Art. 560⁸.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 560(8) KPC dotyczy postępowania w sprawach o zobowiązanie osoby stosującej przemoc domową do opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia, a także o wydanie zakazów: zbliżania się do tego mieszkania i jego otoczenia, zbliżania się do osoby doznającej przemocy domowej, kontaktowania się z nią oraz zakazu wstępu i przebywania na terenie szkoły, placówki oświatowej, opiekuńczej lub artystycznej, obiektu sportowego, miejsca pracy albo innego miejsca, w którym osoba doznająca przemocy zwykle lub regularnie przebywa. Przepis nie tworzy nowej podstawy do wydania takich nakazów i zakazów, lecz porządkuje treść orzeczenia kończącego sprawę. Nakazuje bowiem, aby sąd w postanowieniu wydanym w przedmiocie tych środków rozstrzygnął również o zabezpieczeniu, jeżeli wcześniej zostało ono udzielone. Dzięki temu jedno orzeczenie obejmuje zarówno rozstrzygnięcie merytoryczne, jak i los tymczasowej ochrony, która obowiązywała w toku postępowania.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wtedy, gdy w toku sprawy sąd udzielił zabezpieczenia, czyli tymczasowo uregulował sytuację stron przed wydaniem orzeczenia kończącego postępowanie. Jeżeli zabezpieczenia nie udzielono, obowiązek z art. 560(8) KPC po prostu nie aktualizuje się i postanowienie zawiera wyłącznie rozstrzygnięcie co do wniosku. Norma obejmuje każde postanowienie "w przedmiocie" wskazanych środków, a więc zarówno takie, które wniosek uwzględnia, jak i takie, które go oddala. Ma to znaczenie praktyczne, ponieważ to właśnie w razie oddalenia wniosku pojawia się pytanie o dalsze trwanie tymczasowej ochrony. Rozstrzygnięcie o zabezpieczeniu powinno być wyraźnie zamieszczone w treści postanowienia, a nie pozostawione domysłom stron.

Przykład

Osoba doznająca przemocy domowej składa wniosek o zobowiązanie współmieszkańca do opuszczenia mieszkania oraz o zakaz zbliżania się do niej i do jej miejsca pracy. Jeszcze przed rozpoznaniem sprawy sąd udziela zabezpieczenia, tymczasowo zakazując kontaktowania się. Po przeprowadzeniu postępowania sąd wydaje postanowienie co do wniosku i - stosując art. 560(8) KPC - w tym samym orzeczeniu odnosi się do wcześniej udzielonego zabezpieczenia. Strony otrzymują wówczas jeden dokument, z którego wynika zarówno rozstrzygnięcie główne, jak i dalszy los środka tymczasowego.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że art. 560(8) KPC sam w sobie określa przesłanki nakazu opuszczenia mieszkania lub zakazów - reguluje on wyłącznie zawartość postanowienia. Drugim jest założenie, że zabezpieczenie trwa automatycznie tak samo po zakończeniu sprawy; to sąd rozstrzyga o nim w postanowieniu. Mylne bywa też utożsamianie tego postępowania z postępowaniem karnym lub z rozwodem - to odrębna sprawa cywilna. Nie należy wreszcie zakładać, że brak wzmianki o zabezpieczeniu w orzeczeniu jest bez znaczenia, ponieważ przepis wprost wymaga takiego rozstrzygnięcia. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.