Co dokładnie stanowi przepis
Art. 638(7) KPC nakłada na komornika obowiązek zawiadomienia określonego kręgu osób o terminie sporządzenia spisu inwentarza. Zawiadomienie kierowane jest do wnioskodawcy oraz do uczestników postępowania o sporządzenie spisu inwentarza, a ponadto do spadkobiercy i zapisobiercy windykacyjnego, jeżeli ich miejsce pobytu jest znane. Przepis wymienia także wykonawcę testamentu, tymczasowego przedstawiciela, kuratora spadku, dozorcę oraz zarządcę tymczasowego, przy czym zawiadomienie tych podmiotów jest aktualne tylko wtedy, gdy zostali oni wcześniej ustanowieni. Druga część przepisu przesądza skutek braku reakcji na zawiadomienie: niestawiennictwo tych osób nie wstrzymuje czynności. Oznacza to, że komornik przystępuje do spisu inwentarza w wyznaczonym terminie niezależnie od tego, czy zawiadomione osoby stawią się na miejscu.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Art. 638(7) KPC znajduje zastosowanie na etapie wykonywania postanowienia o sporządzeniu spisu inwentarza, gdy czynność faktycznie realizuje komornik. Warunkiem zawiadomienia spadkobiercy i zapisobiercy windykacyjnego jest to, aby ich miejsce pobytu było znane - przepis nie wymaga prowadzenia poszukiwań osób, których adres pozostaje nieustalony. Podobnie zawiadomienie wykonawcy testamentu, tymczasowego przedstawiciela, kuratora spadku, dozorcy czy zarządcy tymczasowego wchodzi w grę wyłącznie wtedy, gdy podmioty te w danej sprawie w ogóle istnieją. Celem regulacji jest zapewnienie zainteresowanym możliwości udziału w czynności i obserwowania, jakie składniki majątku są ujmowane w spisie, przy jednoczesnym zabezpieczeniu sprawności postępowania.
Przykład zastosowania
Po śmierci spadkodawcy jeden ze spadkobierców składa wniosek o sporządzenie spisu inwentarza, ponieważ obawia się, że w skład spadku wchodzą znaczne długi. Sąd wydaje postanowienie, a komornik wyznacza termin czynności w mieszkaniu zmarłego i zawiadamia o nim wnioskodawcę, pozostałych znanych spadkobierców oraz ustanowionego wcześniej kuratora spadku. Jeden ze spadkobierców przebywa za granicą i jego adres nie jest znany, więc zawiadomienia nie otrzymuje, a inny spadkobierca po prostu nie przychodzi. Komornik mimo to sporządza spis inwentarza w wyznaczonym dniu, ponieważ zgodnie z art. 638(7) KPC niestawiennictwo zawiadomionych osób nie wstrzymuje czynności.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że nieobecność spadkobiercy powoduje konieczność wyznaczenia nowego terminu - przepis wprost temu przeczy. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie zawiadomienia jako wezwania rodzącego obowiązek stawiennictwa; udział w czynności jest uprawnieniem, a nie powinnością. Nie jest też trafne twierdzenie, że brak zawiadomienia osoby o nieustalonym miejscu pobytu unieważnia spis - przepis wiąże obowiązek zawiadomienia z tym, że miejsce pobytu jest znane. Wreszcie nie należy zakładać, że w każdej sprawie zawiadamia się wykonawcę testamentu czy zarządcę tymczasowego, skoro dotyczy to wyłącznie sytuacji, w których osoby te zostały ustanowione. W indywidualnej sprawie spadkowej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni przebieg konkretnego postępowania.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
