PrawMi

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 641.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 8 orzeczeń

§ 1.Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku powinno zawierać:

1)imię i nazwisko spadkodawcy, datę i miejsce jego śmierci oraz ostatnie miejsce jego zwykłego pobytu;

2)tytuł powołania do spadku;

3)treść złożonego oświadczenia.

§ 2.Oświadczenie powinno również zawierać wymienienie wszelkich wiadomych składającemu oświadczenie osób należących do kręgu spadkobierców ustawowych, jak również wszelkich testamentów, chociażby składający oświadczenie uważał je za nieważne, oraz danych dotyczących treści i miejsca przechowania testamentów.

§ 3.(uchylony)

§ 31.Rodzic, składając w imieniu dziecka oświadczenie o odrzuceniu spadku, oświadcza o:

1)przysługiwaniu mu władzy rodzicielskiej i jej zakresie,

2)wyrażeniu przez drugiego z rodziców zgody na odrzucenie spadku, chyba że oświadczenie to jest składane wspólnie,

3)uprzednim odrzuceniu spadku przez któregokolwiek z rodziców,

4)odrzuceniu spadku przez innych zstępnych rodziców tego dziecka – chyba że przed złożeniem oświadczenia zostało wydane zezwolenie sądu na dokonanie czynności przekraczającej zakres zwykłego zarządu majątkiem dziecka w postaci odrzucenia spadku.

§ 32.Oświadczenie w zakresie treści wskazanej w § 31 pkt 1–4 składane jest pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

§ 33.Jeżeli oświadczenie jest składane przed sądem albo notariuszem, przed jego odebraniem sędzia albo notariusz uprzedza składającego oświadczenie o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

§ 34.Jeżeli oświadczenie o treści wskazanej w § 31 jest składane na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym, składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w jego treści klauzuli o następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.

§ 35.Oświadczenie, o którym mowa w § 31, może dotyczyć więcej niż jednego dziecka.

§ 4.Jeżeli oświadczenie złożono ustnie, z oświadczenia sporządza się protokół.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II Ca 1132/12Sąd Okręgowy w Szczecinie

Odrzucenie spadku za granicą – forma oświadczenia i prawo

Fragment uzasadnienia

… z § 2 art. 640 KPC , oświadczenia, o których mowa w paragrafie pierwszym, mogą być również składane w sądzie spadku w toku postępowania o stwierdzenie praw do spadku. W myśl art. 641 § 1 KPC , oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku powinno zawierać: (1) imię i nazwisko spadkodawcy, datę i miejsce jego śmierci oraz miejsce jego ostatniego zamieszkania, (2) tytuł powołania do spadku oraz (3) treść złożonego…
  • spadek
Czytaj orzeczenie
III Ca 992/21Sąd Okręgowy w Łodzi

III Ca 992/21

Fragment uzasadnienia

… sprawie zastosowanie mają przepisy prawa polskiego dotyczące sposobu złożenia oświadczenia spadkowego. Oświadczenie złożone przez M. D. nie spełnia wymagań z art. 641 § 1 k.p.c. Przepis ten wymaga, aby oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku zawierało: - imię i nazwisko spadkodawcy, datę i miejsce jego śmierci oraz miejsce jego ostatniego zamieszkania; - tytuł powołania do spadku; - treść złożonego oświadczenia. Ten…
  • spadek
  • testament
Czytaj orzeczenie
III Ns 315/20Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie

III Ns 315/20

Fragment uzasadnienia

… uchwała Sądu Najwyższego z dnia 6 czerwca 2007 r., III CZP 53/07, OSNC nr 7 - 8, poz. 78). Oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku musi zawierać elementy określone w art. 641 § 1 i 2 KPC . Podkreślenia wymaga, iż również w art. 690 § 1 KPC ustawodawca posługuje się formą czasownika dokonanego - „w razie uchylenia się od skutków prawnych oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku…”, która odpowiada sformułowaniu…
Czytaj orzeczenie
III Cz 344/19Sąd Okręgowy w Gliwicach

III Cz 344/19

Fragment uzasadnienia

… nie może on otrzymać prawidłowego dalszego biegu. Nadto w zakresie składania oświadczeń o przyjęciu lub odrzuceniu spadku stosuje się art. 640 § 1 i 2 k.p.c. oraz art. 641 § 1 – 4 k.p.c. , przy czym jedynie art. 641 § 3 k.p.c. wymaga, aby przy oświadczeniu złożyć wypis aktu zgonu spadkodawcy, z tym że nie jest to jednak warunek formalny złożenia wniosku. Żaden z tych przepisów nie przewiduje wymogu złożenia do wniosku o…
  • braki formalne
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 641: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 641 KPC określa obowiązkową treść oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku. Zgodnie z § 1 w oświadczeniu należy podać imię i nazwisko spadkodawcy, datę i miejsce jego śmierci oraz ostatnie miejsce jego zwykłego pobytu, a także tytuł powołania do spadku (czyli to, czy dana osoba dziedziczy z ustawy, czy z testamentu) oraz samą treść składanego oświadczenia. Paragraf 2 nakazuje wymienić wszystkie znane składającemu osoby należące do kręgu spadkobierców ustawowych, a także wszelkie testamenty - również te, które składający uważa za nieważne - wraz z informacją o ich treści i miejscu przechowywania. Paragrafy 3(1)-3(5) dotyczą szczególnej sytuacji, w której rodzic odrzuca spadek w imieniu dziecka: musi wtedy oświadczyć o przysługiwaniu mu władzy rodzicielskiej i jej zakresie, o zgodzie drugiego rodzica (chyba że oświadczenie składają wspólnie), o wcześniejszym odrzuceniu spadku przez któregokolwiek z rodziców oraz o odrzuceniu spadku przez innych zstępnych tych rodziców. Te oświadczenia składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za fałszywe oświadczenie, a sąd lub notariusz uprzedza o tym przed ich odebraniem. Jeżeli oświadczenie jest składane na piśmie z podpisem urzędowo poświadczonym, trzeba zamieścić w nim klauzulę o świadomości odpowiedzialności karnej, która zastępuje pouczenie organu. Jedno oświadczenie może dotyczyć więcej niż jednego dziecka, a przy oświadczeniu ustnym sporządza się protokół (§ 4).

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się zawsze wtedy, gdy spadkobierca decyduje o losie spadku i składa oświadczenie przed sądem albo przed notariuszem. Dotyczy zarówno przyjęcia spadku (wprost lub z dobrodziejstwem inwentarza), jak i jego odrzucenia. Ma znaczenie także w postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku, ponieważ dane wymienione w art. 641 KPC pozwalają sądowi ustalić krąg spadkobierców. Szczególne wymogi z § 3(1) aktualizują się wyłącznie wtedy, gdy rodzic działa w imieniu małoletniego dziecka i nie uzyskał wcześniej zezwolenia sądu opiekuńczego na tę czynność.

Przykład

Po śmierci ojca syn dowiaduje się, że zmarły pozostawił długi. Udaje się do notariusza i składa oświadczenie o odrzuceniu spadku, podając imię i nazwisko ojca, datę i miejsce śmierci, ostatnie miejsce zwykłego pobytu oraz wskazując, że dziedziczy z ustawy jako zstępny. Wymienia też matkę i rodzeństwo jako spadkobierców ustawowych oraz informuje o testamencie, o którym słyszał w rodzinie, choć uważa go za nieważny. Następnie, wraz z żoną, odrzuca spadek w imieniu swoich małoletnich dzieci, oświadczając o władzy rodzicielskiej i o wcześniejszym odrzuceniu spadku przez siebie.

Częste nieporozumienia

Wiele osób sądzi, że wystarczy samo zdanie o odrzuceniu spadku - tymczasem brak danych z § 1 i § 2 może skutkować wezwaniem do uzupełnienia braków. Błędem jest też pomijanie testamentu, który składający uważa za nieważny, ponieważ o jego ważności rozstrzyga sąd, a nie strona. Bagatelizowane bywa również ryzyko odpowiedzialności karnej za nieprawdziwe oświadczenia rodzica z § 3(1). Wreszcie treść oświadczenia nie zastępuje dochowania terminu na jego złożenie, który wynika z przepisów prawa materialnego. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co musi zawierać oświadczenie o odrzuceniu spadku?

Zgodnie z art. 641 § 1 KPC trzeba podać imię i nazwisko spadkodawcy, datę i miejsce śmierci, ostatnie miejsce jego zwykłego pobytu, tytuł powołania do spadku oraz treść oświadczenia. Dodatkowo wymienia się znanych spadkobierców ustawowych i testamenty.

Czy muszę wskazać testament, który uważam za nieważny?

Tak. Art. 641 § 2 KPC wyraźnie nakazuje wymienić wszelkie testamenty, nawet jeżeli składający oświadczenie uważa je za nieważne, wraz z danymi o ich treści i miejscu przechowania.

Co oświadcza rodzic odrzucający spadek w imieniu dziecka?

Rodzic oświadcza o przysługiwaniu mu władzy rodzicielskiej i jej zakresie, o zgodzie drugiego rodzica, o uprzednim odrzuceniu spadku przez rodziców oraz o odrzuceniu spadku przez innych zstępnych. Nie jest to wymagane, gdy wcześniej wydano zezwolenie sądu.

Czy za nieprawdziwe oświadczenie grozi odpowiedzialność karna?

Tak. Oświadczenia z art. 641 § 3(1) pkt 1-4 KPC składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, o czym uprzedza sąd albo notariusz.

Czy jednym oświadczeniem można odrzucić spadek za kilkoro dzieci?

Tak. Art. 641 § 3(5) KPC przewiduje, że oświadczenie rodzica może dotyczyć więcej niż jednego dziecka.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 641
← Wróć do pełnej ustawy