Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 557.

Aktualizacja: 18 sierpnia 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

W postanowieniu o ubezwłasnowolnieniu sąd orzeka, czy ubezwłasnowolnienie jest całkowite, czy też częściowe i z jakiego powodu zostaje orzeczone.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I C 375/17Sąd Rejonowy w Puławach

I C 375/17

Fragment uzasadnienia

… niniejszej spawy brak jest podstaw do przyjęcia, że kupujący wiedział o wadach pianina w dacie zawarcia umowy, co zwolniłoby pozwanego z odpowiedzialności z tytułu rękojmi ( art. 557 § 1 k.p.c. ). W konsekwencji powyższych rozważań uznać należy, iż wobec wadliwości rzeczy sprzedanej złożone przez powodów oświadczenie o odstąpieniu od umowy sprzedaży dokonane zostało skutecznie, niewątpliwie bowiem wady instrumentu miały…
I ACa 585/20Sąd Apelacyjny w Poznaniu

I ACa 585/20

Fragment uzasadnienia

… jako nietrafne. Należało mieć na względzie, że podstawą uchylenia ubezwłasnowolnienia, także częściowego, jest ustanie przyczyn, dla których je orzeczono. Stosownie do art. 557 k.p.c. w sentencji postanowienia o ubezwłasnowolnieniu powinien się znaleźć powód jego orzeczenia. Jeżeli zatem ustanie przyczyna orzeczenia ubezwłasnowolnienia wskazana w postanowieniu (np. choroba psychiczna – osoba ubezwłasnowolniona zostanie…
I Ns 181/15Sąd Okręgowy w Słupsku

I Ns 181/15

Fragment uzasadnienia

… przeciwnym wypadku ryzyko ponownego pogorszenia stanu psychicznego jest wysokie i mogące stwarzać warunki do ponownego leczenia zamkniętego. Powód ubezwłasnowolnienia - art. 557 k.p.c. - powinien być ściśle dostosowany do stopnia lub przyczyny stanu psychicznego osoby, której postępowanie dotyczy. W zaistniałych okolicznościach konieczne jest zastosowanie instytucji ubezwłasnowolnienia. W przypadku C. J. istnieje ewidentna…
  • ubezwłasnowolnienie
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 557: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 557 KPC nakłada na sąd obowiązek nadania postanowieniu o ubezwłasnowolnieniu ściśle określonej treści. Sąd nie może poprzestać na ogólnym stwierdzeniu, że orzeka ubezwłasnowolnienie danej osoby, lecz musi wyraźnie wskazać, czy jest ono całkowite, czy częściowe. Ponadto w treści postanowienia należy podać powód, dla którego ubezwłasnowolnienie zostaje orzeczone, a więc przyczynę leżącą po stronie osoby, której postępowanie dotyczy. Przepis ma charakter porządkowy i gwarancyjny: sprawia, że z samej sentencji orzeczenia, a nie dopiero z uzasadnienia, wynika zakres i podstawa tak daleko idącej ingerencji w sferę osobistą człowieka. Dzięki temu każdy podmiot, który zetknie się z takim postanowieniem, od razu wie, jaki jest charakter przyjętego rozstrzygnięcia.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Art. 557 KPC znajduje zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym o ubezwłasnowolnienie, w momencie wydawania orzeczenia kończącego sprawę i uwzględniającego wniosek. Nie dotyczy więc sytuacji, w której sąd wniosek oddala albo postępowanie umarza, ponieważ wtedy nie ma postanowienia o ubezwłasnowolnieniu, którego treść przepis reguluje. Obowiązek rozstrzygnięcia o rodzaju ubezwłasnowolnienia oznacza, że sąd musi dokonać wyboru pomiędzy ubezwłasnowolnieniem całkowitym a częściowym i wyraźnie go zaznaczyć. Obowiązek wskazania powodu wymaga natomiast, aby sentencja odwoływała się do konkretnej przyczyny stanu osoby, której dotyczy wniosek, a nie do abstrakcyjnych sformułowań. Przepis ma znaczenie także praktyczne, ponieważ treść sentencji przekłada się później na czynności rejestrowe i na dalsze postępowanie opiekuńcze lub kuratelne.

Przykład zastosowania

Rodzina składa wniosek o ubezwłasnowolnienie dorosłego krewnego, który z powodu zaawansowanej choroby nie radzi sobie z prowadzeniem własnych spraw. Sąd przeprowadza postępowanie, wysłuchuje uczestników i opiera się na zgromadzonym materiale, a następnie uznaje wniosek za uzasadniony. Zgodnie z art. 557 KPC w sentencji postanowienia sąd zapisuje nie tylko samo ubezwłasnowolnienie, ale również określa, że jest ono całkowite albo częściowe, oraz podaje przyczynę, z powodu której je orzeka. Dzięki temu rodzina, a także instytucje, którym postanowienie zostanie przedstawione, od razu widzą, jaki jest zakres rozstrzygnięcia, bez potrzeby analizowania całych akt sprawy.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że wskazanie rodzaju i powodu ubezwłasnowolnienia można pominąć w sentencji i zawrzeć wyłącznie w uzasadnieniu - art. 557 KPC wymaga jednak, aby znalazło się to w samym postanowieniu. Drugim nieporozumieniem jest traktowanie ubezwłasnowolnienia całkowitego i częściowego jako pojęć wymiennych, podczas gdy sąd musi wybrać jedno z nich i tę decyzję wyrazić. Trzecim błędem bywa założenie, że powód wskazany w postanowieniu jest jedynie formalnością bez znaczenia praktycznego. Warto też pamiętać, że sam art. 557 KPC nie określa przesłanek materialnych ubezwłasnowolnienia, lecz jedynie wymaganą treść orzeczenia. W konkretnej sprawie dotyczącej ubezwłasnowolnienia warto skonsultować się z prawnikiem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co musi zawierać postanowienie o ubezwłasnowolnieniu?

Zgodnie z art. 557 KPC sąd musi w nim orzec, czy ubezwłasnowolnienie jest całkowite, czy częściowe, oraz wskazać powód, z jakiego zostaje orzeczone.

Czy wystarczy, że powód ubezwłasnowolnienia znajdzie się w uzasadnieniu?

Nie. Art. 557 KPC wymaga, aby rozstrzygnięcie o rodzaju ubezwłasnowolnienia i o jego powodzie znalazło się w treści samego postanowienia.

Czy art. 557 KPC określa przesłanki ubezwłasnowolnienia?

Nie. Przepis ten dotyczy wyłącznie wymaganej treści postanowienia, a nie warunków, od których zależy orzeczenie ubezwłasnowolnienia.

Dlaczego sąd musi rozróżnić ubezwłasnowolnienie całkowite i częściowe?

Ponieważ art. 557 KPC nakazuje wskazanie rodzaju ubezwłasnowolnienia, a od tego rozróżnienia zależy zakres rozstrzygnięcia widoczny wprost w sentencji.

Czy art. 557 KPC stosuje się, gdy sąd oddala wniosek?

Nie. Przepis dotyczy treści postanowienia o ubezwłasnowolnieniu, a więc sytuacji, w której sąd takie ubezwłasnowolnienie orzeka.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 557