Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Orzeczenie w przedmiocie ubezwłasnowolnienia może zapaść tylko po przeprowadzeniu rozprawy.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… do zapłacenia należności wynikających z przedstawionych przez powoda faktur. Mając powyższe na względzie Sąd I instancji na podstawie art. 535 k.p.c. w zw. z art. 555 k.p.c. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 60.339,03 zł. Zaś o odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 §1 k.c. Ponadto Sąd I instancji na podstawie art. 98 k.p.c. orzekł o kosztach procesu, zasądzając z tego tytułu na rzecz powoda, który w całości…
Fragment uzasadnienia
… a przed upływem trzech lat od daty jego wejścia w życie, należy się co do zasady zgodzić. Przed wejściem w życie art. 552a k.p.k. , w zakresie przedawnienia obowiązywał art. 555 k.p.c. , który stanowił, i obecnie stanowi, że roszczenia przewidziane w rozdziale 58 ( art. 552-558 k.p.k. ) przedawniają się po upływie roku od daty uprawomocnienia się orzeczenia dającego podstawę do odszkodowania i zadośćuczynienia, w wypadku…
Fragment uzasadnienia
… wypadkach wskazanych w ustawie. W innych wypadkach wyznaczenie rozprawy zależy od uznania sądu. Przepis art. 111 Prawa wyborczego nie zawiera wyraźnego wskazania, jak chociażby art. 555, 608, 669 kpc , że wydanie orzeczenia winno zapaść po przeprowadzeniu rozprawy. Reguluje tylko kwestie skutków niestawiennictwa stron, gdy sąd zdecyduje się na wyznaczenie rozprawy. Stąd uznać należy, że rozstrzygnięcie wniosku może nastąpić…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 555: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 555 KPC formułuje krótką, ale bardzo istotną zasadę proceduralną: orzeczenie w przedmiocie ubezwłasnowolnienia może zapaść wyłącznie po przeprowadzeniu rozprawy. Oznacza to, że sąd nie może rozstrzygnąć takiej sprawy na posiedzeniu niejawnym, czyli bez jawnego posiedzenia z udziałem uczestników postępowania. Chociaż sprawy o ubezwłasnowolnienie toczą się w trybie postępowania nieprocesowego, w którym sąd co do zasady dysponuje pewną swobodą co do formy posiedzenia, art. 555 KPC tę swobodę wyłącza. Ustawodawca uznał, że ingerencja w zdolność do czynności prawnych człowieka jest na tyle daleko idąca, iż wymaga bezpośredniego, jawnego rozpoznania sprawy. Przepis obejmuje przy tym każde orzeczenie "w przedmiocie" ubezwłasnowolnienia, a więc zarówno rozstrzygnięcie o jego orzeczeniu, jak i o oddaleniu wniosku.
Art. 555 KPC stosuje się w każdej sprawie, w której sąd okręgowy ma merytorycznie rozstrzygnąć o ubezwłasnowolnieniu całkowitym lub częściowym określonej osoby. Warunkiem wydania orzeczenia jest wcześniejsze wyznaczenie i przeprowadzenie rozprawy, na której sąd rozpoznaje zgromadzony materiał, w tym opinie biegłych i wyjaśnienia uczestników. Przepis nie dotyczy natomiast rozstrzygnięć czysto porządkowych i wpadkowych, które sąd może wydawać w toku sprawy poza rozprawą, na przykład dotyczących wezwania do uzupełnienia braków wniosku. Zasada ta stanowi gwarancję procesową dla osoby, której postępowanie dotyczy, oraz dla pozostałych uczestników, którzy mogą przedstawić swoje stanowisko bezpośrednio przed sądem. Naruszenie wymogu rozprawy jest uchybieniem procesowym, które może być podnoszone w środku zaskarżenia.
Rodzina składa wniosek o ubezwłasnowolnienie częściowe seniora, który w ich ocenie nie radzi sobie z prowadzeniem swoich spraw majątkowych. Sąd okręgowy gromadzi dokumentację medyczną i dopuszcza dowód z opinii biegłych, a następnie wyznacza termin rozprawy. Nawet jeżeli materiał dowodowy wydaje się jednoznaczny, a uczestnicy zgodnie popierają wniosek, sąd nie może wydać postanowienia na posiedzeniu niejawnym - musi przeprowadzić rozprawę, na której uczestnicy przedstawią stanowiska. Dopiero po jej zamknięciu możliwe jest wydanie orzeczenia uwzględniającego albo oddalającego wniosek.
Pierwszym błędem jest przekonanie, że skoro postępowanie o ubezwłasnowolnienie jest nieprocesowe, to sąd zawsze rozpoznaje sprawę "z akt", bez posiedzenia jawnego - art. 555 KPC wyraźnie temu przeczy. Drugim nieporozumieniem jest założenie, że zgoda wszystkich uczestników lub brak sporu zwalnia sąd z obowiązku przeprowadzenia rozprawy; taka zgoda nie ma tu znaczenia. Trzecim jest mylenie wymogu rozprawy z wymogiem osobistej obecności osoby, której dotyczy wniosek - to odrębne kwestie, regulowane innymi przepisami o tym postępowaniu. Warto też pamiętać, że sama rozprawa nie przesądza wyniku sprawy, lecz stanowi obowiązkową formę jej rozpoznania. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy dotyczy bliskiej osoby, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie. Art. 555 KPC wymaga, aby orzeczenie w przedmiocie ubezwłasnowolnienia zapadło dopiero po przeprowadzeniu rozprawy.
Tak. Przepis mówi o orzeczeniu "w przedmiocie" ubezwłasnowolnienia, a więc obejmuje zarówno jego orzeczenie, jak i oddalenie wniosku.
Nie. Zgodne stanowisko uczestników nie zwalnia sądu z obowiązku wyznaczenia i przeprowadzenia rozprawy w takiej sprawie.
Jest to uchybienie procesowe, które można podnosić w środku zaskarżenia od wydanego orzeczenia.
Nie. Wymóg dotyczy rozstrzygnięcia o ubezwłasnowolnieniu, a nie decyzji porządkowych i wpadkowych podejmowanych w toku postępowania.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 555