Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 53.

Aktualizacja: 13 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

(utracił moc)8)

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

VI ACa 951/14Sąd Apelacyjny w Warszawie

Rozliczenie kosztów budowy w spółdzielni – wyrok SA

Streszczenie

Sąd Apelacyjny w Warszawie wskazał, że po ostatecznym rozliczeniu kosztów budowy spółdzielnia co do zasady nie może skutecznie wobec członka dokonywać ponownego rozliczenia. Nowa uchwała mogła być uzasadniona tylko wtedy, gdy wcześniejsza uchwała była nieważna. To ważny precedens w sporach o ważność uchwał organów spółdzielni i…
  • uchwały organów spółdzielni
Czytaj orzeczenie
I Ns 530/21Sąd powszechny

I Ns 530/21

Fragment uzasadnienia

… uwzględnienia wniosku o wyłączenie sędziego. Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji postanowienia. Informacyjnie Sąd poucza uczestniczkę, iż zgodnie z art. 53 1 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. niedopuszczalny jest wniosek o wyłączenie sędziego oparty wyłącznie na okolicznościach związanych z rozstrzygnięciem przez sąd o dowodach, czy też złożony po raz kolejny co do tego samego sędziego z powołaniem tych samych okoliczności. Na…
  • wyłączenie sędziego
Czytaj orzeczenie
VIII GC 1917/22Sąd powszechny

VIII GC 1917/22

Fragment uzasadnienia

… przejściem do właściwych rozważań nad zasadnością roszczenia powoda należało wskazać, iż bezsprzecznie jego źródłem były kontrakty mające postać umowy sprzedaży. Zgodnie z art. 535 k.c. przez umowę sprzedaży sprzedawca zobowiązuje się przenieść na kupującego własność rzeczy i wydać mu rzecz, a kupujący zobowiązuje się rzecz odebrać i zapłacić sprzedawcy cenę. Podstawowym przedmiotem sprzedaży jako stosunku prawnego jest…
  • potrącenie
  • sprzedaż
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 53: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Artykuł 53 Kodeksu postępowania cywilnego, zgodnie z jego treścią, utracił moc obowiązującą. Oznacza to, że przepis ten został formalnie uchylony lub wyłączony z systemu prawnego i aktualnie nie ma zastosowania w postępowaniu cywilnym. Brak treści merytorycznej w przepisie podkreśla, że żadne czynności proceduralne nie mogą opierać się na tej regulacji, gdyż jej stosowanie jest już niedopuszczalne. Utrata mocy przepisu następuje zazwyczaj w wyniku nowelizacji ustawy lub zmian w systemie prawa, które powodują, że dany przepis traci swoją ważność i nie jest brany pod uwagę przez sądy oraz inne organy. Przepis ten nie zawierał żadnych wskazań co do czynności procesowych po jego utracie mocy. Jest to informacja czysto formalna, istotna dla zapewnienia jasności interpretacyjnej i porządku prawnego.

Przepis o utracie mocy znajduje zastosowanie zawsze w sytuacji, gdy określony artykuł Kodeksu jest wyłączony z systemu prawnego. Sądy, adwokaci i strony postępowania muszą przyjąć do wiadomości, że Art. 53 KPC nie jest już źródłem prawa proceduralnego i nie może być stosowany w tok spraw cywilnych. Jego utrata mocy oznacza, że jakiekolwiek odniesienia do niego w literaturze czy starszych aktach prawnych należy traktować jako nieaktualne. Również w sytuacji korzystania z wersji papierowej lub elektronicznej Kodeksu, należy zwrócić uwagę, czy uwzględnia ona fakt utraty mocy tego przepisu, aby nie dochodziło do pomyłek interpretacyjnych.

Dla przykładu, w codziennej praktyce pracownik sądu przygotowujący akta sprawy powinien usuwać wszelkie odwołania do Art. 53 KPC, ponieważ przepis ten nie ma aktualnego znaczenia procesowego. Podobnie strony postępowania nie mogą powoływać się na ten artykuł w swoich pismach procesowych, gdyż jest to bezprzedmiotowe. W praktyce usunięcie przepisów tracących moc jest elementem porządkowym przy aktualizowaniu aktów prawnych i nie wpływa bezpośrednio na przebieg pojedynczych spraw poza efektem eliminacji przepisów zastępowanych innymi normami.

Często mylnie interpretuje się przepis utracił moc jako możliwość korzystania z dawnych rozstrzygnięć lub procedur, co jest błędem. Należy pamiętać, że utrata mocy oznacza całkowitą nieobowiązywalność danego przepisu, a nie jego zawieszenie czy zawężenie zastosowania. Również brak treści przepisu nie oznacza, że nie ma zastępczych regulacji – zwykle inne artykuły KPC lub przepisy szczególne przejmują jego funkcje. Przepis Art. 53 KPC jest zatem tylko informacją o stanie prawnym, której nie należy mylić z instrukcją praktyczną. W indywidualnych sprawach, gdzie może pojawić się niepewność co do skutków utraty mocy, zawsze warto skonsultować się z profesjonalnym prawnikiem, który wskaże obowiązujące przepisy i zasady postępowania.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza, że artykuł 53 KPC utracił moc?

Oznacza to, że przepis ten został formalnie uchylony i nie obowiązuje w postępowaniu cywilnym.

Czy można dalej stosować Art. 53 KPC w sprawach sądowych?

Nie, przepis ten nie ma aktualnej mocy prawnej i nie jest stosowany w praktyce.

Dlaczego ustawy zawierają przepisy utraconej mocy?

Informacje o utracie mocy ułatwiają porządek prawny i eliminują wątpliwości interpretacyjne.

Jakie są konsekwencje utraty mocy przepisu dla stron postępowania?

Strony nie mogą powoływać się na taki przepis, ponieważ nie stanowi on już podstawy prawnej.

Czy utrata mocy przepisu oznacza, że nie ma innych regulacji w tym zakresie?

Nie, zazwyczaj inne przepisy zastępują uchylony artykuł i regulują daną kwestię.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 53