Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Dla osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw, a nie ma pełnomocnika, ustanawia kuratora na wniosek osoby zainteresowanej sąd opiekuńczy miejsca ostatniego zamieszkania lub pobytu osoby nieobecnej.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… III Wydziału Rodzinnego i Nieletnich z wnioskiem o ustanowienie kuratora dla pozwanego na podstawie art. 178 § 1 w zw. z art. 184 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz art. 601 k.p.c. Postanowieniem z dnia 13 stycznia 2021 roku, sygn. akt III RNs 491/20 Sąd Rejonowy w Kwidzynie ustanowił dla osoby nieobecnej P. S. ostatnio zamieszkałego pod adresem (...) K. , ul. (...) kuratora w osobie adw. N. R. celem podejmowania…
Fragment uzasadnienia
… do stwierdzenia zgonu nieobecnej osoby, czy uznania jej za zmarłą, wykluczona jest możliwość ustanowienia dla niej kuratora, jako osoby nieznanej z miejsca pobytu w trybie art. 601 k.p.c. Ustanowienie kuratora w takiej sytuacji naruszałoby m.in. uzasadnione interesy jej spadkobierców. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż Wnioskodawca nie wykazał zgodnie z regułą dowodową zawartą w art. 6 k.c.…
Fragment uzasadnienia
… zależy od potrzeb i rodzaju kurateli ( art. 604 k.p.c. ), a legitymacja do złożenia wniosku o ustanowienie kuratora dla osoby nieobecnej, przysługuje "osobie zainteresowanej" ( art. 601 k.p.c. ). Zatem, nie przesądzając w tym miejscu o zasadności ewentualnego wniosku o ustanowienie kuratora dla pozwanego w trybie przepisu art. 184 § 1 k.r. io., wskazać należy, że doręczenie oświadczenia woli wywołującego skutek…
Fragment uzasadnienia
… 95 § 2 k.c. wywierają skutki bezpośrednio dla zastąpionego. Zakres uprawnień kuratora nie jest określony ustawowo i zależy od potrzeb i rodzaju kurateli ( art. 604 k.p.c. ) W art. 601 k.p.c. ustawodawca określił legitymację do złożenia wniosku o ustanowienie kuratora dla osoby nieobecnej, przysługuje ona "osobie zainteresowanej". Chodzi tu zarówno o interes majątkowy, jak i niemajątkowy czy też bezpośredni i pośredni. Nie…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 601: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 601 KPC przewiduje szczególną instytucję procesową, jaką jest kurator dla osoby nieobecnej. Przepis stanowi, że dla osoby, która z powodu nieobecności nie może prowadzić swoich spraw, a jednocześnie nie ustanowiła pełnomocnika, sąd opiekuńczy ustanawia kuratora. Kurator nie jest powoływany z urzędu w każdej sytuacji - przepis wymaga wniosku osoby zainteresowanej, a więc kogoś, kto ma faktyczny lub prawny interes w tym, aby sprawy nieobecnego były prowadzone. Art. 601 KPC rozstrzyga także kwestię właściwości miejscowej: postępowanie prowadzi sąd opiekuńczy miejsca ostatniego zamieszkania lub pobytu osoby nieobecnej. Konstrukcja ta ma zapobiec sytuacji, w której sprawy majątkowe lub inne interesy osoby, z którą nie ma kontaktu, pozostają bez jakiegokolwiek zabezpieczenia.
Podstawową przesłanką jest nieobecność, rozumiana jako stan, w którym dana osoba nie może osobiście zajmować się swoimi sprawami, ponieważ jej miejsce pobytu jest nieznane albo jest ona z innych powodów niedostępna. Druga przesłanka to brak pełnomocnika - jeśli osoba nieobecna wcześniej udzieliła komuś pełnomocnictwa obejmującego dane sprawy, potrzeba ustanowienia kuratora zwykle odpada. Trzecim warunkiem jest złożenie wniosku przez osobę zainteresowaną; może nią być członek rodziny, współwłaściciel nieruchomości, wierzyciel czy inny podmiot, którego prawa zależą od możliwości działania w sprawach nieobecnego. Sąd opiekuńczy bada, czy okoliczności rzeczywiście uzasadniają ustanowienie kuratora, a następnie określa zakres jego umocowania. Art. 601 KPC znajduje zastosowanie zarówno w sprawach majątkowych, jak i przy czynnościach wymagających reprezentacji przed organami.
Rodzeństwo jest współwłaścicielami domu po rodzicach. Jeden z braci od kilku lat przebywa za granicą, nie odbiera korespondencji, a rodzina nie zna jego aktualnego adresu ani nie dysponuje żadnym pełnomocnictwem od niego. Ponieważ budynek wymaga pilnego remontu dachu i konieczne są czynności przekraczające zwykły zarząd, pozostali współwłaściciele składają do sądu opiekuńczego właściwego według ostatniego miejsca zamieszkania brata wniosek o ustanowienie kuratora na podstawie art. 601 KPC. Sąd, po ustaleniu, że nieobecny rzeczywiście nie może prowadzić swoich spraw i nie ma pełnomocnika, ustanawia kuratora, który będzie reprezentował jego interesy przy niezbędnych czynnościach.
Pierwszym błędem jest utożsamianie kuratora z art. 601 KPC z kuratorem procesowym dla strony, której miejsce pobytu nie jest znane, ustanawianym w konkretnym postępowaniu sądowym - są to odrębne instytucje o innej podstawie i innym trybie. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że kurator przejmuje pełną swobodę decydowania o majątku nieobecnego; jego działania mieszczą się w granicach udzielonego umocowania i podlegają nadzorowi sądu opiekuńczego. Trzeci błąd to składanie wniosku do sądu przypadkowego zamiast do sądu opiekuńczego ostatniego miejsca zamieszkania lub pobytu, co wydłuża postępowanie. Wreszcie sama krótka nieobecność, na przykład wyjazd wakacyjny z możliwością kontaktu, zwykle nie uzasadnia sięgnięcia po ten przepis. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni, czy przesłanki art. 601 KPC są spełnione.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Wniosek składa osoba zainteresowana, czyli ktoś, kto ma interes prawny lub faktyczny w prowadzeniu spraw nieobecnego. Może to być na przykład członek rodziny, współwłaściciel nieruchomości albo wierzyciel.
Właściwy jest sąd opiekuńczy miejsca ostatniego zamieszkania lub pobytu osoby nieobecnej. Złożenie wniosku do innego sądu skutkuje przekazaniem sprawy i wydłużeniem postępowania.
Co do zasady nie. Przepis wymaga, aby osoba nieobecna nie miała pełnomocnika, który mógłby prowadzić jej sprawy w danym zakresie.
Kurator z art. 601 KPC jest ustanawiany przez sąd opiekuńczy do prowadzenia spraw osoby nieobecnej w ogólności. Kurator procesowy działa natomiast wyłącznie w konkretnym postępowaniu sądowym.
Nie. Kurator działa w granicach umocowania określonego przez sąd i podlega nadzorowi sądu opiekuńczego, a czynności wykraczające poza zwykły zarząd wymagają zgody sądu.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 601