Co dokładnie stanowi przepis
Art. 505(27a) KPC reguluje szczególny tryb uchylenia wyroku wydanego w europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń. Zgodnie z § 1, jeżeli sąd stwierdzi, że zachodzi podstawa do uchylenia wyroku określona w przepisach rozporządzenia nr 861/2007, to na wniosek pozwanego uchyla ten wyrok. Właściwy jest sąd, który wydał zaskarżone orzeczenie, a nie sąd wyższej instancji, co odróżnia tę instytucję od zwykłych środków odwoławczych. Paragraf 2 wymaga, aby wniosek spełniał warunki pisma procesowego i wskazywał okoliczności uzasadniające uchylenie wyroku. Paragraf 3 pozwala rozpoznać wniosek na posiedzeniu niejawnym, zastrzegając jednak, że przed uchyleniem wyroku sąd musi wysłuchać powoda na posiedzeniu albo zażądać od niego oświadczenia na piśmie. Zgodnie z § 4 na postanowienie sądu w przedmiocie uchylenia wyroku przysługuje zażalenie, a więc rozstrzygnięcie to podlega kontroli instancyjnej.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis stosuje się wyłącznie do spraw prowadzonych w europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń, czyli w transgranicznych sprawach unijnych objętych rozporządzeniem nr 861/2007. Podstawy uchylenia wyroku nie są opisane w samym art. 505(27a) KPC - Kodeks odsyła tu do treści rozporządzenia, które określa przesłanki materialne, a Kodeks reguluje jedynie procedurę krajową. Inicjatywa należy do pozwanego: sąd nie działa z urzędu, lecz wyłącznie na wniosek. Wniosek musi mieć formę pisma procesowego, zawierać oznaczenie sądu i stron, żądanie oraz opis okoliczności, które mają uzasadniać uchylenie. Gwarancją równowagi stron jest obowiązek umożliwienia powodowi wypowiedzenia się przed wydaniem korzystnego dla pozwanego rozstrzygnięcia.
Przykład
Polski przedsiębiorca został pozwany przez kontrahenta z innego państwa członkowskiego o zapłatę niewielkiej kwoty i sprawę rozpoznano w europejskim postępowaniu w sprawie drobnych roszczeń. Wyrok zapadł, jednak pozwany twierdzi, że zaistniała jedna z podstaw uchylenia przewidzianych w rozporządzeniu nr 861/2007, i składa do sądu, który wydał wyrok, wniosek spełniający warunki pisma procesowego wraz z opisem okoliczności. Sąd może rozpoznać wniosek bez rozprawy, na posiedzeniu niejawnym, ale wcześniej zwraca się do powoda o pisemne oświadczenie w sprawie. Po zapoznaniu się ze stanowiskami sąd wydaje postanowienie, na które każda ze stron może wnieść zażalenie.
Częste nieporozumienia
Najczęstszym błędem jest traktowanie wniosku z art. 505(27a) KPC jak apelacji i kierowanie go do sądu drugiej instancji - wniosek rozpoznaje sąd, który wydał wyrok. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że wystarczy ogólne zakwestionowanie wyroku; wniosek musi wskazywać konkretne okoliczności odpowiadające podstawom z rozporządzenia. Nie jest też trafne założenie, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym pozbawia powoda głosu, ponieważ przepis wprost nakazuje jego wysłuchanie lub odebranie oświadczenia. Wreszcie postanowienie sądu nie jest ostateczne, gdyż przysługuje na nie zażalenie. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
