PrawMi

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 572.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 4 orzeczeń

§ 1.Każdy, komu znane jest zdarzenie uzasadniające wszczęcie postępowania z urzędu, obowiązany jest zawiadomić o nim sąd opiekuńczy.

§ 2.Obowiązek wymieniony w § 1 ciąży przede wszystkim na urzędach stanu cywilnego, sądach, prokuratorach, notariuszach, komornikach, organach samorządu i administracji rządowej, organach Policji, placówkach oświatowych, opiekunach społecznych oraz organizacjach i zakładach zajmujących się opieką nad dziećmi lub osobami psychicznie chorymi.

§ 3.Na wniosek osoby lub instytucji, o której mowa w § 1 lub 2, sąd opiekuńczy informuje o wszczęciu postępowania z urzędu lub braku podstaw do jego wszczęcia z urzędu.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I ACa 518/18Sąd Apelacyjny w Szczecinie

I ACa 518/18

Fragment uzasadnienia

… przyznanego powodom albo zwrócenie się do sądu opiekuńczego o podjęcie decyzji w tej kwestii, co jednak nie nastąpiło. Dostrzec należy, że zgodnie z treścią art. 572 § 1 k.p.c. każdy, komu znane jest zdarzenie uzasadniające wszczęcie postępowania z urzędu, obowiązany jest zawiadomić o nim sąd opiekuńczy. Przepis ten nawiązuje treścią do art. 570 k.p.c. , z którego wynika, iż sąd opiekuńczy musi wszcząć postępowanie z urzędu…
  • odpowiedzialność
  • pełnomocnik
Czytaj orzeczenie
I ACz 432/17Sąd Apelacyjny w Katowicach

I ACz 432/17

Fragment uzasadnienia

… nieprocesowego przewidują przypadki wszczynania postępowania z urzędu na skutek zawiadomienia „każdego, komu znane jest zdarzenie uzasadniające wszczęcie postępowania” np. art. 572 § 1 kpc dotyczący zawiadomienia o takich zdarzeniach sądu opiekuńczego. Nie oznacza to jednak, że zawiadamiający o konieczności wszczęcia postępowania nieprocesowego przez sąd jest zainteresowanym w sprawie w rozumieniu art. 510 kpc . To za…
  • prasowe prawo
Czytaj orzeczenie
VI ACa 1716/12Sąd Apelacyjny w Warszawie

VI ACa 1716/12

Fragment uzasadnienia

… o ustanowieniu kuratora na podstawie art. 42 § 1 k.c. przez sąd rozpoznający sprawę, który nie jest sądem rejestrowym; - art. 174 § 1 pkt 2 k.p.c. oraz art. 572 § 1 k.p.c. poprzez ich nie zastosowanie i zaniechanie zawieszenia postępowania i zawiadomienia sądu rejestrowego o potrzebie rozstrzygnięcia, czy dla pozwanej winien zostać ustanowiony kurator na podstawie art. 42 § 1 k.c ; - art. 357 § 2 k.p.c. w zw. z art. 518…
  • kurator
  • spółka z ograniczoną odpowiedzialnością
Czytaj orzeczenie
I ACa 183/13Sąd Apelacyjny w Krakowie

I ACa 183/13

Fragment uzasadnienia

… Sąd II instancji aprobuje ocenę prawną Sądu Okręgowego sprowadzającą się do tezy , że działanie pozwanego nie było bezprawne. Zgodnie z normą art. 572 §1 i 2 kpc każdy , komu znane jest zdarzenie uzasadniające wszczęcie postępowania opiekuńczego z urzędu jest obowiązany zawiadomić o tym Sąd Opiekuńczy , a obowiązek ten w sposób szczególny dotyczy m. in. organów policji. Dysponując informacjami od oficera dyżurnego…
  • dobra osobiste
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 572: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co stanowi przepis

Art. 572 KPC wprowadza powszechny obowiązek informacyjny wobec sądu opiekuńczego. Zgodnie z § 1 każdy, komu znane jest zdarzenie uzasadniające wszczęcie postępowania z urzędu, ma obowiązek zawiadomić o nim sąd opiekuńczy. Nie jest to zatem uprawnienie pozostawione swobodnemu uznaniu, lecz powinność adresowana do wszystkich osób, które powzięły wiadomość o takim zdarzeniu. Paragraf 2 wskazuje krąg podmiotów, na których obowiązek ten ciąży przede wszystkim: urzędy stanu cywilnego, sądy, prokuratorów, notariuszy, komorników, organy samorządu i administracji rządowej, organy Policji, placówki oświatowe, opiekunów społecznych oraz organizacje i zakłady zajmujące się opieką nad dziećmi lub osobami psychicznie chorymi. Paragraf 3 przewiduje, że na wniosek osoby lub instytucji, o której mowa w § 1 lub § 2, sąd opiekuńczy informuje o wszczęciu postępowania z urzędu albo o braku podstaw do jego wszczęcia.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wtedy, gdy pojawia się zdarzenie, które może uzasadniać działanie sądu opiekuńczego z urzędu, a więc bez wniosku zainteresowanego. Chodzi o sytuacje z zakresu opieki nad małoletnimi, spraw rodzinnych i opiekuńczych oraz spraw dotyczących osób wymagających ochrony. Warunkiem powstania obowiązku jest posiadanie wiedzy o takim zdarzeniu - przepis nie nakłada powinności prowadzenia własnych poszukiwań czy weryfikowania informacji. Ocena, czy zdarzenie rzeczywiście uzasadnia wszczęcie postępowania, należy ostatecznie do sądu opiekuńczego, a nie do zawiadamiającego. Podmioty wymienione w § 2 są wskazane jako te, które z racji swoich zadań najczęściej stykają się z takimi zdarzeniami.

Przykład

Nauczyciel w szkole podstawowej zauważa, że uczeń od dłuższego czasu przychodzi na zajęcia zaniedbany, głodny i opowiada o sytuacjach, które mogą świadczyć o braku właściwej opieki w domu. Placówka oświatowa należy do podmiotów wymienionych w § 2, więc szkoła kieruje do sądu opiekuńczego zawiadomienie opisujące zaobserwowane okoliczności. Sąd opiekuńczy sam ocenia, czy zebrane informacje uzasadniają wszczęcie postępowania z urzędu. Jeżeli szkoła złoży wniosek w trybie § 3, otrzyma informację o wszczęciu postępowania albo o tym, że podstaw do jego wszczęcia nie stwierdzono.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że zawiadomienie z art. 572 KPC to wniosek o wszczęcie postępowania - w istocie jest to jedynie informacja, a decyzja o wszczęciu należy do sądu. Drugim jest założenie, że obowiązek dotyczy wyłącznie instytucji wymienionych w § 2; katalog ten jedynie podkreśla ich rolę, a norma z § 1 obejmuje każdego. Trzecim nieporozumieniem jest oczekiwanie, że zawiadamiający automatycznie staje się uczestnikiem postępowania i otrzyma pełne informacje o jego przebiegu - § 3 przewiduje jedynie informację o wszczęciu postępowania lub o braku podstaw do jego wszczęcia, i to na wniosek. Bywa też mylnie przyjmowane, że zawiadomienie wymaga pewności co do naruszenia; wystarczy wiedza o zdarzeniu, które może uzasadniać działanie sądu. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Kto musi zawiadomić sąd opiekuńczy?

Zgodnie z art. 572 § 1 KPC obowiązek ciąży na każdym, komu znane jest zdarzenie uzasadniające wszczęcie postępowania z urzędu. Paragraf 2 wskazuje instytucje, na których obowiązek ten spoczywa przede wszystkim.

Czy zawiadomienie jest tym samym co wniosek o wszczęcie sprawy?

Nie. Zawiadomienie jest jedynie przekazaniem informacji, a decyzja o wszczęciu postępowania z urzędu należy do sądu opiekuńczego.

Czy dowiem się, co sąd zrobił z moim zawiadomieniem?

Tak, ale na wniosek. Art. 572 § 3 KPC przewiduje, że sąd opiekuńczy informuje zawiadamiającego o wszczęciu postępowania z urzędu albo o braku podstaw do jego wszczęcia.

Czy muszę mieć pewność, że doszło do nieprawidłowości?

Nie. Przepis wymaga wiedzy o zdarzeniu, które może uzasadniać wszczęcie postępowania. Ocena tego zdarzenia należy do sądu opiekuńczego.

Czy szkoła ma obowiązek zawiadomienia sądu opiekuńczego?

Tak, placówki oświatowe zostały wprost wymienione w art. 572 § 2 KPC wśród podmiotów, na których obowiązek zawiadomienia ciąży przede wszystkim.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 572
← Wróć do pełnej ustawy