Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Wniosek o stwierdzenie zgonu może być zgłoszony w każdym czasie.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… premii stanowiło inne niż marża opłaty za przyjęcie towarów do sprzedaży w sieci sklepów pozwanej. Apelacja została ponadto oparta na zarzucie naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 536 § 1 w zw. z art. 60 i art. 65 § 1 i 2 k.c. poprzez niezastosowanie tych przepisów na korzyść skarżącej oraz uznanie, że premia pieniężna nie stanowi dopuszczalnego rabatu, realizowanego okresowo i uzależnionego od wielkości obrotów. Następny…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 536: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 536 KPC zawiera krótką, ale istotną normę: wniosek o stwierdzenie zgonu może być zgłoszony w każdym czasie. Oznacza to, że ustawodawca nie wprowadził żadnego terminu, po którego upływie zainteresowany traciłby możliwość zainicjowania postępowania o stwierdzenie zgonu. Nie ma tu ani terminu początkowego, czyli okresu oczekiwania, który musiałby upłynąć od zdarzenia, ani terminu końcowego, po którym wniosek byłby spóźniony. Przepis ten odróżnia postępowanie o stwierdzenie zgonu od postępowania o uznanie za zmarłego, gdzie ustawa materialna uzależnia złożenie wniosku od upływu określonych okresów zaginięcia. W praktyce art. 536 KPC gwarantuje, że rodzina lub inny zainteresowany może wystąpić do sądu wtedy, gdy realnie pojawi się taka potrzeba.
Przepis znajduje zastosowanie w postępowaniu nieprocesowym o stwierdzenie zgonu, czyli wtedy, gdy zgon danej osoby jest niewątpliwy, ale nie został sporządzony akt zgonu w zwykłym trybie. Chodzi o sytuacje, w których nie było możliwe formalne potwierdzenie śmierci przez lekarza czy urzędnika stanu cywilnego, choć okoliczności zdarzenia nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że dana osoba zmarła. Art. 536 KPC dotyczy samego momentu zgłoszenia wniosku, a nie przesłanek merytorycznych, które sąd bada odrębnie. Brak terminu oznacza, że upływ wielu lat od zdarzenia nie stanowi przeszkody formalnej dla rozpoznania sprawy. Nadal jednak wnioskodawca musi wykazać okoliczności uzasadniające stwierdzenie zgonu oraz swój interes w uzyskaniu orzeczenia.
Rodzina od kilkudziesięciu lat nie dysponuje aktem zgonu krewnego, który zginął w katastrofie, a jego ciała nie odnaleziono i nie sporządzono dokumentacji urzędowej. Potrzeba uregulowania sytuacji prawnej pojawia się dopiero teraz, przy okazji porządkowania spraw spadkowych i wpisów w księdze wieczystej. Wnuk zmarłego składa wniosek o stwierdzenie zgonu, obawiając się, że po tylu latach jest już za późno. Zgodnie z art. 536 KPC upływ czasu sam w sobie nie zamyka drogi sądowej, a sąd rozpozna sprawę na podstawie przedstawionych dowodów i okoliczności zdarzenia.
Najczęstszym błędem jest mylenie stwierdzenia zgonu z uznaniem za zmarłego. To drugie postępowanie dotyczy osób zaginionych, co do których śmierć jest jedynie prawdopodobna, i wiąże się z określonymi okresami wynikającymi z przepisów materialnych. Drugie nieporozumienie polega na przyjmowaniu, że skoro wniosek można złożyć w każdym czasie, to sąd orzeknie automatycznie; tymczasem art. 536 KPC dotyczy wyłącznie braku ograniczenia czasowego, a nie zwolnienia z obowiązku udowodnienia faktu zgonu. Zdarza się także przekonanie, że wniosek zastępuje zgłoszenie zgonu w urzędzie stanu cywilnego w sytuacjach typowych, co jest nietrafne. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni, które postępowanie jest właściwe i jakie dowody należy przedstawić.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie. Art. 536 KPC wprost stanowi, że wniosek może być zgłoszony w każdym czasie, więc upływ lat nie zamyka drogi do sądu.
Stwierdzenie zgonu dotyczy sytuacji, w których śmierć jest niewątpliwa, lecz nie sporządzono aktu zgonu. Uznanie za zmarłego odnosi się do osób zaginionych, gdy śmierć jest jedynie prawdopodobna.
Nie ma okresu oczekiwania. Wniosek można złożyć od razu, gdy zachodzą przesłanki stwierdzenia zgonu.
Nie. Art. 536 KPC znosi tylko ograniczenie czasowe, a sąd nadal bada dowody i okoliczności wskazujące na to, że dana osoba zmarła.
Wniosek składa osoba zainteresowana, czyli mająca interes prawny w stwierdzeniu zgonu, na przykład w sprawach spadkowych lub majątkowych. W konkretnej sytuacji warto skonsultować się z prawnikiem.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 536