Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Do postępowania o stwierdzenie zgonu osoby, której śmierć mimo niesporządzenia aktu zgonu jest niewątpliwa, stosuje się odpowiednio przepisy oddziału poprzedzającego ze zmianami przewidzianymi w oddziale niniejszym.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… dokumentu w postaci umowy kupna, co uniemożliwia rejestrację, to powództwo o ustalenie jest uzasadnione. Prawo własności powoda wynika z umowy sprzedaży i znajduje oparcie w art. 535 koc, zgodnie z którym przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Powód wykazał, że nabył własność…
Fragment uzasadnienia
… sądowych. Dowód: - przesłuchanie pozwanego J. G. , k. 2774-2775. Sąd zważył co następuje: Powód opiera roszczenie o treść art. 535 § 1 kc , stosownie do którego przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Taka kwalifikacja została przez powoda wskazana w pozwie, i uznał ją Sąd za właściwą w…
Fragment uzasadnienia
… że pozwany jest zobligowany do zapłacenia należności wynikających z przedstawionych przez powoda faktur. Mając powyższe na względzie Sąd I instancji na podstawie art. 535 k.p.c. w zw. z art. 555 k.p.c. zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 60.339,03 zł. Zaś o odsetkach orzeczono na podstawie art. 481 §1 k.c. Ponadto Sąd I instancji na podstawie art. 98 k.p.c. orzekł o kosztach procesu, zasądzając z tego tytułu na…
Fragment uzasadnienia
… - ustana opinia uzupełniająca biegłego sądowego W. S. , k. 90-91. Sąd zważył co następuje: Powód dochodził należności z umowy sprzedaży ( art. 535 § 1 kpc ). Powyższe nie stanowiło przedmiotu sporu. W pkt II wyroku umorzono postępowanie ponad kwotę zasądzoną w pkt I wyroku. Powód cofnął pozew w tym zakresie i zrzekł się roszczenia ( art. 203 § 1 kpc w zw. z art. 355 kpc ). Przy cofnięciu pozwu powód nie naruszył art. 203 §…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 535: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 535 KPC jest przepisem odsyłającym. Stanowi, że do postępowania o stwierdzenie zgonu osoby, której śmierć jest niewątpliwa mimo niesporządzenia aktu zgonu, stosuje się odpowiednio przepisy oddziału poprzedzającego, czyli regulację dotyczącą postępowania o uznanie za zmarłego, z tymi zmianami, które przewiduje sam oddział o stwierdzeniu zgonu. Ustawodawca nie powtarza więc od nowa całej procedury, lecz nakazuje sięgnąć do już istniejących rozwiązań i zastosować je z uwzględnieniem odrębności obu instytucji. Słowo "odpowiednio" oznacza, że część przepisów stosuje się wprost, część z modyfikacjami, a niektórych - ze względu na odmienny charakter sprawy - nie stosuje się w ogóle. Przepis wskazuje też przesłankę materialną odróżniającą tę sprawę od uznania za zmarłego: śmierć musi być niewątpliwa, a jedynie nie doszło do sporządzenia aktu zgonu w zwykłym trybie.
Art. 535 KPC znajduje zastosowanie w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu nieprocesowym, w których sąd ma stwierdzić zgon konkretnej osoby. Warunkiem jest to, że fakt śmierci nie budzi wątpliwości, natomiast z przyczyn faktycznych nie sporządzono aktu zgonu - najczęściej dlatego, że nie odnaleziono ciała albo nie było możliwe przeprowadzenie zwykłej procedury rejestracji zgonu. Przepis nie dotyczy sytuacji, w której losy człowieka są nieznane i śmierć jest jedynie prawdopodobna, bo wówczas właściwe jest postępowanie o uznanie za zmarłego. Praktyczne znaczenie art. 535 KPC polega na tym, że wyznacza on sądowi i uczestnikom zasady proceduralne: sposób wszczęcia sprawy, krąg uczestników, tryb badania sprawy oraz formę rozstrzygnięcia, przez odesłanie do przepisów poprzedzającego oddziału.
Mężczyzna wpadł do rzeki w obecności kilku świadków podczas powodzi, a mimo prowadzonych poszukiwań jego ciała nie odnaleziono, wobec czego kierownik urzędu stanu cywilnego nie sporządził aktu zgonu. Rodzina, chcąc uregulować sprawy spadkowe i uzyskać dokument potwierdzający śmierć, składa do sądu wniosek o stwierdzenie zgonu. Sąd prowadzi sprawę według przepisów o uznaniu za zmarłego stosowanych odpowiednio na podstawie art. 535 KPC, przesłuchuje świadków zdarzenia i analizuje dokumentację służb ratowniczych. Jeżeli uzna, że śmierć jest niewątpliwa, wydaje postanowienie stwierdzające zgon, które stanowi podstawę sporządzenia aktu zgonu.
Najczęstszym błędem jest mylenie stwierdzenia zgonu z uznaniem za zmarłego - to dwie odrębne instytucje, a art. 535 KPC jedynie łączy je poprzez wspólne zasady proceduralne. Drugie nieporozumienie polega na przekonaniu, że skoro przepisy stosuje się "odpowiednio", to obowiązują one w całości bez zmian; tymczasem odesłanie wyraźnie zastrzega modyfikacje przewidziane w oddziale o stwierdzeniu zgonu. Bywa też, że wnioskodawcy zakładają, iż wystarczy samo przekonanie rodziny o śmierci danej osoby, podczas gdy sąd wymaga materiału dowodowego pozwalającego uznać zgon za niewątpliwy. Wreszcie mylnie sądzi się, że postanowienie sądu zastępuje akt zgonu - w rzeczywistości stanowi ono podstawę jego sporządzenia. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni, który tryb i jakie dowody będą właściwe.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Stwierdzenie zgonu dotyczy sytuacji, w której śmierć jest niewątpliwa, lecz nie sporządzono aktu zgonu. Uznanie za zmarłego odnosi się do osoby zaginionej, której śmierć jest jedynie prawdopodobna.
Zgodnie z art. 535 KPC stosuje się odpowiednio przepisy oddziału poprzedzającego, czyli dotyczące uznania za zmarłego, ze zmianami przewidzianymi w oddziale o stwierdzeniu zgonu.
Oznacza to, że część przepisów stosuje się wprost, część z modyfikacjami, a niektórych nie stosuje się wcale, jeżeli nie pasują do charakteru sprawy o stwierdzenie zgonu.
Nie. Postanowienie sądu stanowi podstawę do sporządzenia aktu zgonu przez urząd stanu cywilnego, ale samo aktu nie zastępuje.
Wtedy, gdy zgromadzone dowody, na przykład zeznania świadków lub dokumentacja służb, nie pozostawiają wątpliwości, że dana osoba zmarła. Ocenę tę przeprowadza sąd w konkretnej sprawie.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 535