Art. 479¹⁰⁶.

Co stanowi przepis

Art. 479(106) KPC wprowadza w postępowaniu w sprawach własności intelektualnej instytucję wyjawienia lub wydania środka dowodowego. Przepis przyznaje powodowi, który uprawdopodobnił swoje roszczenie, uprawnienie do żądania, aby pozwany ujawnił lub wydał środek dowodowy pozostający w jego dyspozycji. Ustawodawca przykładowo wymienia dokumenty bankowe, finansowe lub handlowe, zastrzegając, że mają one służyć ujawnieniu i udowodnieniu faktów istotnych dla sprawy. Wyliczenie to nie jest zamknięte, na co wskazuje zwrot "w szczególności", więc żądanie może obejmować także inne nośniki informacji, którymi dysponuje pozwany. Istotą regulacji jest wyrównanie sytuacji dowodowej stron, ponieważ w sporach o naruszenie praw wyłącznych kluczowe informacje o skali i zyskach z naruszenia znajdują się zwykle wyłącznie po stronie naruszyciela.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis stosuje się wyłącznie w sprawach o naruszenie prawa własności intelektualnej, a więc w sporach dotyczących między innymi praw autorskich, patentów, wzorów, znaków towarowych czy zwalczania nieuczciwej konkurencji objętego tym postępowaniem odrębnym. Podstawową przesłanką jest uprawdopodobnienie roszczenia przez powoda, co oznacza standard niższy niż pełne udowodnienie, ale wymagający przedstawienia okoliczności czyniących roszczenie wiarygodnym. Żądanie musi dotyczyć środka dowodowego, którym pozwany rzeczywiście dysponuje, a nie dowodu hipotetycznego lub takiego, który znajduje się u osoby trzeciej. Środek dowodowy powinien być powiązany z faktami wymagającymi wykazania w konkretnej sprawie, w szczególności z zakresem naruszenia i korzyściami z niego uzyskanymi. O żądaniu rozstrzyga sąd, a strona powodowa nie może samodzielnie egzekwować wydania dokumentów od przeciwnika.

Przykład

Producent odzieży ustalił, że hurtownia sprzedaje ubrania z podrobionym znakiem towarowym, i przedstawił zakupione próbki oraz zdjęcia oferty internetowej, uprawdopodabniając naruszenie. Nie zna jednak liczby sprzedanych sztuk ani osiągniętych przychodów, ponieważ dane te znajdują się wyłącznie w dokumentacji handlowej pozwanego. Powołując się na art. 479(106) KPC, może żądać, aby pozwana hurtownia wyjawiła faktury sprzedaży i zestawienia magazynowe dotyczące spornego towaru. Uzyskane w ten sposób dokumenty pozwalają następnie wyliczyć wysokość odszkodowania lub wydanie uzyskanych korzyści.

Częste nieporozumienia

Najczęstszym błędem jest traktowanie tej instytucji jako narzędzia do ogólnego przeszukiwania dokumentacji przeciwnika w poszukiwaniu dowodów naruszenia, którego jeszcze nie uprawdopodobniono. Wniosek zbyt ogólny, nieokreślający środka dowodowego ani faktów, które ma wykazać, naraża się na oddalenie. Mylone bywa również wyjawienie środka dowodowego z zabezpieczeniem środka dowodowego oraz z wezwaniem do udzielenia informacji, mimo że są to odrębne instytucje o innych przesłankach. Nie jest też trafne przekonanie, że pozwany traci w tym trybie ochronę tajemnicy przedsiębiorstwa, gdyż przepisy postępowania przewidują mechanizmy chroniące informacje poufne. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.