Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 591.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 4 orzeczeń

§ 1.Po złożeniu przyrzeczenia przez opiekuna sąd opiekuńczy wydaje mu zaświadczenie.

§ 2.Po zwolnieniu opiekuna lub ustaniu opieki opiekun obowiązany jest zwrócić sądowi opiekuńczemu otrzymane zaświadczenie.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

II SAB/Ke 6/24Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach

II SAB/Ke 6/24

Fragment uzasadnienia

… do wglądu prawomocnego postanowienia o ubezwłasnowolnieniu całkowitym Z. S. oraz zaświadczenia dla opiekuna obejmującego opiekę, wydanego przez sąd opiekuńczy zgodnie z art. 591 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego, z którego wynikać będzie umocowanie skarżącego do reprezentowania ojca. Pomimo tego strona powyższych dokumentów nie przedłożyła. W rezultacie pismem z 5 grudnia 2023 r. (k. 18…
  • Pomoc społeczna
Czytaj orzeczenie
I ACa 899/15Sąd Apelacyjny w Białymstoku

I ACa 899/15

Fragment uzasadnienia

… . Zwrócił też uwagę, że do akt sprawy powinno też zostać dołączone prawomocne postanowienie o ustanowieniu opieki nad T. K. , a już zwłaszcza zaświadczenie wydane na podstawie art. 591 § 1 k.p.c. Na marginesie Sąd Apelacyjny wskazał, że skoro spór w sprawie koncentruje się wokół zagadnienia, czy zgoda powódki na przekazanie następcy gospodarstwa rolnego była wymagana ( art. 44 ustawy z 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu…
  • nieważność umowy
Czytaj orzeczenie
I ACa 672/14Sąd Apelacyjny w Białymstoku

I ACa 672/14

Fragment uzasadnienia

… Rejonowego w Sokółce (k. 197, 198) należy jednakże zważyć, że do akt nie dołączono ani prawomocnego postanowienia o ustanowieniu opiekuna, ani zaświadczenia, o którym mowa w art. 591 § 1 k.p.c. , które stanowi dokument potwierdzający powołanie danej osoby na opiekuna, a także podjęcie opieki i służy do wykazania umocowania opiekuna do reprezentowania w postępowaniu sądowym osoby ubezwłasnowolnionej całkowicie ( art. 68…
  • nieważność postępowania
Czytaj orzeczenie
I ACa 1104/14Sąd Apelacyjny w Łodzi

I ACa 1104/14

Fragment uzasadnienia

… że w przypadku objęcia opieki sąd nie wydaje postanowienia o ustanowieniu opiekuna, a jedynie wydaje zaświadczenie opiekunowi po uprzednim złożeniu przez niego przyrzeczenia ( art. 591 § 1 k.p.c. w związku z art. 590 k.p.c. ). Opiekun prawny powódki jako jej przedstawiciel ustawowy umocowany był zaś do działania w jej imieniu, w tym do udzielenia pełnomocnictwa adwokatowi do reprezentowania powódki w przedmiotowej sprawie.…
  • renta wypadkowa
  • zadośćuczynienie
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 591: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 591 KPC reguluje dwie proste, ale praktycznie istotne czynności związane z ustanowieniem opieki. Zgodnie z § 1, po złożeniu przez opiekuna przyrzeczenia przed sądem opiekuńczym sąd ten wydaje mu zaświadczenie. Dokument ten stanowi urzędowe potwierdzenie, że dana osoba została ustanowiona opiekunem i objęła swoją funkcję, a więc może działać w imieniu podopiecznego w zakresie wynikającym z przepisów prawa rodzinnego. Paragraf 2 wprowadza obowiązek odwrotny: po zwolnieniu opiekuna z funkcji lub po ustaniu opieki opiekun ma zwrócić sądowi opiekuńczemu otrzymane wcześniej zaświadczenie. Przepis łączy zatem moment rozpoczęcia sprawowania opieki z wydaniem dokumentu, a moment jej zakończenia - z jego zwrotem.

Kiedy ma zastosowanie

Art. 591 KPC znajduje zastosowanie w postępowaniu przed sądem opiekuńczym, po tym gdy sąd ustanowił opiekuna i odebrał od niego przyrzeczenie. Dopiero złożenie przyrzeczenia otwiera drogę do wydania zaświadczenia - przepis wyraźnie wiąże te dwa zdarzenia w tej właśnie kolejności. Drugi paragraf uruchamia się natomiast w dwóch sytuacjach: gdy sąd zwalnia opiekuna z pełnionej funkcji, na przykład na jego wniosek lub z powodu nienależytego wykonywania obowiązków, oraz gdy opieka ustaje z innych przyczyn, na przykład wskutek uzyskania pełnoletności przez podopiecznego albo jego śmierci. W każdym z tych przypadków zaświadczenie traci swoją aktualność i ma wrócić do sądu.

Przykład

Sąd opiekuńczy ustanawia babcię opiekunem małoletniego wnuka, po czym odbiera od niej przyrzeczenie na posiedzeniu. Zgodnie z art. 591 § 1 KPC sąd wydaje jej zaświadczenie, którym babcia posługuje się później w kontaktach ze szkołą, przychodnią czy bankiem, wykazując swoje umocowanie do działania w sprawach wnuka. Gdy wnuk osiąga pełnoletność, opieka ustaje z mocy prawa, a babcia - stosownie do § 2 - powinna zwrócić zaświadczenie sądowi opiekuńczemu. To samo dotyczyłoby sytuacji, w której sąd wcześniej zwolniłby ją z funkcji opiekuna i powierzył opiekę innej osobie.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest traktowanie zaświadczenia jako źródła uprawnień opiekuna. Uprawnienia wynikają z orzeczenia sądu i z przepisów prawa rodzinnego, a zaświadczenie z art. 591 KPC pełni funkcję dowodową - potwierdza fakt, który zaistniał niezależnie od dokumentu. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że po ustaniu opieki dokument można zachować na pamiątkę lub po prostu zniszczyć; przepis nakłada obowiązek zwrotu, aby wyeliminować ryzyko posługiwania się nieaktualnym zaświadczeniem. Zdarza się też mylenie zwolnienia opiekuna z ustaniem opieki - to dwa odrębne zdarzenia, choć skutek w zakresie zwrotu zaświadczenia jest identyczny. Wreszcie warto pamiętać, że przepis nie reguluje samego zakresu obowiązków opiekuna ani nadzoru sądu nad opieką; dotyczy wyłącznie kwestii dokumentu. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza przy sporach o zakres umocowania opiekuna, warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kiedy sąd wydaje opiekunowi zaświadczenie?

Zgodnie z art. 591 § 1 KPC sąd opiekuńczy wydaje zaświadczenie po złożeniu przez opiekuna przyrzeczenia. Bez tej czynności dokument nie jest wydawany.

Do czego służy zaświadczenie opiekuna?

Jest urzędowym potwierdzeniem, że dana osoba została ustanowiona opiekunem i objęła funkcję. Opiekun posługuje się nim, wykazując swoje umocowanie wobec instytucji i osób trzecich.

Co zrobić z zaświadczeniem po ustaniu opieki?

Art. 591 § 2 KPC nakazuje zwrócić je sądowi opiekuńczemu. Obowiązek ten powstaje zarówno po zwolnieniu opiekuna z funkcji, jak i po ustaniu opieki z innych przyczyn.

Czy zaświadczenie samo w sobie daje opiekunowi uprawnienia?

Nie. Uprawnienia wynikają z orzeczenia sądu ustanawiającego opiekę oraz z przepisów prawa rodzinnego, a zaświadczenie pełni jedynie funkcję dowodową.

Czy zwolnienie opiekuna to to samo co ustanie opieki?

Nie, to dwa odrębne zdarzenia, choć art. 591 § 2 KPC wiąże z nimi ten sam skutek w postaci obowiązku zwrotu zaświadczenia.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 591