Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 491.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

(uchylony)

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

VIII Gz 203/22Sąd powszechny

VIII Gz 203/22

Fragment uzasadnienia

… kategorii III z kwotą 303 665 zł. Zgromadzone w masie upadości środki finansowe pozwoliły na pokrycie kosztów postępowania. Sąd Rejonowy odwołał się do treści przepisów art. 491 14 ust. 1 i 4, art. 491 14a ust. 1, art. 491 15 ust. 1 oraz art. 491 16 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe (Dz. U. z 2020 r., poz. 1228 – dalej „p.u.”). W ocenie tego Sądu, analizując dochody i wydatki upadłej nie sposób…
IV Ca 975/21Sąd powszechny

IV Ca 975/21

Fragment uzasadnienia

… nakazowe, które mogą w poważny sposób utrudnić konsumentowi obronę przed roszczeniami przedsiębiorcy (brak automatycznego upadku nakazu zapłaty w razie wniesienia zarzutów – art. 491 § 1 k.p.c. w zw. z art. 496 k.p.c. , prekluzja twierdzeń i dowodów – art. 493 § 1 k.p.c. , ograniczenie możliwości dokonania potrącenia - art. 493 § 3 k.p.c. , wyłączenie powództwa wzajemnego – art. 493 § 4 k.p.c. – wszystkie przepisy w…
  • klauzule niedozwolone
Czytaj orzeczenie
VIII Gz 151/22Sąd Okręgowy w Bydgoszczy

VIII Gz 151/22

Fragment uzasadnienia

… w Bydgoszczy wydał postanowienie, w którym umorzył zobowiązania upadłego powstałe przed ogłoszeniem upadłości tj. przed 21 grudnia 2021 r. za wyjątkiem zobowiązań wymienionych w art. 491 21 ust. 2 ustawy Prawo upadłościowe, bez ustalenia planu spłaty wierzycieli pod warunkiem, że w terminie pięciu lat od dnia uprawomocnienia się postanowienia o warunkowym umorzeniu zobowiązań upadłego bez ustalenia planu spłaty wierzycieli…
  • prawo upadłościowe
Czytaj orzeczenie
VIII Gz 152/22Sąd Okręgowy w Bydgoszczy

VIII Gz 152/22

Fragment uzasadnienia

… przy tym, że gdyby ustawodawca chciał, aby wierzytelności z tytułu mandatów za wykroczenia nie podlegały umorzeniu w toku postepowania upadłościowego to wymieniłby je w art. 491 21 ust. 2 pu. W realiach niniejszej sprawy Sąd I instancji doszedł do wniosku, że upadły zwiększył stopień swojej niewypłacalności w wyniku rażącego niedbalstwa. Sąd I podkreślił, że upadły jako osoba prowadząca wówczas działalność gospodarczą miał…
  • prawo upadłościowe
Czytaj orzeczenie

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 491: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Art. 491 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) został uchylony, co oznacza, że obecnie nie funkcjonuje jako aktywny przepis prawa. Zdarza się, że w toku nowelizacji ustaw przepisy ulegają uchyleniu, co skutkuje ich usunięciem z tekstu prawnego i brakiem obowiązujących norm w tym zakresie. W praktyce uchylenie artykułu oznacza, że nie ma on zastosowania i nie można powoływać się na niego w postępowaniu sądowym. Nie zawiera on bowiem żadnych treści merytorycznych. Uchylenie to została dokonane w celu dostosowania systemu prawnego do aktualnych potrzeb i uregulowań, co jest powszechną praktyką legislacyjną. Warto podkreślić, że sam fakt uchylenia przepisu powinien być dokładnie sprawdzany dla każdego artykułu, gdyż może mieć znaczenie dla interpretacji ogólnego stanie prawnego.

Przepis ten nie ma obecnie praktycznego zastosowania, ponieważ został oficjalnie usunięty z Kodeksu postępowania cywilnego. Sytuacje, w których odniesienia do art. 491 KPC mogą się pojawić, dotyczą jedynie kwestii historycznych lub archiwalnych, na przykład w analizie wcześniejszych wersji prawa. W codziennej praktyce sądowej i prawniczej nie ma podstaw do stosowania ani powoływania się na niniejszy artykuł. Oznacza to, że nie tworzy on dla stron ani sądów żadnych praw ani obowiązków, które wymagałyby realizacji. Z tego powodu osoby uczące się prawa lub korzystające z kodeksu muszą mieć na uwadze zmiany prawne i aktualny tekst ustaw.

Przyjmijmy przykład sytuacji, w której ktoś napotyka na treść art. 491 KPC w starej publikacji lub w cytacie z poprzedniej wersji kodeksu. Przeszukiwanie aktualnych przepisów wykaże, że przepis ten został uchylony, co oznacza, że nie ma już mocy prawnej. W praktyce oznacza to, że jego postanowienia nie są wiążące i nie mogą być stosowane ani przez strony procesów, ani przez sądy. Jeśli natomiast osoby te nie zdają sobie sprawy z uchylenia przepisu, mogą błędnie interpretować jego rolę i stosować nieaktualne regulacje, co prowadzi do zamieszania prawnego. Stąd konieczne jest korzystanie z aktualnych tekstów prawnych oraz oficjalnych źródeł prawa. Takie podejście ułatwia prawidłowe rozumienie i stosowanie obowiązujących norm.

Częstym nieporozumieniem jest powoływanie się na art. 491 KPC mimo jego uchylenia. Może to wynikać z korzystania z nieaktualnych materiałów prawniczych lub braku znajomości zmian legislacyjnych. Prawnicy i uczestnicy postępowań powinni więc regularnie sprawdzać aktualność przepisów przed ich zastosowaniem. Kolejnym błędem jest mylenie uchylenia przepisu z zawieszeniem jego stosowania czy inną formą ograniczenia, co może prowadzić do błędnych wniosków procesowych. Warto podkreślić, że uchylenie oznacza usunięcie przepisu z systemu prawnego i brak jakichkolwiek jego skutków prawnych. Dlatego w sprawach indywidualnych zawsze warto konsultować się z prawnikiem, który ma dostęp do aktualnej wersji prawa i może doradzić właściwe rozwiązania.

Podsumowując, Art. 491 KPC jest przepisem, który został formalnie uchylony i nie zawiera obecnie żadnych prawnych regulacji. Jego obecność w tekstach prawnych jest jedynie pamiątką po dawnych rozwiązaniach i nie ma wpływu na trwające postępowania. W każdej sprawie indywidualnej istotne jest korzystanie z aktualnej wersji kodeksu i, w razie wątpliwości, zwrócenie się o pomoc do wykwalifikowanego prawnika.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Co oznacza, że art. 491 KPC jest uchylony?

Uchylenie przepisu oznacza, że został on usunięty z obowiązującego prawa i nie ma już mocy prawnej.

Czy mogę powołać się na art. 491 KPC w obecnym postępowaniu?

Nie, ponieważ art. 491 KPC został uchylony i nie obowiązuje, więc nie można się na niego powołać.

Dlaczego przepisy są uchylane w kodeksie?

Przepisy uchyla się w celu aktualizacji prawa i dostosowania go do zmieniających się potrzeb społecznych i prawnych.

Gdzie mogę sprawdzić, czy przepis jest aktualny?

Aktualność przepisów najlepiej sprawdzać w oficjalnych źródłach prawa, takich jak Dziennik Ustaw czy serwisy rządowe.

Co zrobić, jeśli potrzebuję interpretacji przepisu w sprawie indywidualnej?

W takiej sytuacji warto zwrócić się do prawnika, który zapewni fachową pomoc i aktualną interpretację.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 491