Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 516.

Aktualizacja: 13 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

Orzeczenia sądu w postępowaniu nieprocesowym zapadają w formie postanowień, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

IV Ca 549/14Sąd Okręgowy w Radomiu

Przemoc w rodzinie a opuszczenie mieszkania – SO Radom

Fragment uzasadnienia

… L. W. (k.279-281) i dlatego też należało dokonać sprostowania w zaskarżonym postanowieniu jego imion. Sprostowania Sąd Okręgowy dokonał na podstawie art.350§3 w związku z art.516 k.p.c. Apelacja jest bezzasadna. Sąd Okręgowy podziela ustalenia Sądu Rejonowego, że zaistniały przesłanki do zobowiązania uczestnika do opuszczenia domu mieszkalnego położonego w R. 160 D z uwagi na stosowanie przez niego przemocy wobec…
  • prawa człowieka
Czytaj orzeczenie
III SW 26/06Wydział III

Obowiązek odprowadzania darowizn partii na rachunek bankowy

Fragment uzasadnienia

… bankowym partii, a tym samym partia ta naruszyła obowiązek wynikający z art. 24 ust. 8 ustawy o partiach politycznych. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 516 k.p.c. w związku z art. 34b ust. 2 i art. 38b ustawy o partiach politycznych orzekł jak w sen- tencji. ========================================
III SW 20/06Wydział III

Obowiązek rachunków bankowych partii politycznych - wyrok SN 2006

Fragment uzasadnienia

… partii. Powołany przepis dopuszcza taką możliwość jedy- nie w odniesieniu do terenowych jednostek organizacyjnych partii. Z przytoczonych motywów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 516 k.p.c. w związku z art. 34b ust. 2 i art. 38b ustawy o partiach politycznych orzekł jak w sen- tencji. ========================================
III SW 16/06Wydział III

Odrzucenie sprawozdania finansowego partii politycznej - wyrok SN 2006

Fragment uzasadnienia

… art. 87h ust. 1 ustawy z dnia 27 września 1990 r. o wyborze Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej. Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji na podstawie art. 516 k.p.c. w związku z art. 34b ust. 2 i 3 i art. 38b ustawy o partiach politycznych. ========================================

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 516: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 516 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) precyzuje formę orzeczeń wydawanych przez sąd w postępowaniu nieprocesowym. Zgodnie z tym przepisem, orzeczenia te zapadają w formie postanowień, chyba że obowiązuje inna forma na mocy przepisu szczególnego. Oznacza to, że podstawową formą orzeczeń w tym rodzaju postępowania są postanowienia, a nie wyroki, które są typowe dla postępowania procesowego. Wyjątek od tej reguły może wynikać z odrębnych przepisów, które w konkretnych sprawach przewidują inną formę orzeczenia. W praktyce oznacza to, że jeśli nie ma w ustawie lub innym akcie normatywnym innej regulacji, sąd będzie wydawał postanowienia jako formę orzeczeń w postępowaniu nieprocesowym.

Przepis ten ma zastosowanie wyłącznie w postępowaniu nieprocesowym, które różni się od postępowania procesowego m.in. niższą formalizacją i często uprzednim charakterem decyzji sądu. Postępowanie nieprocesowe dotyczy spraw, które nie są rozstrzygane w ramach tradycyjnego sporu sądowego, np. niektóre kwestie opieki nad dorosłymi, władzy rodzicielskiej, a także innych spraw z zakresu prawa rodzinnego, opiekuńczego czy administracyjnego, przekazanych przez prawo do rozstrzygnięcia sądowi w określonej formie. W takich sytuacjach sąd wypowiada się za pomocą postanowień, które formalnie różnią się od wyroków i mają inne konsekwencje proceduralne.

Przykładowo, wyobraźmy sobie sprawę opieki nad osobą ubezwłasnowolnioną, prowadzoną w trybie nieprocesowym. Sąd, zamiast wydawać wyrok, wydaje postanowienie określające zakres opieki kuratora. Takie postanowienie jest formą orzeczenia i kończy etap rozpoznawczy w tym postępowaniu. Dopiero jeśli przepisy szczególne przewidują inaczej, sąd może wydać orzeczenie w innej formie, ale standardowo stosuje postanowienia.

Często pojawiają się nieporozumienia dotyczące różnicy między wyrokiem a postanowieniem w postępowaniu nieprocesowym. Niektórzy mogą błędnie zakładać, że każde orzeczenie sądu musi mieć formę wyroku, co prowadzi do nieprawidłowego przygotowania pism procesowych lub błędnej interpretacji skutków orzeczeń sądowych. Inny problem to mylenie zasad stosowanych w postępowaniu procesowym z tymi w nieprocesowym. Warto pamiętać, że art. 516 KPC wprowadza regułę dotyczącą wyłącznie postępowania nieprocesowego, a jej rozumienie jest istotne dla prawidłowego przebiegu tego postępowania i skuteczności wydawanych orzeczeń.

Podsumowując, art. 516 KPC wyraźnie wskazuje, że formą orzeczeń w postępowaniu nieprocesowym są postanowienia, co należy mieć na względzie przy analizie i praktyce stosowania przepisów postępowania cywilnego. W przypadku indywidualnych sytuacji prawnych warto skonsultować się z prawnikiem, aby prawidłowo ocenić charakter orzeczenia i jego konsekwencje.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza, że orzeczenia zapadają w formie postanowień?

Oznacza to, że sąd wydaje postanowienia zamiast wyroków jako sposób rozstrzygania spraw w postępowaniu nieprocesowym.

Czy w postępowaniu nieprocesowym zawsze sąd wydaje postanowienia?

Zasadą jest forma postanowień, jednak przepisy szczególne mogą przewidywać inną formę orzeczenia.

Jak odróżnić postanowienie od wyroku w praktyce?

Postanowienie jest zwykle mniej rozbudowane i dotyczy proceduralnych lub administracyjnych kwestii, podczas gdy wyrok rozstrzyga spór między stronami.

W jakich sprawach stosuje się postępowanie nieprocesowe?

Postępowanie nieprocesowe obejmuje m.in. sprawy rodzinne i opiekuńcze, które nie polegają na klasycznym sporze sądowym.

Czy można się odwołać od postanowienia zapadającego w postępowaniu nieprocesowym?

Możliwość odwołania zależy od charakteru sprawy i szczególnych przepisów, które regulują postępowanie nieprocesowe.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 516