Art. 598²⁰.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 598(20) KPC wprowadza regułę zamykającą postępowanie w sprawach wykonywania kontaktów z dzieckiem. Zgodnie z jego treścią sąd umarza postępowanie, jeżeli w ciągu sześciu miesięcy od uprawomocnienia się ostatniego postanowienia nie wpłynął kolejny wniosek w tych sprawach. Przepis zakłada zatem, że postępowanie dotyczące wykonywania kontaktów ma charakter ciągły i pozostaje niejako otwarte tak długo, jak długo strony korzystają z niego, składając kolejne wnioski. Bieg sześciomiesięcznego terminu liczy się od dnia, w którym ostatnie wydane w sprawie postanowienie stało się prawomocne, a nie od daty jego ogłoszenia czy doręczenia. Brak aktywności uczestników w tym okresie skutkuje umorzeniem, czyli formalnym zakończeniem sprawy bez rozstrzygania o jej istocie.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Norma z art. 598(20) KPC odnosi się wyłącznie do postępowań dotyczących wykonywania orzeczeń o kontaktach z dzieckiem, a więc do etapu, na którym sąd zagraża nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej lub taką zapłatę nakazuje. Nie dotyczy natomiast samego ustalania kontaktów ani innych spraw opiekuńczych. Przesłanki są dwie i muszą wystąpić łącznie: uprawomocnienie się ostatniego postanowienia w sprawie oraz upływ sześciu miesięcy bez złożenia kolejnego wniosku. Umorzenie następuje z urzędu, co oznacza, że sąd nie czeka na inicjatywę uczestników. Jeżeli w tym okresie wpłynie nowy wniosek, termin nie upływa, a postępowanie toczy się dalej w dotychczasowej sprawie.

Przykład

Matka dziecka uzyskała postanowienie zagrażające ojcu nakazaniem zapłaty określonej sumy za każde naruszenie obowiązków wynikających z orzeczenia o kontaktach. Postanowienie uprawomocniło się w marcu, a ojciec od tego czasu realizował kontakty zgodnie z harmonogramem, więc matka nie składała żadnych dalszych wniosków. Po upływie sześciu miesięcy, czyli we wrześniu, sąd umorzył postępowanie na podstawie art. 598(20) KPC. Gdyby jednak w sierpniu doszło do kolejnych naruszeń i matka złożyła wniosek o nakazanie zapłaty, sprawa toczyłaby się dalej, a termin liczono by ponownie od uprawomocnienia się następnego postanowienia.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest przekonanie, że umorzenie postępowania oznacza utratę uprawnień wynikających z orzeczenia o kontaktach lub uchylenie wcześniejszego zagrożenia zapłatą. Umorzenie kończy jedynie konkretne postępowanie wykonawcze i nie zmienia treści orzeczenia regulującego kontakty. Drugim nieporozumieniem jest liczenie sześciu miesięcy od daty wydania postanowienia zamiast od jego uprawomocnienia się, co prowadzi do błędnych obliczeń. Nietrafne jest też założenie, że po umorzeniu nie można już nic zrobić: w razie kolejnych naruszeń możliwe jest zainicjowanie nowego postępowania. Warto również pamiętać, że o umorzeniu decyduje brak wniosku, a nie brak jakiejkolwiek korespondencji w aktach. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni stan konkretnego postępowania.