Co stanowi przepis
Art. 598(19) KPC wskazuje wymagania formalne wniosku wszczynającego postępowanie w sprawach wykonywania kontaktów z dzieckiem, uregulowane w tym oddziale Kodeksu postępowania cywilnego. Zgodnie z § 1 do wniosku należy dołączyć odpis wykonalnego orzeczenia albo wykonalnej ugody zawartej przed sądem lub przed mediatorem, której przedmiotem są kontakty z dzieckiem. Chodzi zatem o dokument, który nie tylko rozstrzyga o kontaktach, ale ma przymiot wykonalności, a więc nadaje się do przymusowej realizacji. Paragraf 2 dotyczy sytuacji, w której podstawą postępowania ma być orzeczenie sądu lub innego organu państwa obcego albo ugoda zawarta przed takim organem lub przez niego zatwierdzona. W takim wypadku niezbędne jest uprzednie stwierdzenie wykonalności takiego orzeczenia lub ugody, a przepisy art. 1150-1151(2), 1151(4) i 1152 KPC stosuje się odpowiednio.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje zastosowanie wtedy, gdy jedno z rodziców lub inna osoba uprawniona zamierza uruchomić sądowy mechanizm reakcji na niewykonywanie albo niewłaściwe wykonywanie obowiązków wynikających z ustalonych kontaktów. Warunkiem wstępnym jest istnienie tytułu, który kontakty reguluje: orzeczenia sądu, ugody sądowej albo ugody przed mediatorem, przy czym musi on być wykonalny. Bez dołączenia odpisu takiego dokumentu wniosek dotknięty jest brakiem formalnym, który podlega uzupełnieniu na wezwanie sądu. Element transgraniczny, o którym mowa w § 2, aktualizuje się przy orzeczeniach i ugodach pochodzących z innego państwa, gdy nie działają odrębne regulacje unijne lub umowy międzynarodowe wyłączające potrzebę takiego stwierdzenia.
Przykład
Rodzice mieszkają osobno, a sąd ustalił kontakty ojca z córką w co drugi weekend. Matka od kilku miesięcy nie wydaje dziecka na spotkania, więc ojciec chce wystąpić o zagrożenie nakazaniem zapłaty oznaczonej sumy pieniężnej. Składając wniosek, dołącza odpis prawomocnego i wykonalnego postanowienia o kontaktach, ponieważ sam opis sytuacji w piśmie nie zastępuje wymaganego dokumentu. Gdyby kontakty ustalono ugodą zawartą przed mediatorem i zatwierdzoną przez sąd, wystarczy odpis tej ugody wraz z wykazaniem jej wykonalności.
Częste nieporozumienia
Najczęstszym błędem jest przekonanie, że wystarczy ustne porozumienie rodziców albo prywatne ustalenia zapisane w wiadomościach - takie uzgodnienia nie stanowią wykonalnego tytułu w rozumieniu art. 598(19) KPC. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie orzeczenia prawomocnego z wykonalnym; to dwie różne cechy i sąd bada właśnie wykonalność. Zdarza się też, że wnioskodawcy pomijają wymóg z § 2 i przedkładają zagraniczne orzeczenie bez stwierdzenia wykonalności, co wstrzymuje bieg sprawy. Warto pamiętać, że przepis nie przesądza o zasadności wniosku, lecz wyłącznie o jego dopuszczalnej formie i podstawie dokumentowej. W indywidualnej sprawie, zwłaszcza z elementem zagranicznym, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
