Art. 560².

Co stanowi przepis

Art. 560(2) KPC jest przepisem o charakterze odsyłającym i zakresowym. Nie tworzy on samodzielnej normy materialnej ani nie przyznaje nikomu konkretnego uprawnienia procesowego, lecz wskazuje, w jakich kategoriach spraw znajdują zastosowanie przepisy zawarte w danym dziale Kodeksu postępowania cywilnego. Ustawodawca odsyła w nim do spraw, o których mowa w art. 11a-11ab ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy domowej. Innymi słowy, aby ustalić, czy dany dział przepisów proceduralnych ma być stosowany, trzeba najpierw sięgnąć do wskazanej ustawy szczególnej i sprawdzić, czy sprawa mieści się w wymienionym tam katalogu. Przepis zawiera także aktualne oznaczenie publikatora ustawy, co ułatwia odnalezienie właściwego tekstu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 560(2) KPC działa zawsze wtedy, gdy sąd lub uczestnik postępowania rozstrzyga wstępną kwestię: według jakiej procedury ma być rozpoznawany wniosek. Jeżeli sprawa odpowiada opisowi zawartemu w art. 11a-11ab ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej, to stosuje się przepisy tego działu Kodeksu, a nie ogólne reguły postępowania. Jeżeli natomiast żądanie wykracza poza ten zakres, podstawą procedowania będą inne przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Przepis ma więc znaczenie porządkujące i rozgraniczające, a jego prawidłowe zastosowanie decyduje o tym, jakie terminy, wymogi formalne i tryb rozpoznania będą wiązać sąd oraz strony. Ponieważ zakres odesłania jest wyznaczony przez ustawę odrębną, każda jej nowelizacja może zmieniać także zakres stosowania omawianego działu.

Przykład

Osoba doznająca przemocy w mieszkaniu wspólnie zajmowanym z członkiem rodziny składa w sądzie wniosek dotyczący sytuacji opisanej w art. 11a-11ab ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej. Sąd, badając wniosek, sprawdza najpierw, czy żądanie mieści się w katalogu wskazanym w tych przepisach. Jeżeli tak, na podstawie art. 560(2) KPC stosuje przepisy właściwego działu Kodeksu i prowadzi sprawę w przewidzianym tam trybie. Gdyby jednak wnioskodawca zgłosił dodatkowo żądanie zupełnie innego rodzaju, ta część sprawy podlegałaby ocenie według odrębnych regulacji procesowych.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest traktowanie art. 560(2) KPC jako przepisu, z którego można wywodzić samodzielne roszczenie - tak nie jest, ponieważ jego rola sprowadza się do wyznaczenia zakresu stosowania procedury. Drugim nieporozumieniem jest pomijanie treści ustawy o przeciwdziałaniu przemocy domowej i próba oceny sprawy wyłącznie na podstawie Kodeksu; bez lektury art. 11a-11ab nie da się prawidłowo ustalić zakresu odesłania. Zdarza się także mylenie postępowania cywilnego z postępowaniem karnym lub z czynnościami podejmowanymi przez Policję - są to odrębne ścieżki, choć mogą dotyczyć tej samej sytuacji faktycznej. Warto również pamiętać, że powołany w przepisie publikator zmienia się wraz z kolejnymi zmianami ustawy, dlatego zawsze należy korzystać z aktualnego tekstu. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni konkretne okoliczności i wskaże właściwy tryb działania.