Art. 693¹⁷.

Co stanowi przepis

Art. 693(17) KPC dotyczy szczególnej sytuacji, w której złożenie przedmiotu świadczenia lub innych wartości do depozytu sądowego nastąpiło nie z inicjatywy samego dłużnika, lecz na żądanie właściwego organu. Przepis stanowi, że w takim wypadku depozyt wydaje się osobie uprawnionej dopiero po wykazaniu przez nią, że warunki, pod którymi wydanie depozytu mogło nastąpić, zostały spełnione. Oznacza to, że samo powołanie się na przysługujące prawo do przedmiotu depozytu nie wystarcza - konieczne jest udowodnienie ziszczenia się warunków wskazanych przy złożeniu. Ciężar wykazania tych okoliczności spoczywa więc na osobie ubiegającej się o wydanie, a nie na sądzie czy na organie, który żądał złożenia. Sąd bada, czy przedstawione dowody potwierdzają spełnienie warunków, i dopiero wtedy wydaje postanowienie o wydaniu depozytu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma z art. 693(17) KPC znajduje zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy podstawą złożenia do depozytu było żądanie właściwego organu, a nie wyłącznie decyzja dłużnika czy wniosek strony stosunku zobowiązaniowego. Chodzi zatem o przypadki, w których obowiązek złożenia wynika z działania organu wyposażonego w odpowiednie kompetencje, a złożenie ma zabezpieczyć określone wartości do czasu wyjaśnienia sytuacji prawnej. Przepis aktualizuje się na etapie postępowania o wydanie depozytu, a więc już po jego przyjęciu przez sąd. Przesłanką wydania jest łączne spełnienie dwóch elementów: legitymacja osoby uprawnionej oraz wykazanie, że warunki wydania się ziściły. Jeżeli którykolwiek z nich nie zostanie udowodniony, sąd nie wyda przedmiotu depozytu.

Przykład

Załóżmy, że w związku z postępowaniem prowadzonym przez właściwy organ przedsiębiorca został zobowiązany do złożenia określonej sumy pieniężnej do depozytu sądowego. Po pewnym czasie zgłasza się osoba twierdząca, że to jej należą się złożone środki, i składa do sądu wniosek o ich wydanie. Sąd, stosując art. 693(17) KPC, nie ograniczy się do przyjęcia oświadczenia wnioskodawcy, lecz zażąda dokumentów wykazujących, że warunki wskazane przy złożeniu depozytu rzeczywiście zostały spełnione. Dopiero przedłożenie takich dowodów pozwoli na wydanie postanowienia o wypłacie środków.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że wystarczy zgłosić się do sądu i wykazać sam tytuł prawny do przedmiotu świadczenia. Tymczasem art. 693(17) KPC wprowadza dodatkowy wymóg dowodowy, którego nie zastąpi ogólne oświadczenie wnioskodawcy. Inne nieporozumienie polega na oczekiwaniu, że sąd samodzielnie zgromadzi dokumenty lub zwróci się do organu o potwierdzenie - inicjatywa dowodowa należy do osoby uprawnionej. Zdarza się także mylenie tej sytuacji ze zwykłym złożeniem do depozytu przez dłużnika, gdzie tryb wydania jest ukształtowany odmiennie. Warto pamiętać, że niedostatecznie udokumentowany wniosek prowadzi do przedłużenia postępowania. W konkretnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni, jakie dowody będą wystarczające.