Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
§ 1.O ustanowieniu lub odwołaniu doradcy tymczasowego należy z urzędu zawiadomić sąd opiekuńczy.
§ 2.Na postanowienie w przedmiocie ustanowienia lub odwołania doradcy tymczasowego przysługuje zażalenie.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Art. 551 KPC zawiera dwie odrębne, choć powiązane reguły dotyczące instytucji doradcy tymczasowego, czyli osoby ustanawianej w toku sprawy o ubezwłasnowolnienie dla ochrony osoby, której postępowanie dotyczy, oraz jej mienia. Paragraf 1 nakłada na sąd obowiązek działania z urzędu: o ustanowieniu doradcy tymczasowego, a także o jego odwołaniu, należy zawiadomić sąd opiekuńczy. Oznacza to, że przepływ informacji nie zależy od inicjatywy uczestników postępowania ani od złożenia jakiegokolwiek wniosku - sąd czyni to samodzielnie. Paragraf 2 przewiduje z kolei środek zaskarżenia: na postanowienie w przedmiocie ustanowienia lub odwołania doradcy tymczasowego przysługuje zażalenie. Sformułowanie "w przedmiocie" jest istotne, ponieważ obejmuje zarówno rozstrzygnięcia pozytywne, jak i odmowne.
Norma z art. 551 KPC uruchamia się w każdej sprawie, w której sąd rozważa lub podejmuje decyzję dotyczącą doradcy tymczasowego. Obowiązek zawiadomienia sądu opiekuńczego powstaje z chwilą wydania rozstrzygnięcia o ustanowieniu doradcy oraz analogicznie z chwilą jego odwołania. Celem tego mechanizmu jest zapewnienie, aby sąd opiekuńczy - właściwy w sprawach pieczy nad osobami wymagającymi ochrony - dysponował aktualną wiedzą o sytuacji prawnej danej osoby. Uprawnienie do wniesienia zażalenia z § 2 aktualizuje się natomiast po wydaniu postanowienia i przysługuje podmiotom, którym ustawa przyznaje legitymację do zaskarżania orzeczeń w tym postępowaniu. Przepis nie określa samodzielnie przesłanek ustanowienia doradcy, lecz reguluje wyłącznie skutki informacyjne i procesowe takiej decyzji.
W sprawie o ubezwłasnowolnienie starszej osoby, która po chorobie ma trudności z prowadzeniem własnych spraw majątkowych, sąd postanawia ustanowić dla niej doradcę tymczasowego. Zgodnie z art. 551 § 1 KPC sekretariat sądu z urzędu przesyła zawiadomienie o tym rozstrzygnięciu do sądu opiekuńczego, bez konieczności składania osobnego wniosku przez rodzinę. Członek rodziny, który nie zgadza się z wyborem takiego rozwiązania lub z osobą doradcy, może w terminie przewidzianym dla zażaleń zaskarżyć to postanowienie na podstawie § 2. Gdy później okoliczności ustaną i sąd odwoła doradcę, obowiązek zawiadomienia sądu opiekuńczego powstaje ponownie.
Pierwszym błędem jest przekonanie, że zawiadomienie sądu opiekuńczego trzeba "załatwić" samodzielnie - przepis wyraźnie mówi o działaniu z urzędu. Drugim jest założenie, że zażalenie przysługuje tylko na postanowienie ustanawiające doradcę; § 2 obejmuje także rozstrzygnięcia dotyczące odwołania. Trzecim nieporozumieniem jest utożsamianie doradcy tymczasowego z opiekunem lub kuratorem ustanawianym po prawomocnym zakończeniu sprawy - to odrębne instytucje o innym zakresie. Wreszcie samo wniesienie zażalenia nie oznacza automatycznie, że postanowienie przestaje wywoływać skutki.
W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Zgodnie z art. 551 § 1 KPC zawiadomienie następuje z urzędu, a więc dokonuje go sąd prowadzący sprawę. Uczestnicy postępowania nie muszą składać w tym celu żadnego wniosku.
Tak, art. 551 § 2 KPC przewiduje zażalenie na postanowienie w przedmiocie ustanowienia doradcy tymczasowego. Środek ten przysługuje osobom uprawnionym do zaskarżania orzeczeń w tym postępowaniu.
Tak. Przepis mówi o postanowieniu "w przedmiocie ustanowienia lub odwołania", co obejmuje również rozstrzygnięcia dotyczące odwołania doradcy.
Chodzi o zapewnienie sądowi opiekuńczemu aktualnej wiedzy o sytuacji prawnej osoby, której dotyczy postępowanie. Ułatwia to spójne działanie sądów w sprawach związanych z ochroną tej osoby.
Nie. Przepis reguluje wyłącznie obowiązek zawiadomienia sądu opiekuńczego oraz dopuszczalność zażalenia. Przesłanki ustanowienia doradcy wynikają z innych przepisów Kodeksu postępowania cywilnego.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 551