Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 575.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 6 orzeczeń

Do osobistego stawiennictwa innych uczestników postępowania stosuje się w sprawach, które mogą być wszczęte z urzędu, przepisy o skutkach niestawiennictwa świadków, a w innych sprawach – przepis art. 429.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

XXIII Zs 110/21Sąd Okręgowy w Warszawie

XXIII Zs 110/21

Fragment uzasadnienia

… postępowania po połowie (po ½), co skutkowało stosownym rozdziałem kosztów. Izba wskazała, że o kosztach postępowania odwoławczego orzekła na podstawie art. 574 oraz art. 575 ustawy Pzp, a także w oparciu o przepisy § 5 pkt 1 i 2 lit. b oraz § 7 ust. ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 grudnia 2020 r. w sprawie szczegółowych rodzajów kosztów postępowania odwoławczego, ich rozliczania oraz wysokości i…
I Ca 441/14Sąd Okręgowy w Koninie

I Ca 441/14

Fragment uzasadnienia

… byli współwłaścicielami tylko 51/100 części. Tym samym nie mogli żądać także zwrotu całości ceny. W dalszej kolejności Sąd Rejonowy powołując się na treść regulacji z art. 575 1 k.c. wskazał, że w przedmiotowej sprawie wady prawne dotyczyły kilku części składowych rzeczy tj. silnika, skrzyni biegów oraz radia. Wartość tych rzeczy w stosunku do wartości całego pojazdu nie była duża, skoro auto zakupiono za ponad 60.000 zł, a…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 575: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 575 KPC jest przepisem odsyłającym. Reguluje on konsekwencje, jakie mogą spotkać uczestnika postępowania nieprocesowego (innego niż osoba, której postępowanie bezpośrednio dotyczy), jeżeli został wezwany do osobistego stawiennictwa przed sądem i się nie stawił. Przepis dzieli te sytuacje na dwie grupy. W sprawach, które mogą być wszczęte z urzędu, do niestawiennictwa uczestnika stosuje się odpowiednio przepisy o skutkach niestawiennictwa świadków. W pozostałych sprawach - a więc w tych, które wszczyna wyłącznie wniosek uprawnionego - zastosowanie znajduje art. 429 KPC, dotyczący skutków niestawiennictwa strony wezwanej do osobistego stawienia się.

Kiedy ma zastosowanie

Przepis dotyczy postępowania nieprocesowego w sprawach z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego i kurateli. Warunkiem jego zastosowania jest to, aby sąd wcześniej wezwał uczestnika do osobistego stawiennictwa, a wezwanie zostało mu skutecznie doręczone. Kluczowe znaczenie ma kwalifikacja sprawy: jeżeli może ona zostać wszczęta z urzędu (co jest typowe dla spraw dotyczących władzy rodzicielskiej czy opieki nad małoletnim), reżim jest surowszy i odpowiada temu, który dotyczy świadków, czyli obejmuje między innymi możliwość ukarania grzywną, a w dalszej kolejności także środki przymusu. W sprawach wszczynanych wyłącznie na wniosek odesłanie do art. 429 KPC oznacza łagodniejsze konsekwencje, właściwe dla stron postępowania. Art. 575 KPC nie tworzy więc nowych sankcji, lecz wskazuje, który z istniejących zestawów zasad należy zastosować.

Przykład

Sąd opiekuńczy prowadzi z urzędu postępowanie dotyczące sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim i wzywa do osobistego stawiennictwa babcię dziecka, uczestniczkę postępowania, której wyjaśnienia są istotne dla ustalenia sytuacji rodziny. Kobieta odbiera wezwanie, ale bez żadnego usprawiedliwienia nie przychodzi na rozprawę, przez co posiedzenie trzeba odroczyć. Ponieważ sprawa należy do kategorii mogących być wszczętymi z urzędu, sąd - zgodnie z art. 575 KPC - stosuje wobec niej przepisy o skutkach niestawiennictwa świadków. Gdyby natomiast chodziło o sprawę wszczynaną wyłącznie na wniosek, sąd sięgnąłby po art. 429 KPC.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że uczestnik postępowania nieprocesowego może swobodnie ignorować wezwania sądu, bo nie jest świadkiem. Art. 575 KPC pokazuje, że w określonych sprawach traktuje się go pod tym względem tak jak świadka. Drugie nieporozumienie polega na myleniu wezwania do osobistego stawiennictwa z zawiadomieniem o terminie posiedzenia - to drugie nie rodzi obowiązku obecności. Trzeci błąd to pomijanie usprawiedliwienia nieobecności; należyte i terminowe wykazanie przyczyny niestawiennictwa, na przykład choroby, pozwala uniknąć sankcji. Warto też pamiętać, że sam przepis nie określa wysokości grzywny ani trybu jej nałożenia - wynikają one z przepisów, do których odsyła. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni charakter postępowania i zakres obowiązków uczestnika.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy uczestnik postępowania musi stawić się na wezwanie sądu?

Tak, jeżeli sąd wezwał go do osobistego stawiennictwa. Art. 575 KPC przewiduje, że nieusprawiedliwione niestawiennictwo pociąga za sobą skutki określone w przepisach o świadkach albo w art. 429 KPC.

Czym różnią się skutki w sprawach wszczynanych z urzędu i na wniosek?

W sprawach mogących być wszczętymi z urzędu stosuje się surowsze przepisy o skutkach niestawiennictwa świadków. W pozostałych sprawach obowiązuje łagodniejszy reżim wynikający z art. 429 KPC.

Czy grozi mi grzywna za nieobecność na rozprawie?

Może tak być, jeżeli nieobecność jest nieusprawiedliwiona, a sąd wzywał do osobistego stawiennictwa. Wysokość i tryb wymierzenia grzywny wynikają z przepisów, do których odsyła art. 575 KPC.

Jak usprawiedliwić nieobecność?

Należy niezwłocznie zawiadomić sąd o przyczynie nieobecności i ją wykazać, na przykład odpowiednim zaświadczeniem w razie choroby. Skuteczne usprawiedliwienie pozwala uniknąć sankcji.

Czy art. 575 KPC dotyczy także osoby, której postępowanie bezpośrednio dotyczy?

Przepis mówi o osobistym stawiennictwie innych uczestników postępowania. Sytuację osoby, której postępowanie dotyczy, regulują odrębne przepisy tego działu Kodeksu postępowania cywilnego.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 575