Co dokładnie stanowi przepis
Art. 517 KPC ma obecnie wyłącznie oznaczenie jednostki redakcyjnej wraz z adnotacją "(uchylony)". Oznacza to, że w tym miejscu Kodeksu postępowania cywilnego nie ma już żadnej treści normatywnej, a więc przepis nie nakłada obowiązków, nie przyznaje uprawnień ani nie wyznacza żadnej procedury. Ustawodawca, decydując się na uchylenie przepisu, nie usuwa jego numeru z tekstu ustawy, lecz pozostawia "pustą" jednostkę. Taka technika legislacyjna służy zachowaniu ciągłości numeracji, dzięki czemu kolejne artykuły, w tym sąsiadujące z art. 517 KPC, nie muszą być przenumerowywane po każdej nowelizacji. Dla czytelnika praktyczny wniosek jest prosty: art. 517 KPC nie może być samodzielną podstawą żadnego wniosku, zarzutu ani rozstrzygnięcia sądu.
Kiedy przepis ma zastosowanie
W obecnym stanie prawnym art. 517 KPC nie znajduje zastosowania do żadnej sprawy sądowej wszczętej pod rządami aktualnego brzmienia ustawy. Znaczenie historyczne przepis ten może mieć jedynie wtedy, gdy analizuje się stan prawny obowiązujący przed jego uchyleniem, na przykład przy badaniu czynności dokonanych w czasie, kiedy przepis jeszcze funkcjonował. W praktyce z takimi sytuacjami spotykają się głównie osoby zajmujące się analizą starszych akt, komentarzy lub piśmiennictwa, w którym powoływano dawną numerację. Odrębną kwestią są przepisy przejściowe zamieszczane w ustawach nowelizujących, które wskazują, do jakich postępowań stosuje się dawne, a do jakich nowe regulacje. Aby ustalić, jaka norma reguluje dziś dane zagadnienie, należy sięgnąć do przepisów obowiązujących o postępowaniu nieprocesowym, w którego części znajduje się omawiana jednostka.
Przykład
Czytelniczka znajduje w starszym poradniku prawnym odesłanie do art. 517 KPC i chce sprawdzić, czy przepis nadal ją chroni. Po otwarciu aktualnego tekstu Kodeksu postępowania cywilnego widzi jedynie numer artykułu oraz adnotację "(uchylony)". Powołanie się na taki przepis w piśmie procesowym byłoby bezskuteczne, ponieważ sąd oceni sprawę wyłącznie na podstawie norm obowiązujących. Właściwym działaniem jest ustalenie, który obecnie obowiązujący przepis reguluje interesujące ją zagadnienie, i dopiero jego przywołanie w piśmie.
Częste nieporozumienia
Pierwszym błędem jest przekonanie, że skoro numer artykułu widnieje w tekście ustawy, to przepis nadal obowiązuje - adnotacja "(uchylony)" jednoznacznie temu przeczy. Drugim jest mylenie uchylenia przepisu z jego zmianą; w razie nowelizacji przepis ma nowe brzmienie, a w razie uchylenia treści nie ma w ogóle. Trzecim nieporozumieniem jest zakładanie, że uchylenie art. 517 KPC oznacza likwidację całej instytucji prawnej, podczas gdy jej regulacja mogła zostać przeniesiona do innej jednostki redakcyjnej. Czwartym błędem bywa korzystanie z nieaktualnych wersji kodeksu dostępnych w internecie, co prowadzi do powoływania nieistniejących podstaw prawnych. W sprawie indywidualnej, zwłaszcza gdy dotyczy ona zdarzeń z przeszłości i przepisów przejściowych, warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.