Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
W sprawach opiekuńczych osób małoletnich sąd z urzędu zarządza odbycie całego posiedzenia lub jego części przy drzwiach zamkniętych, jeżeli przeciwko publicznemu rozpoznaniu sprawy przemawia dobro małoletniego.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Art. 575(1) KPC wprowadza szczególną regułę dotyczącą jawności posiedzeń w sprawach opiekuńczych osób małoletnich. Sąd ma obowiązek zarządzić odbycie całego posiedzenia lub jego części przy drzwiach zamkniętych, jeżeli przeciwko publicznemu rozpoznaniu sprawy przemawia dobro małoletniego. Przepis podkreśla, że sąd działa w tym zakresie z urzędu, a więc nie musi czekać na wniosek uczestnika postępowania ani na zgodę stron. Ustawodawca posłużył się sformułowaniem "zarządza", co oznacza, że po stwierdzeniu, iż dobro małoletniego sprzeciwia się jawności, sąd nie ma tu swobody uznania. Istotne jest również to, że wyłączenie jawności może mieć charakter częściowy i obejmować wyłącznie ten fragment posiedzenia, podczas którego poruszane są kwestie najbardziej wrażliwe.
Norma odnosi się do spraw opiekuńczych dotyczących osób małoletnich, a więc do postępowań, w których sąd opiekuńczy rozstrzyga o sytuacji dziecka, jego pieczy, kontaktach czy sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej. Przesłanką zastosowania art. 575(1) KPC jest ustalenie, że publiczne rozpoznanie sprawy godziłoby w dobro małoletniego. Ocena ta ma charakter indywidualny i zależy od okoliczności konkretnego postępowania, w tym od rodzaju informacji, które mają być ujawnione. Znaczenie mają zwłaszcza dane o stanie zdrowia dziecka, jego sytuacji rodzinnej, relacjach z rodzicami czy przebiegu procesu wychowawczego. Sąd powinien badać tę kwestię na bieżąco, ponieważ potrzeba wyłączenia jawności może pojawić się dopiero w toku posiedzenia.
Przed sądem opiekuńczym toczy się sprawa dotycząca sposobu wykonywania kontaktów z kilkuletnim dzieckiem. W toku posiedzenia ma zostać odczytana opinia zawierająca szczegółowe informacje o emocjonalnych trudnościach dziecka oraz o konfliktach w rodzinie. Sąd, dostrzegając, że publiczne omawianie tych okoliczności mogłoby narazić małoletniego na dodatkowe obciążenie i ujawnić jego prywatne dane, zarządza z urzędu, na podstawie art. 575(1) KPC, odbycie tej części posiedzenia przy drzwiach zamkniętych. Publiczność opuszcza salę, natomiast uczestnicy postępowania oraz ich pełnomocnicy pozostają i biorą udział w czynnościach.
Pierwszym błędem jest przekonanie, że wyłączenie jawności musi zawsze obejmować całe posiedzenie - przepis wyraźnie dopuszcza ograniczenie go do jego części. Drugim nieporozumieniem jest utożsamianie drzwi zamkniętych z wyłączeniem uczestników postępowania; ograniczenie dotyczy publiczności, a nie osób, których sprawa bezpośrednio dotyczy. Zdarza się także przekonanie, że wyłączenie jawności zależy wyłącznie od woli rodziców, tymczasem art. 575(1) KPC nakłada obowiązek działania z urzędu i to sąd ocenia, czy dobro małoletniego sprzeciwia się publicznemu rozpoznaniu sprawy. Nietrafne jest również założenie, że brak wniosku strony zwalnia sąd z obowiązku rozważenia tej kwestii. Wreszcie samo wyłączenie jawności nie oznacza, że rozstrzygnięcie sądu staje się niedostępne dla uczestników postępowania.
W indywidualnej sprawie opiekuńczej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni okoliczności konkretnego postępowania.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie jest to konieczne, ponieważ art. 575(1) KPC nakazuje sądowi działanie z urzędu. Nic nie stoi jednak na przeszkodzie, aby zwrócić sądowi uwagę na okoliczności przemawiające za wyłączeniem jawności.
Wyłączenie jawności dotyczy publiczności, a nie uczestników postępowania. Osoby, których sprawa bezpośrednio dotyczy, oraz ich pełnomocnicy nadal biorą udział w czynnościach.
Tak. Przepis wprost przewiduje możliwość zarządzenia drzwi zamkniętych co do całego posiedzenia albo tylko jego części, jeżeli to wystarczy dla ochrony dobra małoletniego.
Decyduje ocena, czy publiczne rozpoznanie sprawy zagraża dobru małoletniego. W praktyce chodzi zwłaszcza o wrażliwe informacje o dziecku, jego zdrowiu i sytuacji rodzinnej.
Art. 575(1) KPC odnosi się do spraw opiekuńczych osób małoletnich. Zakres jego zastosowania w konkretnym postępowaniu najlepiej ocenić z pomocą prawnika.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 575(1)