Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
O odrzuceniu spadku zawiadamia się wszystkie znane sądowi spadku osoby, które zgodnie z treścią oświadczenia i przedstawionych dokumentów są powołane do dziedziczenia.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… wniosku. Żaden z tych przepisów nie przewiduje wymogu złożenia do wniosku o odebranie oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku - aktu zgonu spadkodawcy. Także przepis art. 643 k.p.c. nie przewiduje takiego wymogu. Ponadto obowiązujący na chwilę wniesienia przedmiotowego wniosku § 158 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 23 grudnia 2015r. – Regulaminu urzędowania sądów powszechnych (Dz. U. z 2015r., poz. 2316…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 643: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 643 KPC nakłada na sąd spadku obowiązek zawiadomienia o złożonym oświadczeniu o odrzuceniu spadku. Krąg adresatów zawiadomienia wyznaczają dwa kryteria: muszą to być osoby powołane do dziedziczenia oraz muszą być sądowi znane. Ustalenie, kto jest powołany do dziedziczenia, następuje na podstawie treści samego oświadczenia oraz dokumentów przedstawionych sądowi, na przykład aktów stanu cywilnego czy testamentu. Przepis nie wymaga zatem od sądu prowadzenia własnego, szeroko zakrojonego dochodzenia genealogicznego - obowiązek dotyczy osób, które wynikają z materiału zgromadzonego w sprawie. Celem tej regulacji jest umożliwienie kolejnym spadkobiercom realnego skorzystania z ich uprawnień, przede wszystkim ze złożenia własnego oświadczenia o przyjęciu albo odrzuceniu spadku.
Art. 643 KPC uruchamia się wtedy, gdy do sądu spadku wpłynie oświadczenie o odrzuceniu spadku - złożone w sądzie albo przekazane przez notariusza. Odrzucenie spadku powoduje, że osoba odrzucająca jest traktowana tak, jakby nie dożyła otwarcia spadku, a jej miejsce zajmują dalsi spadkobiercy, najczęściej zstępni odrzucającego albo kolejna grupa spadkobierców ustawowych. Ponieważ dla tych osób od pewnego momentu biegnie termin na złożenie własnego oświadczenia, informacja o odrzuceniu ma dla nich znaczenie praktyczne. Przepis stosuje się niezależnie od tego, czy w sprawie toczy się już postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku. Zawiadomienie ma charakter czynności informacyjnej, a nie rozstrzygnięcia o prawach kogokolwiek.
Po śmierci ojca syn składa przed sądem oświadczenie o odrzuceniu spadku, wskazując w nim, że ma dwoje pełnoletnich dzieci, i dołącza odpisy ich aktów urodzenia. Sąd spadku, działając na podstawie art. 643 KPC, zawiadamia oboje wnuków spadkodawcy o tym, że ich ojciec odrzucił spadek, ponieważ z oświadczenia i dokumentów wynika, że to oni są teraz powołani do dziedziczenia. Dzięki temu zawiadomieniu wnuki mogą rozważyć sytuację majątkową zmarłego i zdecydować, czy przyjąć spadek wprost, z dobrodziejstwem inwentarza, czy również go odrzucić. Gdyby syn nie wskazał w oświadczeniu swoich dzieci ani nie przedstawił żadnych dokumentów, sąd mógłby ich po prostu nie znać i nie miałby podstaw do wysłania zawiadomienia.
Najczęstszym błędem jest przekonanie, że termin na złożenie oświadczenia biegnie dopiero od doręczenia zawiadomienia z sądu. Zawiadomienie z art. 643 KPC jest czynnością porządkową i nie zastępuje reguł liczenia terminu wynikających z prawa materialnego. Drugim nieporozumieniem jest oczekiwanie, że sąd samodzielnie odszuka wszystkich krewnych - przepis mówi wyraźnie o osobach znanych sądowi na podstawie oświadczenia i dokumentów, dlatego warto rzetelnie wskazać dalszych spadkobierców. Zdarza się też mylenie zawiadomienia o odrzuceniu spadku z wezwaniem do udziału w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku, choć są to różne czynności. Brak zawiadomienia sam w sobie nie unieważnia złożonego oświadczenia o odrzuceniu. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza przy liczeniu terminów i odrzucaniu spadku w imieniu dziecka, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Zgodnie z art. 643 KPC sąd spadku zawiadamia wszystkie znane mu osoby, które według treści oświadczenia i przedstawionych dokumentów są powołane do dziedziczenia. Chodzi więc o spadkobierców wchodzących w miejsce osoby odrzucającej.
Nie, zawiadomienie z art. 643 KPC ma charakter informacyjny i nie wyznacza samodzielnie początku biegu terminu. Termin na złożenie oświadczenia wynika z przepisów prawa materialnego.
Przepis obejmuje wyłącznie osoby znane sądowi z oświadczenia i dokumentów. Dlatego w oświadczeniu warto wskazać dalszych spadkobierców i dołączyć dokumenty potwierdzające pokrewieństwo.
Nie. Zawiadomienie tylko informuje o zmianie kręgu osób powołanych do dziedziczenia, a adresat może przyjąć spadek wprost, z dobrodziejstwem inwentarza albo go odrzucić.
Nie, skuteczność złożonego oświadczenia o odrzuceniu spadku nie zależy od tego, czy sąd wysłał zawiadomienia do dalszych spadkobierców. W konkretnej sprawie warto jednak skonsultować skutki z prawnikiem.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 643