Art. 479¹²².

Co stanowi przepis

Art. 479(122) KPC reguluje dopuszczalność powództwa wzajemnego w postępowaniu w sprawach własności intelektualnej. Zgodnie z § 1, jeżeli toczy się sprawa o naruszenie prawa do znaku towarowego lub wzoru przemysłowego, pozwany może wytoczyć powództwo wzajemne, ale tylko wtedy, gdy obejmuje ono żądanie unieważnienia lub stwierdzenia wygaśnięcia prawa ochronnego na znak towarowy albo żądanie unieważnienia prawa z rejestracji wzoru przemysłowego. Przepis wprowadza więc zamknięty katalog dopuszczalnych żądań wzajemnych - inne roszczenia nie mogą być zgłoszone w tym trybie. Ustawodawca nakazuje przy tym odpowiednie stosowanie art. 204 KPC, który określa ogólne zasady i termin wytoczenia powództwa wzajemnego. Paragraf 2 rozszerza tę regulację na żądania dotyczące wspólnego znaku towarowego, wspólnego prawa ochronnego na znak towarowy, znaku towarowego gwarancyjnego, uznania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ochrony międzynarodowego znaku towarowego oraz unieważnienia uznania ochrony międzynarodowego wzoru przemysłowego.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie wyłącznie w sprawach o naruszenie prawa do znaku towarowego lub wzoru przemysłowego, rozpoznawanych w postępowaniu odrębnym w sprawach własności intelektualnej. Warunkiem skorzystania z tej instytucji jest to, aby pozwany, broniąc się przed zarzutem naruszenia, kwestionował samo istnienie lub skuteczność prawa wyłącznego powoda. Żądanie wzajemne musi mieścić się w katalogu z § 1 albo § 2 - musi zmierzać do unieważnienia prawa lub stwierdzenia jego wygaśnięcia. Z uwagi na odesłanie do art. 479(122) KPC i odpowiednie stosowanie art. 204 KPC istotne jest zachowanie właściwego momentu procesowego dla wytoczenia takiego powództwa. Jeżeli pozwany zgłosi żądanie wykraczające poza katalog ustawowy, powództwo wzajemne będzie niedopuszczalne.

Przykład

Producent kosmetyków zostaje pozwany o naruszenie prawa ochronnego na znak towarowy, ponieważ używa oznaczenia podobnego do znaku konkurenta. Pozwany uważa jednak, że konkurent od kilku lat w ogóle nie używa swojego znaku w obrocie, a ponadto znak został zarejestrowany dla oznaczenia opisowego. W odpowiedzi na pozew, w terminie wynikającym z odpowiednio stosowanego art. 204 KPC, pozwany wytacza powództwo wzajemne o stwierdzenie wygaśnięcia prawa ochronnego oraz o jego unieważnienie. Dzięki temu obie kwestie - naruszenie i ważność prawa - są rozstrzygane w jednym postępowaniu przed tym samym sądem.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przekonanie, że w sprawie o naruszenie można powództwem wzajemnym dochodzić dowolnych roszczeń, na przykład odszkodowania czy zapłaty za bezpodstawne wzbogacenie - art. 479(122) KPC na to nie pozwala. Drugim jest mylenie powództwa wzajemnego z zarzutem procesowym: kwestionowanie ważności prawa w formie samego zarzutu nie prowadzi do jego unieważnienia. Trzecim nieporozumieniem bywa przekonanie, że przepis dotyczy także patentów - jego treść wymienia znaki towarowe i wzory przemysłowe. Wreszcie strony zapominają, że katalog z § 2 obejmuje również znaki wspólne, gwarancyjne i ochronę międzynarodową. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena dopuszczalności i terminu powództwa wzajemnego wymaga analizy konkretnych okoliczności.