PrawMi

Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 492.

Aktualizacja: 13 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

§ 1.Nakaz zapłaty z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności. Kwota zasądzona nakazem wraz z wymagalnymi odsetkami stanowi sumę, której złożenie przez dłużnika na rachunek depozytowy Ministra Finansów w rozumieniu przepisów o finansach publicznych, zwany dalej „rachunkiem depozytowym Ministra Finansów”, wystarczy do zabezpieczenia. Jeżeli nakaz zobowiązuje do wydania rzeczy zamiennych, do zabezpieczenia wystarczy złożenie sumy równej wartości przedmiotu sporu.

§ 2.Powód wnosząc o dokonanie zabezpieczenia jest obowiązany wskazać sposób zabezpieczenia. Sąd na wniosek pozwanego może ograniczyć zabezpieczenie według swego uznania. Przepis art. 742 oraz przepisy o ograniczeniu zabezpieczenia przeciwko Skarbowi Państwa stosuje się odpowiednio.

§ 3.Nakaz zapłaty wydany na podstawie weksla lub czeku staje się natychmiast wykonalny po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia. W razie wniesienia zarzutów sąd może na wniosek pozwanego wstrzymać wykonanie nakazu. Przepisy o ograniczeniu wykonalności w sprawach przeciwko Skarbowi Państwa stosuje się odpowiednio.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

I ACz 612/15Sąd Apelacyjny w Rzeszowie

Nakaz zapłaty jako tytuł zabezpieczenia – SA Rzeszów 2015

Fragment uzasadnienia

… skarżąca. Rozstrzygając wniosek powoda o udzieleniu zabezpieczenia po wydaniu nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym Sąd Okręgowy nie wziął pod uwagę, że zgodnie z art. 492 § 1 k.p.c. nakaz zapłaty z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia, wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności. Zatem z chwilą wydania nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym ustawa wiąże powstanie tytułu zabezpieczającego. Tytuł ten różni się…
  • nakaz zapłaty
Czytaj orzeczenie
II Ca 174/15Sąd Okręgowy w Kielcach

Zwrot depozytu sądowego a zabezpieczenie roszczenia

Fragment uzasadnienia

… nakazowym z dnia 4 grudnia 2012 r., sygn. akt VII GNc 378/12, który stanowił tytuł zabezpieczenia, a dokonując złożenia na depozyt dłużnik działał w oparciu o przepis art. 492 § 1 zd. 2 k.p.c. Wskazując na powyższe zarzuty, uczestnik wniósł o zmianę postanowienia w zaskarżonej części i oddalenie wniosku o zwrot depozytu w całości oraz o zasądzenie od wnioskodawcy na rzecz uczestnika kosztów postępowania w drugiej instancji…
  • depozyt sądowy
Czytaj orzeczenie
I ACz 85/14Sąd Apelacyjny w Rzeszowie

Ograniczenie zabezpieczenia z nakazu zapłaty – SA Rzeszów

Fragment uzasadnienia

… bowiem komornik sądowy prowadzący egzekucję przekazał wyegzekwowane od pozwanego kwoty na konto depozytowe sądu. Dlatego w ocenie pozwanego uzasadniona jest na podstawie art. 492 § 2 k.p.c. zdanie drugie w związku z art. 742 § 1 k.p.c. zmiana zabezpieczenia. Pozwany przedstawił na tę okoliczność postanowienie Komornika Sądowego przy Sądzie Rejonowym w Rzeszowie z dnia 13 listopada 2013 r o ustaleniu kosztów postępowania…
  • postępowanie
Czytaj orzeczenie
VIII Ca 484/13Sąd Okręgowy w Toruniu

Hipoteka przymusowa a wstrzymanie nakazu zapłaty

Fragment uzasadnienia

… podstawę wpisu hipoteki przymusowej i Sąd ten postanowieniem z dnia 22 marca 2013 roku wstrzymał jego wykonanie. W ocenie Sądu Rejonowego , który powołał się na przepis art. 492 § 1 k.p.c. nakaz zapłaty wydany w postępowaniu nakazowym stanowi sam w sobie tytuł zabezpieczenia bez potrzeby nadawania mu klauzuli wykonalności. Oznacza to , iż samo wstrzymanie wykonania nakazu nie jest równoznaczne z jego uchyleniem i dopiero…
  • hipoteka przymusowa
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 492: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 492 Kodeksu postępowania cywilnego określa zasady wykonalności nakazu zapłaty oraz formy zabezpieczenia roszczenia. Nakaz zapłaty z chwilą jego wydania staje się tytułem zabezpieczenia, co oznacza, że jest wykonany bez konieczności nadawania mu klauzuli wykonalności. Zgodnie z przepisem, łączna kwota zasądzona nakazem razem z wymagalnymi odsetkami stanowi sumę, której zdeponowanie przez dłużnika na rachunku depozytowym Ministra Finansów jest wystarczające do zabezpieczenia roszczenia. W przypadku, gdy nakaz dotyczy wydania rzeczy zamiennych, zabezpieczeniem jest suma odpowiadająca wartości przedmiotu sporu.

Przepis ma zastosowanie w sytuacjach, gdy sąd wydaje nakaz zapłaty przed wszczęciem właściwego postępowania procesowego bądź w jego toku, co ma na celu szybkie zabezpieczenie roszczenia wierzyciela. W szczególności dotyczy to pozwów opartych na tytułach egzekucyjnych takich jak weksel lub czek, gdzie nakaz zyskuje natychmiastową wykonalność po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia. Powód składając wniosek o zabezpieczenie musi wskazać sposób jego dokonania, a sąd na wniosek pozwanego może zabezpieczenie ograniczyć według swojego uznania, uwzględniając też przepisy dotyczące zabezpieczenia przeciwko Skarbowi Państwa.

Przykładem może być sytuacja, gdy wierzyciel uzyskuje od sądu nakaz zapłaty za niezapłaconą fakturę. Nakaz staje się od razu tytułem zabezpieczenia, a dłużnik może uniknąć egzekucji przez złożenie odpowiedniej sumy na rachunek depozytowy Ministra Finansów. Jeśli wierzyciel domaga się wydania rzeczy zamiast zapłaty pieniędzy, dłużnik zabezpiecza interes wierzyciela przez złożenie sumy równej wartości rzeczy. Gdy pozwany zgłasza zarzuty, sąd może zawiesić wykonanie nakazu.

Częstym problemem w stosowaniu art. 492 KPC bywa niewłaściwe rozumienie zasady natychmiastowej wykonalności nakazu zapłaty bez nadawania klauzuli wykonalności, co czasem prowadzi do bezpodstawnych prób odroczenia jego wykonania. Kolejnym częstym błędem jest nieprawidłowe ustalenie wysokości zabezpieczenia, zwłaszcza gdy sprawa dotyczy rzeczy zamiennych. Ponadto powód często nie wskazuje wniosku o sposób zabezpieczenia, co może opóźniać procedurę. Zawsze warto mieć na uwadze, że w indywidualnych sytuacjach stosowanie art. 492 może wymagać konsultacji z prawnikiem, by właściwie zabezpieczyć swoje prawa lub obronić się przed niewłaściwym zabezpieczeniem.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza, że nakaz zapłaty jest tytułem zabezpieczenia?

Nakaz zapłaty od chwili wydania uprawnia do zabezpieczenia roszczenia bez konieczności uzyskania osobnej klauzuli wykonalności.

Jakie zabezpieczenie musi złożyć dłużnik według art. 492 KPC?

Dłużnik może zabezpieczyć roszczenie przez wpłatę na rachunek depozytowy Ministra Finansów kwoty odpowiadającej zasądzonej kwocie z odsetkami lub wartości rzeczy zamiennych.

Czy sąd może zmienić sposób zabezpieczenia wskazany przez powoda?

Tak, sąd na wniosek pozwanego może ograniczyć zabezpieczenie według własnego uznania.

Kiedy nakaz zapłaty wydany na podstawie weksla lub czeku staje się wykonalny?

Nakaz ten staje się natychmiast wykonalny po upływie terminu do zaspokojenia roszczenia, chyba że sąd wstrzyma jego wykonanie na wniosek pozwanego.

Czy mogę wstrzymać wykonanie nakazu zapłaty?

Tak, jeśli wniesiesz zarzuty, sąd może na Twój wniosek wstrzymać wykonanie nakazu.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 492
← Wróć do pełnej ustawy