Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Na żądanie kuratora sądowego Policja jest zobowiązana do udzielenia mu pomocy przy czynnościach związanych z przymusowym odebraniem osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Art. 598(10) KPC formułuje jedną, ale bardzo praktyczną normę: na żądanie kuratora sądowego Policja jest zobowiązana udzielić mu pomocy przy czynnościach związanych z przymusowym odebraniem osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką. Przepis nie daje Policji swobody oceny, czy pomocy udzielić - użyto sformułowania "jest zobowiązana", co oznacza obowiązek prawny, a nie uprawnienie. Inicjatywa należy jednak do kuratora sądowego: to on zgłasza żądanie, a Policja na nie odpowiada. Zakres pomocy wyznaczają czynności związane z przymusowym odebraniem, a więc działania służące temu, by postanowienie sądu o odebraniu osoby zostało faktycznie wykonane. Przepis dotyczy zarówno małoletnich pozostających pod władzą rodzicielską, jak i osób pozostających pod opieką, na przykład ustanowioną przez sąd opiekuńczy.
Art. 598(10) KPC stosuje się w postępowaniu wykonawczym, gdy sąd opiekuńczy wydał już orzeczenie nakazujące odebranie osoby i wykonanie tego orzeczenia powierzono kuratorowi sądowemu. Warunkiem jest zatem istnienie tytułu, na podstawie którego kurator działa - sam kurator nie może z własnej inicjatywy odbierać dziecka bez podstawy w orzeczeniu sądu. Pomoc Policji staje się aktualna zwłaszcza wtedy, gdy osoba, u której dziecko przebywa, nie chce dobrowolnie wykonać orzeczenia, ukrywa dziecko, stawia opór albo istnieje realne ryzyko zakłócenia porządku lub zagrożenia bezpieczeństwa uczestników czynności. Kurator ocenia potrzebę wsparcia i kieruje żądanie do Policji, która ma obowiązek zapewnić asystę przy czynnościach.
Sąd opiekuńczy postanowił, że dziecko ma zostać odebrane ojcu i przekazane matce, u której zgodnie z orzeczeniem ma stale przebywać, a wykonanie postanowienia zlecił kuratorowi sądowemu. Kurator ustala termin czynności, ale wie z wcześniejszych prób, że ojciec kategorycznie odmawia wydania dziecka i zapowiada, że nie wpuści nikogo do mieszkania. W tej sytuacji kurator zwraca się do właściwej jednostki Policji o udzielenie pomocy przy czynności, wskazując termin i miejsce. Policja ma obowiązek skierować funkcjonariuszy, którzy zabezpieczą przebieg odebrania, zapobiegną eskalacji konfliktu i umożliwią kuratorowi wykonanie orzeczenia sądu.
Pierwszym błędem jest przekonanie, że to Policja "odbiera dziecko" - czynność wykonuje kurator sądowy, a rolą funkcjonariuszy jest wsparcie i zapewnienie bezpieczeństwa. Drugim nieporozumieniem jest sądzenie, że rodzic może samodzielnie wezwać patrol, aby ten "odzyskał" dziecko; art. 598(10) KPC przyznaje prawo żądania pomocy kuratorowi, a nie stronie postępowania. Po trzecie, udział Policji nie oznacza, że czynność ma charakter karny ani że ktokolwiek zostaje uznany za sprawcę przestępstwa - to nadal postępowanie cywilne wykonawcze. Wreszcie, obecność funkcjonariuszy nie zwalnia kuratora z obowiązku prowadzenia czynności z uwzględnieniem dobra dziecka i możliwie najmniejszej dolegliwości dla niego. W indywidualnej sprawie dotyczącej wykonania orzeczenia o odebraniu dziecka warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Art. 598(10) KPC stanowi, że Policja jest zobowiązana do udzielenia pomocy na żądanie kuratora sądowego. Przepis nie przewiduje swobodnej odmowy.
Czynność przymusowego odebrania wykonuje kurator sądowy działający na podstawie orzeczenia sądu. Policja jedynie udziela mu pomocy i zabezpiecza przebieg czynności.
Nie, przepis przyznaje prawo żądania pomocy kuratorowi sądowemu, a nie stronie postępowania. Rodzic powinien kierować swoje wnioski do sądu lub kuratora.
Nie tylko. Art. 598(10) KPC obejmuje także osoby pozostające pod opieką, na przykład ustanowioną przez sąd opiekuńczy.
Nie. Jest to czynność w postępowaniu cywilnym wykonawczym, a udział Policji służy wyłącznie zapewnieniu bezpieczeństwa i skuteczności odebrania.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 598(10)