Art. 691⁶.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 691(6) Kodeksu postępowania cywilnego ma obecnie status przepisu uchylonego. Oznacza to, że jednostka redakcyjna o tym numerze nadal figuruje w tekście ustawy, ale wyłącznie jako pusta pozycja opatrzona adnotacją "(uchylony)", bez jakiejkolwiek treści normatywnej. Ustawodawca stosuje taką technikę legislacyjną po to, aby nie zmieniać numeracji pozostałych artykułów kodeksu - gdyby uchylony przepis po prostu usunięto, przesunęłyby się numery kolejnych jednostek, a wszystkie wcześniejsze odesłania w innych ustawach, orzeczeniach i umowach straciłyby czytelność. Z art. 691(6) KPC nie da się więc dziś wyprowadzić żadnego uprawnienia, obowiązku ani reguły postępowania. Praktycznie rzecz biorąc, przepis pełni funkcję wyłącznie informacyjną i historyczną.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 691(6) KPC nie ma zastosowania do żadnej sprawy prowadzonej według obecnego stanu prawnego. Odwołanie się do niego w piśmie procesowym jest błędem, ponieważ sąd oceni taką podstawę jako nieistniejącą. Znajomość faktu uchylenia bywa jednak istotna w dwóch sytuacjach. Po pierwsze, przy analizie starszych dokumentów, komentarzy i wzorów pism, w których przepis ten był jeszcze przywoływany jako obowiązujący. Po drugie, przy badaniu przepisów przejściowych - to one, a nie sam uchylony artykuł, rozstrzygają, jakie reguły stosuje się do postępowań wszczętych przed zmianą ustawy. Numeracja z indeksem górnym, jak w art. 691(6), wskazuje przy tym, że przepis został kiedyś dodany do kodeksu nowelizacją, a następnie z niego usunięty.

Przykład

Przedsiębiorca przygotowuje wniosek do sądu, korzystając ze wzoru pobranego z archiwalnego poradnika sprzed kilku lat. We wzorze jako podstawę prawną wskazano art. 691(6) KPC. Po sprawdzeniu aktualnego tekstu kodeksu okazuje się, że przy tym numerze widnieje wyłącznie adnotacja "(uchylony)", a więc powołanie się na niego nie miałoby żadnego znaczenia procesowego. Prawidłowe działanie polega na ustaleniu, czy dawna materia została przeniesiona do innej jednostki redakcyjnej kodeksu bądź do odrębnej ustawy, i wskazaniu w piśmie tej właśnie, obowiązującej podstawy prawnej.

Częste nieporozumienia

Najczęstszy błąd to przekonanie, że skoro artykuł nadal widnieje w spisie treści kodeksu, to nadal obowiązuje. Adnotacja "(uchylony)" jednoznacznie temu przeczy. Drugie nieporozumienie polega na założeniu, że uchylenie przepisu automatycznie znosi całą regulowaną wcześniej instytucję - bardzo często materia zostaje jedynie przeniesiona w inne miejsce ustawy lub do aktu odrębnego. Trzeci błąd to korzystanie z nieaktualnych, niedatowanych wersji kodeksu krążących w internecie; zawsze warto porównać treść z aktualnym tekstem jednolitym. Wreszcie mylące bywa samo oznaczenie z indeksem górnym, które nie oznacza ustępu, lecz odrębny artykuł. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza gdy dotyczy ona postępowania wszczętego przed nowelizacją, warto skonsultować się z prawnikiem.