Art. 560³.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 560(3) KPC dotyczy formy, w jakiej można wnieść do sądu wniosek w sprawach o ochronę przed przemocą domową. Zgodnie z § 1 wniosek o zobowiązanie osoby stosującej przemoc domową do opuszczenia wspólnie zajmowanego mieszkania i jego bezpośredniego otoczenia, a także wniosek o wydanie zakazu zbliżania się do tego mieszkania i jego otoczenia, zakazu zbliżania się do osoby doznającej przemocy domowej, zakazu kontaktowania się z nią oraz zakazu wstępu na teren szkoły, placówki oświatowej, opiekuńczej lub artystycznej, obiektu sportowego, miejsca pracy lub innego miejsca, w którym ta osoba zwykle albo regularnie przebywa, i przebywania na tym terenie - może być złożony na urzędowym formularzu. Przepis posługuje się sformułowaniem "może", co oznacza, że formularz jest udogodnieniem, a nie jedyną dopuszczalną formą pisma. Paragraf 1(1) przewiduje, że wniosek może zawierać wskazanie numeru telefonu lub adresu poczty elektronicznej wnioskodawcy, co ułatwia szybki kontakt sądu z osobą wnoszącą sprawę. Z kolei § 2 nakłada na Ministra Sprawiedliwości obowiązek określenia w rozporządzeniu wzoru formularza i sposobu jego udostępniania, z uwzględnieniem pouczeń o sposobie wypełniania oraz skutkach niedostosowania pisma do wymagań ustawowych.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 560(3) KPC znajduje zastosowanie wtedy, gdy osoba doznająca przemocy domowej decyduje się skierować sprawę do sądu i zainicjować postępowanie o jeden ze środków ochronnych wymienionych w § 1. Nie reguluje on przesłanek merytorycznych, czyli tego, kiedy sąd nakaz lub zakaz orzeka - te wynikają z odrębnych przepisów. Przepis ma znaczenie techniczno-porządkowe: przesądza o dopuszczalności formularza i o tym, że ma on być bezpłatnie dostępny w siedzibach sądów oraz w internecie, w formie umożliwiającej dogodną edycję treści. Dzięki temu z ochrony sądowej może skorzystać także osoba, która nie zna reguł konstruowania pism procesowych.

Przykład

Osoba mieszkająca wspólnie z agresywnym członkiem rodziny chce doprowadzić do jego wyprowadzenia się z mieszkania i uzyskać zakaz kontaktowania się. Pobiera ze strony internetowej sądu edytowalny formularz wniosku, wypełnia rubryki dotyczące stron, opisu zdarzeń i żądania, korzystając z zamieszczonych w nim pouczeń. W formularzu podaje dodatkowo swój numer telefonu i adres e-mail, co jest wprost dopuszczone przez § 1(1). Następnie składa wypełniony formularz w biurze podawczym właściwego sądu, nie ponosząc kosztu zakupu druku, ponieważ formularze udostępniane są bezpłatnie.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że wniosek złożony bez urzędowego formularza zostanie automatycznie odrzucony - przepis wprowadza jedynie możliwość, a nie przymus jego użycia. Drugim jest założenie, że samo wypełnienie formularza gwarantuje uwzględnienie żądania; sąd bada okoliczności sprawy i przedstawione dowody. Trzecim nieporozumieniem jest traktowanie podania numeru telefonu lub adresu e-mail jako obowiązku, podczas gdy jest to uprawnienie wnioskodawcy. Zdarza się też mylenie tej drogi z interwencją policji i nakazem wydawanym przez funkcjonariuszy, która przebiega według odrębnych zasad. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza dotyczącej bezpieczeństwa osobistego, warto skonsultować się z prawnikiem.