Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Uczestników, którzy nie są znani lub których miejsce zamieszkania lub siedziba nie jest znane, sąd wzywa do udziału w postępowaniu przez obwieszczenie publiczne w budynku sądowym.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Art. 693²¹ KPC rozwiązuje praktyczny problem, który pojawia się w postępowaniu nieprocesowym: co zrobić, gdy krąg uczestników nie jest w pełni ustalony albo gdy nie wiadomo, gdzie dana osoba mieszka lub gdzie ma siedzibę. Przepis stanowi, że takich uczestników sąd wzywa do udziału w postępowaniu przez obwieszczenie publiczne w budynku sądowym. Jest to więc szczególny, zastępczy sposób zawiadomienia, stosowany zamiast klasycznego doręczenia wezwania na adres. Obwieszczenie umieszczane w budynku sądowym pełni funkcję informacyjną wobec nieoznaczonego kręgu osób, które mogą być zainteresowane wynikiem sprawy. Dzięki temu postępowanie może się toczyć i zakończyć, mimo że nie wszystkie osoby zainteresowane udało się zidentyfikować lub odnaleźć.
Zastosowanie art. 693²¹ KPC wymaga wystąpienia jednej z dwóch sytuacji. Pierwsza to sytuacja, w której uczestnicy w ogóle nie są znani, czyli sąd nie jest w stanie wskazać ich z imienia i nazwiska lub nazwy. Druga to sytuacja, w której osoba jest znana, ale nie jest znane jej miejsce zamieszkania albo siedziba, więc nie da się skutecznie wysłać jej wezwania. Przepis nie zwalnia z podejmowania działań zmierzających do ustalenia tych danych - obwieszczenie jest środkiem stosowanym wtedy, gdy zwykłe zawiadomienie nie jest możliwe. Ma ono charakter formalnej czynności sądu, a nie zawiadomienia kierowanego do konkretnej, imiennie oznaczonej osoby.
Wyobraźmy sobie sprawę, w której sąd ustala, że oprócz wnioskodawcy zainteresowane wynikiem mogą być także inne osoby, których tożsamości nie da się jednak ustalić na podstawie dostępnych dokumentów. Sąd nie ma adresu ani nazwiska, więc nie może wysłać do nikogo wezwania pocztą. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 693²¹ KPC, sąd wzywa te osoby do udziału w postępowaniu przez obwieszczenie publiczne wywieszone w budynku sądowym. Osoba, która zapozna się z takim obwieszczeniem i uzna, że sprawa jej dotyczy, może zgłosić swój udział i brać udział w postępowaniu jako uczestnik.
Pierwszym błędem jest przekonanie, że obwieszczenie zwalnia sąd z jakiegokolwiek poszukiwania danych uczestnika - w praktyce jest to środek stosowany dopiero wtedy, gdy dane pozostają nieznane. Drugim jest założenie, że osoba wezwana przez obwieszczenie ma słabszą pozycję niż uczestnik zawiadomiony indywidualnie; po zgłoszeniu się bierze ona udział w sprawie na zasadach ogólnych. Trzecie nieporozumienie polega na myleniu obwieszczenia publicznego z ogłoszeniem w prasie lub w innych miejscach - art. 693²¹ KPC mówi wprost o obwieszczeniu w budynku sądowym. Zdarza się też, że strony traktują ten przepis jako podstawę do pominięcia uczestnika, którego adres jest znany, co jest nieprawidłowe. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni, czy przesłanki zastosowania tego trybu rzeczywiście występują.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Wtedy, gdy uczestnicy nie są znani albo gdy nie jest znane ich miejsce zamieszkania lub siedziba. Wówczas nie da się doręczyć im wezwania w zwykły sposób.
Art. 693²¹ KPC wskazuje obwieszczenie publiczne w budynku sądowym. Przepis nie przewiduje w tym miejscu innego sposobu publikacji.
Tak. Celem obwieszczenia jest właśnie wezwanie do udziału w postępowaniu, więc osoba, która się zgłosi, uczestniczy w sprawie.
Nie. Przepis dotyczy uczestników nieznanych lub o nieznanym miejscu zamieszkania albo siedzibie, a nie osób, do których można doręczyć wezwanie.
Nie. Postępowanie może się toczyć, ale wezwane osoby mają możliwość zgłoszenia swojego udziału. W konkretnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 693(21)