Co stanowi przepis
Art. 694(3) KPC porządkuje kilka podstawowych kwestii proceduralnych w postępowaniu rejestrowym prowadzonym przez sąd rejestrowy Krajowego Rejestru Sądowego. Paragraf 1 wskazuje, że wniosek do sądu rejestrowego składa co do zasady sam podmiot podlegający wpisowi do rejestru, chyba że przepisy szczególne przewidują inny krąg wnioskodawców. Paragraf 2 przesądza, że podmiot podlegający wpisowi jest uczestnikiem postępowania zawsze, nawet jeżeli nie on zainicjował sprawę, a sąd nie stosuje wtedy art. 510 § 2 KPC, czyli mechanizmu wzywania zainteresowanego do udziału w sprawie. Paragraf 2(1) stanowi, że brak organu uprawnionego do reprezentacji lub braki w jego składzie nie stoją na przeszkodzie dokonaniu wpisu z urzędu. Dalsze jednostki dotyczą formalności i doręczeń: § 3(2) nakazuje pełnomocnikowi składającemu wniosek przez system teleinformatyczny dołączyć pełnomocnictwo lub jego odpis, § 4 wyłącza stosowanie art. 131(1) § 1 KPC w postępowaniu przed sądem drugiej instancji, a § 6 wyłącza art. 131(1) § 2(1) KPC, gdy postępowanie toczy się za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje zastosowanie w każdej sprawie rejestrowej dotyczącej podmiotu wpisanego lub podlegającego wpisowi do KRS, a więc między innymi spółek handlowych, spółdzielni, fundacji i stowarzyszeń rejestrowych. Dotyczy zarówno wpisów dokonywanych na wniosek, jak i sytuacji, w których sąd rejestrowy działa z urzędu. Reguła z § 1 ustępuje przepisom szczególnym, które w określonych przypadkach pozwalają wystąpić z wnioskiem także innym osobom lub organom. Znaczenie praktyczne ma § 2(1): pozwala on sądowi wpisać dane nawet wtedy, gdy spółka nie ma obsadzonego zarządu. Regulacje o pełnomocnictwie i doręczeniach stosuje się natomiast wtedy, gdy sprawa prowadzona jest elektronicznie lub trafia do sądu drugiej instancji.
Przykład
Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością zmienia adres siedziby i składa wniosek o zmianę danych w rejestrze. Wniosek podpisuje pełnomocnik będący adwokatem, który wysyła go przez system teleinformatyczny; zgodnie z § 3(2) musi dołączyć pełnomocnictwo lub jego odpis, inaczej wniosek zostanie uznany za dotknięty brakiem formalnym. Gdyby w tym samym czasie sąd rejestrowy wszczął z urzędu postępowanie o wykreślenie nieaktualnych danych, spółka i tak byłaby uczestnikiem tego postępowania bez odrębnego wezwania. Nawet gdyby w spółce wygasły mandaty członków zarządu, brak organu nie zablokowałby wpisu dokonywanego z urzędu.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że wniosek może złożyć każda osoba zainteresowana wpisem - art. 694(3) § 1 KPC wskazuje jako wnioskodawcę sam podmiot rejestrowy, o ile przepis szczególny nie stanowi inaczej. Drugim jest oczekiwanie osobnego postanowienia o dopuszczeniu spółki do udziału w sprawie, podczas gdy status uczestnika wynika wprost z ustawy. Trzecim nieporozumieniem bywa założenie, że brak zarządu paraliżuje rejestr; przepis wyraźnie temu przeczy w odniesieniu do wpisów z urzędu. Wreszcie pełnomocnicy zapominają, że przy wnioskach elektronicznych pełnomocnictwo trzeba dołączyć do wniosku. W indywidualnej sprawie rejestrowej warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
