Art. 638¹.

Co stanowi przepis

Art. 638[1] KPC reguluje sposób publikowania oraz obowiązkową treść ogłoszeń związanych z ustalaniem stanu majątku spadkowego. Zgodnie z § 1 ogłoszenia, o których mowa w art. 636[3] § 3 (dotyczące złożenia wykazu inwentarza) oraz w art. 637 § 3 (dotyczące wydania postanowienia o sporządzeniu spisu inwentarza), zamieszcza się w dwóch miejscach jednocześnie: na stronie internetowej sądu oraz na tablicy ogłoszeń sądu spadku. Paragraf 2 wskazuje minimalny, wspólny zakres danych: imię i nazwisko spadkodawcy, jego numer PESEL, jeżeli został nadany, ostatni adres oraz datę śmierci. Paragrafy 3 i 4 dodają do tego zestawu pouczenia różniące się w zależności od rodzaju ogłoszenia - przy wykazie inwentarza informuje się o możliwości zapoznania się z nim przez każdego, kto dostatecznie uzasadni taką potrzebę, oraz o prawie złożenia wniosku o sporządzenie spisu inwentarza, a przy spisie inwentarza - o prawie uczestniczenia w jego sporządzaniu i zgłaszania składników majątku lub długów.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie zawsze wtedy, gdy do sądu spadku wpłynie wykaz inwentarza albo gdy sąd wyda postanowienie o sporządzeniu spisu inwentarza. Nie jest to czynność zależna od wniosku zainteresowanych - sąd zamieszcza ogłoszenie z urzędu, realizując cel informacyjny wobec nieoznaczonego kręgu osób. Adresatami ogłoszenia są przede wszystkim wierzyciele spadkodawcy, spadkobiercy, zapisobiercy windykacyjni i wykonawcy testamentu, czyli osoby wymienione w art. 637 § 1 KPC. Art. 638[1] KPC ma charakter porządkowy i techniczny: nie tworzy nowych uprawnień materialnych, lecz zapewnia, by uprawnienia wynikające z innych przepisów mogły być realnie wykonane.

Przykład

Po śmierci osoby prowadzącej niewielką działalność gospodarczą jeden ze spadkobierców składa w sądzie wykaz inwentarza. Sąd zamieszcza wówczas ogłoszenie na swojej stronie internetowej i na tablicy ogłoszeń, podając imię i nazwisko zmarłego, jego PESEL, ostatni adres oraz datę śmierci. Bank, który udzielił zmarłemu kredytu, dowiaduje się z tego ogłoszenia o złożeniu wykazu i - powołując się na swoją wierzytelność - uzasadnia potrzebę zapoznania się z jego treścią. Uznając, że wykaz nie obejmuje wszystkich składników majątku, wierzyciel składa wniosek o sporządzenie spisu inwentarza, o czym pouczał go § 3 pkt 2.

Częste nieporozumienia

Częstym błędem jest przekonanie, że ogłoszenie oznacza publiczne udostępnienie całej treści wykazu lub spisu inwentarza. Tak nie jest - ogłoszenie zawiera wyłącznie dane wskazane w § 2 oraz pouczenia, a z samym wykazem może zapoznać się jedynie ten, kto dostatecznie uzasadni taką potrzebę. Mylone bywa też ogłoszenie o wykazie z ogłoszeniem o spisie inwentarza, choć każde z nich zawiera inne pouczenie. Nieporozumieniem jest wreszcie założenie, że brak publikacji na tablicy ogłoszeń da się zastąpić samą publikacją internetową - przepis wymaga obu form łącznie. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.