Art. 665¹.

Co stanowi przepis

Art. 665(1) KPC zawiera regułę właściwości sądu w sprawach dotyczących zarządu sukcesyjnego. Przepis stanowi, że w takich sprawach właściwy jest sąd spadku, czyli ten sam sąd, który jest właściwy w sprawach spadkowych po zmarłym przedsiębiorcy. Dzięki temu rozstrzyganie kwestii związanych z zarządem sukcesyjnym zostaje skoncentrowane w jednym sądzie, powiązanym z osobą zmarłego, a nie rozproszone pomiędzy różne jednostki wymiaru sprawiedliwości. Jednocześnie art. 665(1) KPC wprowadza wyraźny wyjątek: reguła sądu spadku nie obejmuje spraw uregulowanych w art. 665(5) KPC, dla których ustawa przewiduje odrębne zasady właściwości. Jest to więc norma czysto proceduralna - nie przesądza ona o treści praw i obowiązków uczestników, lecz jedynie wskazuje, do którego sądu należy skierować wniosek lub pismo.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wtedy, gdy sprawa rzeczywiście dotyczy zarządu sukcesyjnego, a więc instytucji pozwalającej na kontynuowanie prowadzenia przedsiębiorstwa osoby fizycznej po jej śmierci. Chodzi o wszelkie sprawy sądowe związane z tym zarządem, które ustawodawca kieruje właśnie do sądu spadku. Warunkiem stosowania reguły z art. 665(1) KPC jest to, aby dana kategoria spraw nie została objęta wyjątkiem przewidzianym w art. 665(5) KPC - wtedy właściwość ustala się według tego odrębnego przepisu. Ustalenie sądu spadku następuje na zasadach ogólnych obowiązujących w postępowaniu spadkowym, co oznacza konieczność powiązania sprawy z osobą zmarłego, a nie z aktualnym miejscem prowadzenia działalności.

Przykład

Po śmierci osoby prowadzącej jednoosobową działalność gospodarczą rodzina chce doprowadzić do rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej zarządu sukcesyjnego przedsiębiorstwem. Spadkobiercy zastanawiają się, czy wniosek złożyć w sądzie właściwym dla siedziby firmy, czy w sądzie związanym ze sprawą spadkową. Zgodnie z art. 665(1) KPC punktem wyjścia jest sąd spadku, a więc to on rozpozna sprawę, o ile nie zachodzi wyjątek z art. 665(5) KPC. Przed złożeniem pisma warto zatem najpierw sprawdzić, jaki sąd jest sądem spadku po zmarłym, a następnie zweryfikować, czy dana sprawa nie należy do kategorii objętej wyjątkiem.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest założenie, że wszystkie sprawy związane z prowadzonym przedsiębiorstwem trafiają do sądu gospodarczego lub do sądu miejsca wykonywania działalności. Art. 665(1) KPC wskazuje inaczej - regułą jest sąd spadku. Drugim nieporozumieniem bywa pomijanie zastrzeżenia dotyczącego art. 665(5) KPC i mechaniczne kierowanie każdego pisma do sądu spadku. Warto też pamiętać, że przepis nie reguluje przesłanek powołania czy wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego, lecz wyłącznie kwestię właściwości sądu, więc nie należy z niego wyprowadzać wniosków co do uprawnień zarządcy. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni konkretne okoliczności.