Art. 693²².

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 693(22) KPC wskazuje organ odpowiedzialny za wykonanie orzeczenia sądu o stwierdzeniu likwidacji niepodjętego depozytu. Zgodnie z jego treścią obowiązek ten spoczywa na naczelniku właściwego urzędu skarbowego. Przepis dodaje, że organ ten działa w trybie i na zasadach określonych w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Oznacza to wyraźne rozdzielenie dwóch etapów: etapu sądowego, w którym zapada orzeczenie stwierdzające likwidację depozytu, oraz etapu wykonawczego, który toczy się już poza sądem, według reguł administracyjnych. Sąd zatem rozstrzyga, a organ skarbowy realizuje skutki tego rozstrzygnięcia.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma z art. 693(22) KPC znajduje zastosowanie dopiero wtedy, gdy w postępowaniu nieprocesowym zapadło orzeczenie stwierdzające likwidację niepodjętego depozytu i nadaje się ono do wykonania. Chodzi o sytuacje, w których przedmiot został złożony do depozytu, uprawniony go nie podjął, a upłynęły przewidziane prawem warunki uzasadniające likwidację. Przepis nie reguluje przesłanek samej likwidacji ani przebiegu postępowania przed sądem - dotyczy wyłącznie tego, kto i w jakim trybie ma orzeczenie wykonać. Właściwość ustala się według zasad odnoszących się do naczelnika właściwego urzędu skarbowego, a dalsze czynności podlegają przepisom o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dla uczestnika oznacza to, że po zakończeniu sprawy sądowej korespondencję i czynności prowadzi już organ skarbowy.

Przykład

Do depozytu sądowego złożono kwotę pieniężną należną osobie, której nie udało się odnaleźć. Mimo upływu długiego czasu i podjętych wezwań uprawniony nie zgłosił się po odbiór świadczenia, wobec czego sąd stwierdził likwidację niepodjętego depozytu. Po uprawomocnieniu się orzeczenia to nie sąd samodzielnie rozdysponowuje przedmiotem depozytu, lecz naczelnik właściwego urzędu skarbowego, który podejmuje czynności wykonawcze według przepisów administracyjnych. Osoba, która chciałaby kwestionować sposób prowadzenia tych czynności, kieruje swoje wystąpienia do organu administracyjnego, a nie do sądu cywilnego.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że skoro sprawa toczyła się przed sądem, to sąd wykonuje także samo orzeczenie - art. 693(22) KPC wyraźnie przekazuje ten obowiązek naczelnikowi urzędu skarbowego. Drugim nieporozumieniem jest stosowanie do etapu wykonawczego przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym; przepis odsyła do postępowania egzekucyjnego w administracji, co oznacza inny zestaw środków i inne reguły proceduralne. Trzecim jest założenie, że orzeczenie o stwierdzeniu likwidacji depozytu samo w sobie kończy sprawę i nie wymaga żadnych dalszych czynności - w praktyce dopiero działania organu skarbowego doprowadzają do rzeczywistego rozporządzenia przedmiotem depozytu. Zdarza się też mylenie roli organu wykonującego z rolą podmiotu uprawnionego do depozytu, co prowadzi do kierowania pism do niewłaściwego adresata. W indywidualnej sprawie dotyczącej depozytu i jego likwidacji warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni stan faktyczny i wskaże właściwy tryb działania.