Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 651.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

W protokole otwarcia i ogłoszenia testamentu opisuje się jego stan zewnętrzny oraz wymienia się jego datę, datę złożenia i osobę, która testament złożyła. Na testamencie zamieszcza się datę otwarcia i ogłoszenia.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I Ns 67/22Sąd Rejonowy w Opolu

I Ns 67/22

Fragment uzasadnienia

… sporządzony w formie aktu notarialnego. Na mocy art. 649 § 1 k.p.c. sąd albo notariusz otwiera i ogłasza testament, gdy ma dowód śmierci spadkodawcy. Na podstawie art. 651 k.p.c. w protokole otwarcia i ogłoszenia testamentu opisuje się jego stan zewnętrzny oraz wymienia się jego datę, datę złożenia i osobę, która testament złożyła. Na testamencie zamieszcza się datę otwarcia i ogłoszenia. Mając na uwadze brzmienie…
XXV C 769/19Sąd Okręgowy w Warszawie

XXV C 769/19

Fragment uzasadnienia

… dnia 23 października 2011 r. termin przedawnienia roszczeń uprawnionego z tytułu zachowku rozpoczyna bieg od ogłoszenia testamentu. Moment ogłoszenia testamentu określa z kolei art. 651 k.p.c. Przepis art. 1007 § 1 k.c. wiąże początek biegu terminu przedawnienia roszczeń uprawnionego z tytułu zachowku ze zdarzeniem prawnym obiektywnym w postaci ogłoszenia testamentu. Okoliczności subiektywne nie mają żadnego znaczenia dla…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 651: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 651 KPC wskazuje, jakie elementy musi zawierać protokół sporządzany przy otwarciu i ogłoszeniu testamentu. Po pierwsze, w protokole opisuje się stan zewnętrzny dokumentu, czyli jego wygląd: czy jest to karta zapisana pismem ręcznym, czy dokument urzędowy, czy jest nienaruszony, czy nosi ślady uszkodzeń, przekreśleń, zalania, zszycia albo otwierania koperty. Po drugie, wymienia się datę samego testamentu, czyli datę widniejącą na dokumencie, oraz datę jego złożenia w sądzie lub u notariusza. Po trzecie, protokół wskazuje osobę, która testament złożyła. Zdanie drugie przepisu nakłada dodatkowy obowiązek techniczny: na samym testamencie zamieszcza się datę jego otwarcia i ogłoszenia.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się przy każdej czynności otwarcia i ogłoszenia testamentu, a więc wtedy, gdy sąd lub notariusz ma dowód śmierci spadkodawcy i dysponuje dokumentem testamentu. Czynność ta ma charakter porządkowy i dokumentacyjny, a art. 651 KPC określa minimalny zakres informacji, które muszą zostać utrwalone. Ma to znaczenie zwłaszcza wówczas, gdy testamentów jest kilka, gdy dokument budzi wątpliwości co do integralności albo gdy złożyła go osoba trzecia, a nie sam spadkobierca. Opis stanu zewnętrznego pełni funkcję dowodową na wypadek późniejszego sporu o ważność lub treść rozrządzenia. Utrwalenie daty otwarcia i ogłoszenia na dokumencie zapobiega natomiast ponownemu, zbędnemu przeprowadzaniu tej samej czynności.

Przykład

Córka zmarłego znajduje w mieszkaniu rodziców kopertę z odręcznym testamentem opatrzonym datą 12 marca 2019 r. i składa ją w sądzie 5 czerwca 2026 r. wraz z aktem zgonu. Sąd otwiera i ogłasza testament, a w protokole odnotowuje, że jest to jedna karta papieru zapisana pismem ręcznym, bez przekreśleń, z podpisem na dole, przechowywana w niezaklejonej kopercie. W protokole wpisuje się datę testamentu, datę jego złożenia oraz dane córki jako osoby składającej dokument. Na samym testamencie sąd umieszcza wzmiankę o dacie otwarcia i ogłoszenia, po czym dokument pozostaje w aktach.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że otwarcie i ogłoszenie testamentu przesądza o jego ważności lub o tym, kto dziedziczy. Tak nie jest: protokół z art. 651 KPC jedynie dokumentuje stan dokumentu i okoliczności jego złożenia, natomiast ocena ważności rozrządzenia następuje w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku lub w odrębnym procesie. Mylące bywa też utożsamianie daty testamentu z datą jego złożenia - to dwie różne informacje, które protokół wymienia osobno. Nie jest również prawdą, że osoba składająca testament musi być spadkobiercą; może to być każdy, kto dokument posiada. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy otwarcie i ogłoszenie testamentu oznacza, że jest on ważny?

Nie. Art. 651 KPC dotyczy wyłącznie dokumentowania czynności. Ocena ważności testamentu następuje w postępowaniu spadkowym lub w odrębnym procesie.

Co zawiera protokół otwarcia i ogłoszenia testamentu?

Opis stanu zewnętrznego dokumentu, datę testamentu, datę jego złożenia oraz wskazanie osoby, która testament złożyła.

Po co opisuje się stan zewnętrzny testamentu?

Aby utrwalić wygląd dokumentu i ewentualne uszkodzenia, przekreślenia czy ślady otwierania. Ma to znaczenie dowodowe przy późniejszych sporach.

Czy testament może złożyć osoba, która nie jest spadkobiercą?

Tak. Przepis mówi jedynie o wymienieniu w protokole osoby, która testament złożyła, bez wymogu, by była ona spadkobiercą.

Co zapisuje się na samym dokumencie testamentu?

Zgodnie ze zdaniem drugim art. 651 KPC na testamencie zamieszcza się datę jego otwarcia i ogłoszenia.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 651