Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Sąd drugiej instancji orzeka w terminie jednego miesiąca od przedstawienia akt sprawy przez sąd pierwszej instancji wraz z apelacją.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Art. 560(12) KPC zawiera krótką, ale bardzo konkretną normę: sąd drugiej instancji ma orzec w terminie jednego miesiąca. Termin ten nie jest liczony od wniesienia apelacji ani od jej doręczenia stronie przeciwnej, lecz od chwili, w której sąd pierwszej instancji przedstawi sądowi odwoławczemu akta sprawy wraz z apelacją. Przepis jest więc adresowany do sądu, a nie do stron postępowania - nakłada na sąd odwoławczy obowiązek szybkiego rozpoznania sprawy. Jest to przykład tzw. terminu instrukcyjnego, czyli terminu porządkującego pracę sądu, którego celem jest przyspieszenie postępowania w sprawach uznanych przez ustawodawcę za wymagające pilnego rozstrzygnięcia. Norma ta wpisuje się w szerszy model postępowania przyspieszonego, w którym również inne czynności podlegają skróconym terminom.
Art. 560(12) KPC znajduje zastosowanie wyłącznie w tym rodzaju postępowania, w ramach którego został umieszczony przez ustawodawcę - nie stanowi ogólnej reguły dla wszystkich apelacji cywilnych. Przesłanką jego uruchomienia jest wniesienie apelacji od orzeczenia sądu pierwszej instancji oraz przekazanie akt sprawy sądowi drugiej instancji. Dopiero fizyczne (lub elektroniczne) przedstawienie akt wraz ze środkiem zaskarżenia otwiera bieg jednomiesięcznego terminu. Jeżeli akta zostaną zwrócone sądowi pierwszej instancji, na przykład w celu usunięcia braków formalnych apelacji, punktem odniesienia jest moment ponownego ich przedstawienia. Sam upływ miesiąca nie kończy postępowania i nie pozbawia sądu kompetencji do orzekania.
Uczestnik postępowania otrzymuje niekorzystne dla siebie orzeczenie sądu rejonowego i w ustawowym terminie wnosi apelację. Sąd pierwszej instancji sprawdza jej wymogi formalne, a następnie przesyła akta sprawy wraz z apelacją do sądu okręgowego; akta wpływają tam 5 marca. Zgodnie z art. 560(12) KPC sąd drugiej instancji powinien wydać rozstrzygnięcie do 5 kwietnia. Jeżeli orzeczenie zapadnie kilka dni później, apelujący nie uzyskuje z tego powodu żadnego automatycznego uprawnienia, choć przewlekłość postępowania może być kwestionowana w odrębnym trybie przewidzianym w przepisach szczególnych.
Najczęstszym błędem jest przekonanie, że przekroczenie miesięcznego terminu powoduje nieważność orzeczenia albo automatyczne uwzględnienie apelacji. Tak nie jest - termin z art. 560(12) KPC ma charakter porządkowy i jego niedochowanie nie wpływa na skuteczność wydanego rozstrzygnięcia. Druga pomyłka polega na liczeniu terminu od dnia złożenia apelacji w biurze podawczym sądu pierwszej instancji, podczas gdy przepis wyraźnie wiąże jego początek z przedstawieniem akt. Nietrafne jest również traktowanie tej regulacji jako ogólnej zasady obowiązującej w każdym postępowaniu apelacyjnym. Warto też pamiętać, że przepis nie skraca terminów przysługujących stronom na dokonanie własnych czynności procesowych.
W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni przebieg postępowania i dostępne środki działania.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Termin biegnie od przedstawienia akt sprawy sądowi drugiej instancji przez sąd pierwszej instancji wraz z apelacją. Nie liczy się go od dnia wniesienia samej apelacji.
Orzeczenie wydane po terminie pozostaje ważne i skuteczne. Termin ma charakter instrukcyjny, czyli porządkujący pracę sądu, a jego przekroczenie nie unieważnia rozstrzygnięcia.
Nie. Upływ miesiąca nie powoduje uwzględnienia apelacji ani żadnego automatycznego skutku na korzyść strony skarżącej.
Nie. Art. 560(12) KPC odnosi się do postępowania, w którym został zamieszczony przez ustawodawcę, a nie do wszystkich spraw rozpoznawanych w drugiej instancji.
Strona nie ma wpływu na terminarz sądu, ale w razie nadmiernej zwłoki może korzystać ze środków przewidzianych w przepisach dotyczących przewlekłości postępowania. Ocena zasadności takiego kroku wymaga analizy konkretnej sprawy.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 560(12)