Art. 479^31a.

Co stanowi przepis

Art. 479(31a) KPC porządkuje katalog rozstrzygnięć, jakie może wydać sąd ochrony konkurencji i konsumentów (SOKiK) po rozpoznaniu odwołania od decyzji Prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zgodnie z § 1 sąd oddala odwołanie, jeżeli nie ma podstaw do jego uwzględnienia, czyli gdy zaskarżona decyzja okazuje się prawidłowa. Paragraf 2 przewiduje odrzucenie odwołania - następuje ono wtedy, gdy odwołanie wniesiono po upływie terminu, gdy jest niedopuszczalne z innych przyczyn albo gdy w wyznaczonym terminie nie uzupełniono jego braków. Paragraf 3 stanowi, że w razie uwzględnienia odwołania sąd albo uchyla zaskarżoną decyzję, albo zmienia ją w całości lub w części i orzeka co do istoty sprawy, a jednocześnie stwierdza, czy decyzja została wydana bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa. Paragrafy 4 i 5 wprowadzają szczególny mechanizm dotyczący osób zarządzających w sprawach porozumień ograniczających konkurencję.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się w postępowaniu odrębnym w sprawach z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów, gdy przedsiębiorca lub inny uprawniony podmiot zaskarży decyzję Prezesa Urzędu do SOKiK. Sąd najpierw bada dopuszczalność odwołania (§ 2), a dopiero potem jego zasadność merytoryczną (§ 1 i § 3). Szczególna regulacja z § 4 uruchamia się wtedy, gdy decyzja stwierdzała naruszenie zakazów z art. 6 ust. 1 pkt 1-6 ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów lub z art. 101 ust. 1 lit. a-e Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej. Jeżeli sąd uchyla taką decyzję w części dotyczącej przedsiębiorcy albo zmienia ją tak, że kara pieniężna na przedsiębiorcę nie jest nakładana, z urzędu uchyla decyzję również wobec osoby zarządzającej, o której mowa w art. 6a tej ustawy. Na mocy § 5 zasadę tę stosuje się odpowiednio w postępowaniu apelacyjnym i kasacyjnym.

Przykład

Prezes Urzędu stwierdza, że dwie spółki zawarły niedozwolone porozumienie cenowe i nakłada karę pieniężną na przedsiębiorcę oraz na członka zarządu jako osobę zarządzającą. Przedsiębiorca wnosi odwołanie do SOKiK, podnosząc, że materiał dowodowy nie potwierdza istnienia porozumienia. Sąd uznaje odwołanie za zasadne i zmienia decyzję w ten sposób, że kara pieniężna na spółkę nie zostaje nałożona. W takiej sytuacji, na podstawie art. 479(31a) § 4 KPC, sąd z urzędu uchyla decyzję również w części dotyczącej członka zarządu, choćby ten nie składał własnego odwołania.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest mylenie oddalenia z odrzuceniem odwołania: oddalenie to ocena merytoryczna, a odrzucenie to skutek uchybień formalnych, takich jak spóźnienie czy nieuzupełnienie braków. Drugim jest przekonanie, że sąd może jedynie uchylić decyzję - tymczasem § 3 pozwala także zmienić ją i orzec co do istoty sprawy. Trzecim nieporozumieniem jest pominięcie obowiązku stwierdzenia, czy decyzja zapadła bez podstawy prawnej albo z rażącym naruszeniem prawa, co ma znaczenie dla dalszych roszczeń. Wreszcie osoby zarządzające niekiedy błędnie zakładają, że muszą samodzielnie zaskarżyć decyzję, aby skorzystać z ochrony z § 4. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena zależy od treści konkretnej decyzji i przebiegu postępowania.