Art. 560^3a.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 560(3a) KPC reguluje sytuację uczestnika postępowania, wobec którego sąd zastosował zobowiązanie do opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia albo zakaz zbliżania się do tego mieszkania. Taka osoba może złożyć wniosek o zezwolenie na zabranie z mieszkania przedmiotów osobistego użytku, przedmiotów niezbędnych do wykonywania osobistej pracy zarobkowej oraz zwierząt domowych stanowiących jej własność, jeżeli są one niezbędne do codziennego funkcjonowania lub pracy zarobkowej. Warunkiem sięgnięcia po ten tryb jest brak zgody wnioskodawcy, czyli osoby doznającej przemocy domowej, na dobrowolne wydanie tych rzeczy lub zwierzęcia. We wniosku należy dokładnie określić przedmiot albo zwierzę oraz uprawdopodobnić korzystanie z rzeczy, a w przypadku zwierzęcia - jego własność i niezbędność. Sąd rozpoznaje wniosek niezwłocznie, na posiedzeniu niejawnym lub rozprawie, po odebraniu wyjaśnień od wnioskodawcy, a postanowienie jest skuteczne i wykonalne już z chwilą ogłoszenia.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis działa wyłącznie w toku postępowania w sprawach o zobowiązanie do opuszczenia mieszkania lub o zakaz zbliżania się, a więc w tzw. sprawach z zakresu przeciwdziałania przemocy domowej. Zastosowanie znajduje wtedy, gdy osoba usunięta z mieszkania nie zdążyła zabrać rzeczy potrzebnych jej na co dzień lub do pracy albo zwierzęcia, którego jest właścicielem. Sąd może zawiadomić wnioskodawcę o wniosku telefonicznie lub pocztą elektroniczną, o ile numer albo adres zostały wcześniej wskazane. Jeżeli wnioskodawca nie złoży wyjaśnień w wyznaczonym terminie ani nie stawi się na rozprawę, sąd orzeka na podstawie twierdzeń zawartych we wniosku, o czym musi zostać pouczony. Na wydane postanowienie przysługuje zażalenie do innego składu sądu pierwszej instancji.

Przykład

Sąd zobowiązał mężczyznę do opuszczenia mieszkania zajmowanego wspólnie z partnerką. Mężczyzna zdążył zabrać jedynie odzież, w mieszkaniu został jego laptop służbowy, dokumenty potrzebne w pracy oraz pies, którego jest właścicielem. Partnerka nie zgadza się na wydanie tych rzeczy i zwierzęcia, więc mężczyzna składa wniosek na podstawie art. 560(3a) KPC, opisując laptop, dokumenty i psa oraz uprawdopodobniając korzystanie z nich i własność zwierzęcia. Po uwzględnieniu wniosku odbiera je z mieszkania w obecności policjanta, po wcześniejszym uzgodnieniu terminu z osobą doznającą przemocy domowej.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest traktowanie tego postępowania jako sposobu rozstrzygnięcia sporu o własność rzeczy. Przepis wyraźnie stanowi, że prawomocne postanowienie i ustalenia faktyczne sądu nie wiążą sądu w postępowaniach, których przedmiotem jest żądanie co do własności rzeczy. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że można wejść do mieszkania samodzielnie i w dowolnym momencie - odbiór następuje w obecności policjanta lub żołnierza Żandarmerii Wojskowej, po uzgodnieniu terminu. Nie jest też prawdą, że wniosek obejmuje dowolne rzeczy: chodzi o przedmioty osobistego użytku, przedmioty potrzebne do pracy zarobkowej oraz zwierzęta domowe niezbędne do codziennego funkcjonowania. Jeżeli postanowienia nie da się wykonać w tym trybie, podlega ono egzekucji świadczeń niepieniężnych o wydaniu rzeczy ruchomej. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.