Art. 537.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 537 KPC reguluje kwestię ogłoszenia o wszczęciu postępowania w sprawach, do których przepis ten się odnosi. Paragraf 1 zawiera zasadę podstawową: zarządzenie ogłoszenia nie jest obowiązkowe, a więc sąd nie musi podawać informacji o toczącej się sprawie do publicznej wiadomości. Paragraf 2 przewiduje jednak wyjątek - jeżeli sąd uzna to za celowe, może zarządzić dokonanie ogłoszenia w sposób, który sam określi. Do takiego ogłoszenia stosuje się odpowiednio art. 530 § 2 KPC, a termin wyznaczony w ogłoszeniu nie może być krótszy niż miesiąc ani dłuższy niż trzy miesiące. Paragraf 3 dodaje gwarancję czasową: gdy ogłoszenie zostało zarządzone, postępowanie nie może zakończyć się wcześniej niż po upływie miesiąca od ukazania się ogłoszenia oraz dwóch tygodni od końca terminu wskazanego w ogłoszeniu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie od chwili wszczęcia postępowania, gdy sąd rozważa, czy potrzebne jest poinformowanie o nim szerszego kręgu osób. Decyzja należy do sądu i ma charakter ocenny - ustawa posługuje się kryterium celowości, a więc sąd bada, czy publiczne ogłoszenie może realnie przyczynić się do uzyskania informacji istotnych dla rozstrzygnięcia. Jeżeli akta sprawy zawierają wystarczające dane, sąd może w ogóle zrezygnować z ogłoszenia i procedować dalej. Jeżeli natomiast zdecyduje się na ogłoszenie, jest związany ramami terminowymi z art. 537 § 2 i § 3 KPC i nie może zakończyć sprawy przed ich upływem. Sposób ogłoszenia sąd określa samodzielnie, stosując odpowiednio zasady wynikające z art. 530 § 2 KPC.

Przykład

Do sądu wpływa wniosek zainicjowany przez osobę bliską, a zgromadzone dokumenty budzą wątpliwości co do okoliczności istotnych dla sprawy. Sąd uznaje, że warto umożliwić zgłoszenie się osobom, które mogą dysponować dodatkową wiedzą, i zarządza ogłoszenie, wyznaczając w nim dwumiesięczny termin na przekazanie informacji. Ogłoszenie ukazuje się 10 marca, a termin z ogłoszenia upływa 10 maja. W takim układzie sąd nie może zakończyć postępowania przed 24 maja, ponieważ musi upłynąć zarówno miesiąc od ukazania się ogłoszenia, jak i dwa tygodnie od końca wyznaczonego terminu.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że brak ogłoszenia świadczy o wadliwości postępowania - art. 537 § 1 KPC wyraźnie stanowi, że ogłoszenie nie jest obowiązkowe. Drugim jest zakładanie, że uczestnik może skutecznie żądać ogłoszenia; może jedynie zgłosić taki wniosek, a ocena celowości należy do sądu. Trzecim nieporozumieniem jest mylenie terminu wskazanego w ogłoszeniu z terminem zakończenia sprawy - są to dwie różne wartości, a przepis wymaga dodatkowego odczekania dwóch tygodni po upływie terminu z ogłoszenia. Warto też pamiętać, że sąd nie może dowolnie skracać ani wydłużać terminu w ogłoszeniu poza granice od jednego do trzech miesięcy. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni okoliczności konkretnego postępowania.