Art. 598⁶.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 598(6) KPC reguluje kolejny, bardziej dolegliwy etap postępowania o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką. Przepis zakłada, że sąd wydał już wcześniej postanowienie, o którym mowa w art. 598(5) § 1 lub § 2 KPC, czyli nakazał zobowiązanemu wydanie dziecka w oznaczonym terminie osobie uprawnionej. Jeżeli zobowiązany do tego nakazu się nie zastosuje, sąd - na wniosek uprawnionego - zleca kuratorowi sądowemu przymusowe odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką. Norma ta wskazuje więc trzy elementy: bezskuteczność wcześniejszego postanowienia, wniosek osoby uprawnionej oraz zlecenie czynności kuratorowi sądowemu. Sąd nie działa w tym zakresie z urzędu - potrzebna jest inicjatywa uprawnionego.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się dopiero wtedy, gdy dobrowolne wykonanie orzeczenia zawiodło. Przesłanką jest niezastosowanie się zobowiązanego do postanowienia opartego na art. 598(5) § 1 lub § 2 KPC, czyli faktyczne niewydanie dziecka mimo nałożonego obowiązku. Drugą przesłanką jest złożenie wniosku przez uprawnionego, a więc osobę, na rzecz której dziecko ma zostać wydane. Dopiero wówczas sąd zleca kuratorowi sądowemu przeprowadzenie przymusowego odebrania. Chodzi zarówno o dzieci pozostające pod władzą rodzicielską, jak i o osoby pozostające pod opieką w rozumieniu przepisów prawa rodzinnego.

Przykład

Sąd wydał postanowienie zobowiązujące rodzica, u którego dziecko przebywa, do wydania go w wyznaczonym terminie drugiemu rodzicowi, któremu powierzono pieczę. Termin upływa, a dziecko nie zostaje wydane - zobowiązany nie otwiera drzwi i nie odbiera telefonów. Rodzic uprawniony składa wtedy do sądu wniosek o zlecenie kuratorowi sądowemu przymusowego odebrania dziecka. Sąd, stwierdzając, że wcześniejsze postanowienie nie zostało wykonane, wydaje takie zlecenie na podstawie art. 598(6) KPC, a dalsze czynności podejmuje kurator sądowy.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że przymusowe odebranie następuje automatycznie po bezskutecznym upływie terminu. Przepis wyraźnie wymaga wniosku uprawnionego, więc bierność strony wstrzymuje dalszy bieg sprawy. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie tej procedury ze zwykłą egzekucją komorniczą - czynności wykonuje kurator sądowy, a nie komornik. Po trzecie, art. 598(6) KPC nie zastępuje wcześniejszego etapu: bez postanowienia z art. 598(5) § 1 lub § 2 KPC nie ma podstawy do zlecenia przymusowego odebrania. Warto też pamiętać, że przepis reguluje wyłącznie mechanizm przymusowego wykonania, a nie samo rozstrzygnięcie o pieczy nad dzieckiem. Sprawy dotyczące odebrania dziecka są emocjonalnie i procesowo złożone, dlatego w indywidualnej sytuacji warto skonsultować się z prawnikiem.