Art. 665.

Co stanowi przepis

Art. 665 KPC reguluje dokument, którym osoba powołana na wykonawcę testamentu wykazuje wobec innych swoje umocowanie. Zgodnie z § 1 zaświadczenie wydaje sąd spadku albo notariusz, przy czym następuje to wyłącznie na wniosek osoby powołanej na wykonawcę - nie z urzędu. Przepis precyzyjnie wylicza treść dokumentu: imię, nazwisko, miejsce ostatniego zamieszkania oraz datę i miejsce śmierci spadkodawcy, a także imię, nazwisko i miejsce zamieszkania wykonawcy testamentu. W zaświadczeniu musi znaleźć się również stwierdzenie, że dana osoba została powołana na wykonawcę testamentu. Jeżeli spadkodawca sam określił prawa i obowiązki wykonawcy, wskazuje się je w treści zaświadczenia. Paragraf 2 nakłada na notariusza obowiązek niezwłocznego zawiadomienia sądu spadku o wydanym zaświadczeniu wraz z przesłaniem jego odpisu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wtedy, gdy spadkodawca w testamencie powołał wykonawcę testamentu, a osoba ta zamierza faktycznie wykonywać swoje zadania. Zaświadczenie pełni funkcję dowodową w kontaktach z bankami, dłużnikami spadku, zarządcami nieruchomości czy urzędami, które oczekują dokumentu potwierdzającego uprawnienie do działania. Wybór między sądem spadku a notariuszem należy w praktyce do wnioskodawcy, a art. 665 KPC traktuje oba organy równorzędnie. Zawiadomienie sądu spadku przez notariusza służy temu, aby informacja o wydanym dokumencie została odnotowana w postępowaniu spadkowym i aby uniknąć równoległych, sprzecznych zaświadczeń.

Przykład

Spadkodawca sporządził testament notarialny, w którym powołał swojego wieloletniego księgowego na wykonawcę testamentu i polecił mu spłatę zapisów oraz sprzedaż udziałów w spółce. Po śmierci spadkodawcy księgowy składa wniosek do notariusza o wydanie zaświadczenia. Notariusz wystawia dokument zawierający dane spadkodawcy, datę i miejsce jego śmierci, dane wykonawcy oraz stwierdzenie powołania, a także opisuje wskazane przez spadkodawcę obowiązki. Następnie niezwłocznie przesyła odpis zaświadczenia do sądu spadku, a wykonawca okazuje oryginał w banku, aby uzyskać dostęp do informacji o rachunkach wchodzących w skład spadku.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest traktowanie zaświadczenia z art. 665 KPC jako dokumentu stwierdzającego nabycie spadku - tak nie jest, bo potwierdza ono wyłącznie fakt powołania na wykonawcę testamentu i ewentualny zakres jego zadań określony przez spadkodawcę. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że organ wydaje zaświadczenie automatycznie po otwarciu testamentu; konieczny jest wniosek zainteresowanej osoby. Zdarza się też oczekiwanie, że w zaświadczeniu zostaną opisane wszystkie ustawowe uprawnienia wykonawcy - dokument wymienia jedynie te prawa i obowiązki, które określił sam spadkodawca. Wreszcie obowiązek zawiadomienia sądu spadku obciąża notariusza, a nie wnioskodawcę, choć w praktyce warto sprawdzić, czy odpis rzeczywiście trafił do akt. W indywidualnej sprawie spadkowej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ zakres kompetencji wykonawcy testamentu bywa sporny.