Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Jeżeli w toku postępowania o uznanie za zmarłego okaże się, że śmierć zaginionego jest niewątpliwa, sąd przeprowadzi dalsze postępowanie z urzędu według przepisów oddziału następnego.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… F. . Apelację od tego postanowienia złożył wnioskodawca. Z treści uzasadnienia można wywnioskować, iż skarżący zarzucił zaskarżonemu orzeczeniu niewłaściwe zastosowanie art. 534 k.p.c. oraz błędne niezastosowanie art. 534 k.p.c. poprzez brak uznania, iż śmierć H. F. jest niewątpliwa oraz art. 538 § 1 i 2 k.p.c. poprzez brak oznaczenie przez Sąd chwili śmierci H. F. . W konsekwencji podniesionych zarzutów wnioskodawca wniósł…
Fragment uzasadnienia
… postępowanie toczyłoby się o stwierdzenie zgonu i tak się toczyło po informacji z KPP w G. z dnia 22.09.2017 r. ( k.10 akt). Do takiego postępowania obliguje art.534 kpc . W toku postepowania okazało się jednak ,że początkowe informacje okazały się bezpodstawne bowiem laboratorium (...) zakwestionowało wcześniejsze ustalenia wobec niezgodności materiału genetycznego córek zmarłego i zwłok NN odnalezionych we (...) . Sąd…
Fragment uzasadnienia
… powodowej oraz następstwa procesowego w kontekście wejścia w życie z dniem 1 stycznia 2018 r. ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. – Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566; dalej: p.w.), w tym art. 534 ust. 1 i 5 p.w. Po przytoczeniu treści ww. przepisów, Sąd Okręgowy zaznaczył, że rozpatrywana sprawa dotyczy roszczeń z umowy (kar umownych) zawartej przez Województwo (...) , a konkretnie jej jednostkę organizacyjną – wojewódzką jednostkę…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 534: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 534 KPC reguluje sytuację, w której już wszczęte postępowanie o uznanie za zmarłego trzeba przekształcić w postępowanie o stwierdzenie zgonu. Przepis stanowi, że jeżeli w toku sprawy o uznanie za zmarłego okaże się, iż śmierć zaginionego jest niewątpliwa, sąd przeprowadzi dalsze postępowanie z urzędu według przepisów oddziału następnego, czyli przepisów o stwierdzeniu zgonu. Kluczowe są tu dwa elementy: zmiana podstawy prawnej dalszego procedowania oraz działanie sądu z urzędu, bez potrzeby składania nowego wniosku przez uczestnika. Ustawodawca zakłada zatem, że materiał zgromadzony w sprawie nie przepada, a sąd nie umarza postępowania tylko dlatego, że zmienił się charakter ustalanego faktu. Chodzi o to, by wnioskodawca nie musiał zaczynać drogi sądowej od nowa, gdy okoliczności sprawy okazały się dalej idące, niż początkowo zakładano.
Przepis stosuje się wyłącznie wtedy, gdy postępowanie o uznanie za zmarłego zostało już wszczęte i toczy się przed sądem. Przesłanką jest ujawnienie się w jego toku okoliczności wskazujących, że śmierć osoby zaginionej jest niewątpliwa, a nie jedynie prawdopodobna wskutek upływu czasu i braku wiadomości o zaginionym. Instytucja uznania za zmarłego opiera się bowiem na domniemaniu śmierci wynikającym z upływu terminów, natomiast stwierdzenie zgonu dotyczy przypadków, w których fakt śmierci jest pewny, lecz nie sporządzono aktu zgonu. Jeżeli w toku sprawy pojawią się dowody przemawiające za pewnością śmierci, art. 534 KPC nakazuje sądowi samodzielną zmianę trybu dalszych czynności.
Rodzina złożyła wniosek o uznanie za zmarłego mężczyzny, po którym od lat nie było żadnych wiadomości. W toku postępowania sąd uzyskał dokumentację i zeznania świadków wskazujące, że mężczyzna zginął w konkretnym zdarzeniu, a jego śmierć była obserwowana przez inne osoby, choć nigdy nie sporządzono aktu zgonu. W takiej sytuacji sąd nie oddala wniosku ani nie wzywa rodziny do złożenia nowego pisma, lecz na podstawie art. 534 KPC prowadzi dalsze postępowanie z urzędu według przepisów o stwierdzeniu zgonu. Efektem może być postanowienie stwierdzające zgon, a nie orzeczenie o uznaniu za zmarłego.
Pierwszym błędem jest przekonanie, że uznanie za zmarłego i stwierdzenie zgonu to jedno i to samo; są to odrębne instytucje o różnych przesłankach. Drugim jest założenie, że po ujawnieniu pewności śmierci trzeba wycofać wniosek i złożyć nowy - przepis wyraźnie temu przeczy, nakazując działanie z urzędu. Trzecim nieporozumieniem bywa mylenie "niewątpliwej śmierci" z długim brakiem kontaktu; sam upływ czasu nie czyni śmierci niewątpliwą. Warto też pamiętać, że art. 534 KPC nie przesądza samego wyniku sprawy, lecz jedynie tryb dalszego procedowania. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni zgromadzone dowody i właściwy tryb postępowania.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie. Art. 534 KPC przewiduje, że sąd prowadzi dalsze postępowanie z urzędu według przepisów o stwierdzeniu zgonu.
Uznanie za zmarłego opiera się na domniemaniu śmierci wynikającym z zaginięcia i upływu terminów. Stwierdzenie zgonu dotyczy przypadków, gdy fakt śmierci jest niewątpliwy, lecz brak aktu zgonu.
Chodzi o sytuację, w której okoliczności i dowody nie pozostawiają wątpliwości co do tego, że dana osoba zmarła. Sam długotrwały brak kontaktu z zaginionym tego nie przesądza.
Przepis nie przewiduje umorzenia z tego powodu. Sąd kontynuuje sprawę, stosując dalej przepisy o stwierdzeniu zgonu.
Decyduje sąd, działając z urzędu, po ustaleniu w toku sprawy, że śmierć zaginionego jest niewątpliwa.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 534