Art. 665².

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 665² KPC rozstrzyga kwestię czysto proceduralną, ale bardzo praktyczną: wskazuje, kto jest uprawniony do zainicjowania postępowania o wydanie zezwolenia na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu. Zgodnie z jego treścią wniosek taki składa zarządca sukcesyjny. Przepis nie opisuje samej procedury rozpoznania wniosku ani przesłanek udzielenia zezwolenia, lecz jedynie przesądza o legitymacji do jego złożenia. Innymi słowy, to zarządca sukcesyjny, jako osoba faktycznie prowadząca przedsiębiorstwo w spadku, ma inicjatywę w uruchomieniu kontroli sądu nad czynnościami wykraczającymi poza bieżące, zwykłe prowadzenie spraw. Norma ta porządkuje sytuację, w której zainteresowanych podmiotów może być wielu - właścicieli przedsiębiorstwa w spadku bywa przecież kilku.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 665² KPC znajduje zastosowanie wtedy, gdy ustanowiony został zarząd sukcesyjny przedsiębiorstwa w spadku i pojawia się potrzeba dokonania czynności wykraczającej poza zwykły zarząd. Chodzi o sytuacje, w których zarządca nie może działać samodzielnie, lecz potrzebuje zgody, a jej uzyskanie w inny sposób nie jest możliwe albo napotyka przeszkody. Przepis dotyczy więc etapu, na którym sprawa trafia do sądu, i odpowiada na pytanie, czyj wniosek sąd rozpoznaje. Warunkiem jest, aby osoba składająca wniosek posiadała status zarządcy sukcesyjnego w chwili jego wniesienia. Jeżeli zarząd sukcesyjny wygasł, podstawa do działania w tym trybie odpada.

Przykład

Po śmierci właściciela zakładu stolarskiego ustanowiono zarząd sukcesyjny, a przedsiębiorstwo nadal realizuje zamówienia. Zarządca sukcesyjny uznaje, że dla utrzymania działalności konieczna jest czynność wykraczająca poza bieżące, codzienne prowadzenie spraw zakładu. Ponieważ nie może jej dokonać samodzielnie, kieruje do sądu wniosek o wydanie zezwolenia na jej dokonanie. To właśnie on, a nie sam spadkobierca czy kontrahent zakładu, jest podmiotem, który zgodnie z art. 665² KPC ten wniosek składa.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że wniosek może złożyć każdy zainteresowany, na przykład spadkobierca niezadowolony z tempa działań zarządcy - przepis wskazuje wyraźnie zarządcę sukcesyjnego. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie art. 665² KPC jako podstawy materialnoprawnej rozstrzygającej, które czynności przekraczają zwykły zarząd; ta ocena wynika z innych regulacji i okoliczności konkretnej sprawy. Trzeci błąd polega na założeniu, że samo złożenie wniosku zastępuje zezwolenie - dopóki sąd nie orzeknie, czynność nie zostaje usankcjonowana. Zdarza się też mylenie zarządcy sukcesyjnego z zarządcą ustanawianym w innych postępowaniach, co prowadzi do wnoszenia pism w niewłaściwym trybie. Wreszcie kwalifikacja danej czynności bywa sporna i wymaga starannego uzasadnienia we wniosku. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni konkretny stan faktyczny.