Co stanowi przepis
Art. 693[7] KPC reguluje sprawowanie pieczy nad rzeczami, które w toku postępowania zostały złożone lub pozostawione w wyznaczonym miejscu przechowania. Zgodnie z § 1 sąd ustanawia dozorcę, czyli osobę odpowiedzialną za faktyczny nadzór nad tymi przedmiotami, ich stan i bezpieczeństwo. Przed wydaniem postanowienia sąd ma obowiązek wysłuchać wniosku dłużnika co do osoby dozorcy, co oznacza, że dłużnik może wskazać kandydata lub zgłosić zastrzeżenia wobec proponowanej osoby. Sąd nie jest jednak związany stanowiskiem dłużnika - decyzja o wyborze dozorcy należy do sądu. Na postanowienie w przedmiocie ustanowienia dozorcy przysługuje zażalenie, a więc rozstrzygnięcie to podlega kontroli instancyjnej. Paragraf 2 nakazuje stosować odpowiednio przepisy o dozorcy w toku egzekucji sądowej, co przesądza o zakresie jego obowiązków, uprawnień i odpowiedzialności.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje zastosowanie wtedy, gdy przedmioty objęte postępowaniem nie pozostają w dyspozycji dłużnika, lecz zostały umieszczone w miejscu wyznaczonym przez sąd lub organ prowadzący czynności. Chodzi o sytuacje, w których konieczne jest zabezpieczenie rzeczy przed uszkodzeniem, zniszczeniem, ubytkiem lub bezprawnym rozporządzeniem nimi. Ustanowienie dozorcy ma charakter czynności organizacyjnej i porządkowej, służącej zachowaniu substancji majątkowej do czasu zakończenia postępowania. Warunkiem formalnym prawidłowego zastosowania art. 693[7] KPC jest umożliwienie dłużnikowi wypowiedzenia się co do osoby dozorcy przed wydaniem postanowienia. Odesłanie do przepisów egzekucyjnych powoduje, że dozorca może być zobowiązany do sprawowania nadzoru z należytą starannością, a także uprawniony do zwrotu wydatków i wynagrodzenia na zasadach przewidzianych dla dozorcy w egzekucji.
Przykład
W toku postępowania z magazynu przedsiębiorcy zostają zabrane maszyny i przewiezione do wyznaczonego pomieszczenia magazynowego. Ponieważ nikt nie sprawuje nad nimi bieżącej pieczy, sąd rozważa ustanowienie dozorcy i wysłuchuje wniosku dłużnika, który proponuje swojego długoletniego magazyniera jako osobę znającą specyfikę urządzeń. Sąd ocenia rękojmię prawidłowego wykonywania obowiązków i wydaje postanowienie, wskazując konkretną osobę jako dozorcę. Gdyby dłużnik uznał wybór za nietrafny, może wnieść zażalenie, a dozorca od chwili ustanowienia odpowiada za stan powierzonych maszyn.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że sąd musi ustanowić dozorcą osobę wskazaną przez dłużnika - wniosek dłużnika podlega wysłuchaniu, ale nie wiąże sądu. Drugim jest założenie, że dozorca staje się właścicielem lub posiadaczem samoistnym rzeczy, podczas gdy sprawuje jedynie pieczę w interesie postępowania. Trzecie nieporozumienie dotyczy odpowiedzialności: dozorca nie jest zwolniony z odpowiedzialności za szkodę wynikłą z niedbalstwa. Wreszcie zdarza się pomijanie obowiązku wysłuchania dłużnika, co może stanowić uchybienie procesowe podnoszone w zażaleniu.
W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni realia konkretnego postępowania.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
