Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 653.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 8 orzeczeń

Testament wraz z protokołem otwarcia i ogłoszenia przechowuje się w sądzie spadku, chyba że został złożony u notariusza. Jednakże na żądanie sądu spadku notariusz przesyła złożony testament temu sądowi.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

III Ca 2742/19Sąd Okręgowy w Łodzi

III Ca 2742/19

Fragment uzasadnienia

… z 1999 roku nie odnaleziono. Nie musi on znajdować się – wbrew opinii Sądu Rejonowego – „w jakiś aktach sprawy”. Testament złożony za życia spadkodawcy nie podlega reżimowi z art. 653 k.p.c. Jak się wydaje, nie powinien również podlegać rygorom dokumentów składanych jako dowody w postępowaniu karnym, z uwagi na znaczenie dla praw cywilnych osób w nim wymienionych. Dokument ten mógł zostać po prostu zwrócony składającemu…
  • stwierdzenie nabycia spadku
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 653: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 653 KPC reguluje losy dokumentu testamentu po tym, jak został on otwarty i ogłoszony w postępowaniu spadkowym. Zasadą jest, że testament wraz z protokołem otwarcia i ogłoszenia pozostaje w sądzie spadku, czyli w aktach tego sądu, który dokonał tych czynności. Wyjątek dotyczy sytuacji, w której testament został złożony u notariusza - wtedy to notariusz pozostaje depozytariuszem dokumentu. Przepis przewiduje jednak, że na żądanie sądu spadku notariusz przesyła złożony u niego testament temu sądowi. Chodzi więc o dwie reguły: miejsce stałego przechowywania oryginału oraz mechanizm jego udostępnienia sądowi wtedy, gdy jest to potrzebne dla postępowania.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma z art. 653 KPC znajduje zastosowanie po dokonaniu otwarcia i ogłoszenia testamentu, a więc na dalszym etapie czynności związanych ze spadkiem. Dotyczy każdego testamentu, który znalazł się w dyspozycji sądu spadku, niezależnie od tego, kto go złożył. Odrębne rozwiązanie obejmuje testamenty złożone u notariusza - dokument nie jest wówczas automatycznie przekazywany do sądu, lecz pozostaje w depozycie notarialnym. Żądanie sądu spadku jest samodzielną podstawą przesłania testamentu przez notariusza, co ma znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy sąd musi zbadać oryginał dokumentu, na przykład w związku ze sporem co do jego treści lub formy.

Przykład

Spadkodawca sporządził testament własnoręczny, który po jego śmierci córka złożyła w sądzie rejonowym właściwym jako sąd spadku. Sąd dokonał otwarcia i ogłoszenia testamentu, sporządzając z tej czynności protokół. Zgodnie z art. 653 KPC oryginał testamentu wraz z protokołem pozostaje w tym sądzie i nie jest zwracany osobie, która go złożyła. Gdyby natomiast ten sam testament znajdował się w depozycie u notariusza, pozostałby u niego, a sąd spadku, badając w toku sprawy o stwierdzenie nabycia spadku zarzut sfałszowania pisma, zwróciłby się do notariusza o przesłanie oryginału.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że po ogłoszeniu testamentu spadkobierca może odebrać oryginał dokumentu. Tak nie jest - dokument pozostaje w sądzie spadku, a zainteresowani mogą korzystać z akt i uzyskiwać odpisy na zasadach ogólnych. Drugim nieporozumieniem jest sądzenie, że złożenie testamentu u notariusza wyłącza możliwość jego wykorzystania przez sąd; przepis wprost przewiduje obowiązek przesłania dokumentu na żądanie sądu spadku. Mylące bywa też utożsamianie przechowywania testamentu z rozstrzygnięciem o jego ważności - art. 653 KPC ma charakter porządkowy i techniczny, a nie merytoryczny. W indywidualnej sprawie spadkowej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni okoliczności konkretnego przypadku.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy mogę odebrać oryginał testamentu po jego ogłoszeniu?

Nie. Zgodnie z art. 653 KPC testament wraz z protokołem otwarcia i ogłoszenia przechowuje się w sądzie spadku. Zainteresowani mogą natomiast przeglądać akta i uzyskiwać odpisy na zasadach ogólnych.

Gdzie przechowywany jest testament złożony u notariusza?

Pozostaje on u notariusza. Przepis przewiduje wyjątek od zasady przechowywania dokumentu w sądzie spadku dla testamentów złożonych w kancelarii notarialnej.

Czy sąd może zażądać testamentu od notariusza?

Tak. Art. 653 KPC stanowi, że na żądanie sądu spadku notariusz przesyła złożony u niego testament temu sądowi.

Co jest przechowywane razem z testamentem?

Protokół otwarcia i ogłoszenia testamentu. Przepis wskazuje, że dokument i protokół pozostają razem w sądzie spadku.

Czy art. 653 KPC przesądza o ważności testamentu?

Nie. Przepis dotyczy wyłącznie miejsca przechowywania testamentu i sposobu jego przekazania sądowi, a nie oceny jego ważności czy skuteczności.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 653