Co stanowi przepis
Art. 479(98) KPC wskazuje, na jakich warunkach sąd może udzielić zabezpieczenia środka dowodowego w postępowaniu w sprawach własności intelektualnej. Zgodnie z § 1 sąd działa wyłącznie na wniosek uprawnionego, a nie z urzędu, przy czym wnioskodawca musi spełnić dwa warunki łącznie: uprawdopodobnić roszczenie oraz uprawdopodobnić interes prawny w zabezpieczeniu. Uprawdopodobnienie jest wymogiem łagodniejszym niż udowodnienie - wystarczy wykazać, że twierdzenia wnioskodawcy są prawdopodobne, bez konieczności przeprowadzania pełnego postępowania dowodowego. Paragraf 2 definiuje z kolei interes prawny w zabezpieczeniu, wyliczając sytuacje, w których taki interes istnieje: gdy brak zabezpieczenia uniemożliwia lub poważnie utrudnia przytoczenie albo udowodnienie istotnych faktów, gdy zachodzi ryzyko zniszczenia środka dowodowego, gdy opóźnienie w jego uzyskaniu może uniemożliwić lub poważnie utrudnić osiągnięcie celu postępowania dowodowego, a także gdy z innych przyczyn zachodzi potrzeba stwierdzenia istniejącego stanu rzeczy.
Kiedy przepis ma zastosowanie
Przepis znajduje zastosowanie wtedy, gdy uprawniony obawia się, że materiał dowodowy istotny dla przyszłego lub toczącego się procesu przestanie istnieć albo stanie się niedostępny. Przesłanki z § 2 mają charakter alternatywny - wystarczy wykazać jedną z opisanych sytuacji, aby interes prawny został uprawdopodobniony. Ostatnia z nich, dotycząca potrzeby stwierdzenia istniejącego stanu rzeczy, ma charakter otwarty i pozwala objąć przypadki, w których stan faktyczny może ulec zmianie z upływem czasu. Wniosek wymaga zatem starannego uzasadnienia: opisania roszczenia, wskazania konkretnego środka dowodowego oraz wyjaśnienia, dlaczego jego zabezpieczenie jest konieczne już teraz.
Przykład
Przedsiębiorca stwierdza, że konkurencyjna firma sprzedaje wyroby odwzorowujące jego chroniony wzór przemysłowy. Obawia się, że po wniesieniu pozwu partia towaru zostanie wyprzedana lub zutylizowana, a dokumentacja produkcyjna zniknie, przez co nie będzie w stanie wykazać skali naruszenia. Składa wniosek o zabezpieczenie środka dowodowego, uprawdopodabniając roszczenie prawem ochronnym oraz zdjęciami produktów, a interes prawny - ryzykiem zniszczenia lub usunięcia dowodów. Sąd, oceniając te okoliczności przez pryzmat art. 479(98) KPC, bada, czy oba wymogi zostały uprawdopodobnione.
Częste nieporozumienia
Najczęstszym błędem jest utożsamianie uprawdopodobnienia z udowodnieniem i składanie wniosku bez jakiegokolwiek materiału wstępnego - samo twierdzenie o naruszeniu nie wystarczy. Drugim błędem jest pomijanie odrębnego uzasadnienia interesu prawnego, tak jakby wynikał on automatycznie z istnienia roszczenia; art. 479(98) § 1 KPC wyraźnie wymaga uprawdopodobnienia obu przesłanek. Nie należy też mylić zabezpieczenia środka dowodowego z zabezpieczeniem roszczenia - ich cele i skutki są odmienne. Wreszcie zabezpieczenie nie służy poszukiwaniu dowodów "na wszelki wypadek", lecz zachowaniu konkretnego, wskazanego materiału. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni realia konkretnego stanu faktycznego.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
