Art. 479¹⁰⁵.

Co dokładnie stanowi przepis

Art. 479(105) KPC jest przepisem odsyłającym. Stanowi, że w zakresie nieuregulowanym w rozdziale poświęconym zabezpieczeniu środka dowodowego stosuje się odpowiednio wskazane przepisy o postępowaniu zabezpieczającym, to jest art. 738, art. 742 § 1 zdanie pierwsze, § 2 i 3 oraz art. 744-746 KPC. Odesłanie ma charakter zamknięty: obejmuje wyłącznie przepisy wymienione w jego treści, a nie całość regulacji o zabezpieczeniu roszczeń. Zwrot "stosuje się odpowiednio" oznacza, że przepisy te należy przenieść na grunt zabezpieczenia środka dowodowego z uwzględnieniem specyfiki tej instytucji, a więc niekiedy z modyfikacjami. Dodatkowo przepis rozszerza krąg podmiotów uprawnionych do wystąpienia z żądaniem, o którym mowa w art. 742 KPC, przyznając takie uprawnienie również pozwanemu.

Kiedy przepis ma zastosowanie

Przepis znajduje zastosowanie w sprawach własności intelektualnej, w których sąd rozpoznaje wniosek o zabezpieczenie środka dowodowego albo w których takie zabezpieczenie już zostało udzielone. Sięga się do niego dopiero wtedy, gdy dana kwestia proceduralna nie została uregulowana w samym rozdziale o zabezpieczeniu środka dowodowego - odesłanie ma bowiem charakter uzupełniający. Praktycznie chodzi o zagadnienia takie jak sposób rozpoznania wniosku, uchylenie lub zmiana prawomocnego postanowienia w razie odpadnięcia lub zmiany przyczyny zabezpieczenia, a także skutki upadku zabezpieczenia. Uprawnienie do żądania uchylenia lub zmiany, przyznane wprost także pozwanemu, aktualizuje się wtedy, gdy zabezpieczenie środka dowodowego stało się zbędne albo gdy zmieniły się okoliczności, które je uzasadniały.

Przykład

Uprawniony z patentu uzyskał postanowienie o zabezpieczeniu środka dowodowego polegające na zajęciu dokumentacji technicznej znajdującej się u przedsiębiorcy pozwanego o naruszenie patentu. W toku sprawy okazuje się, że sporne rozwiązanie nie było w ogóle wykorzystywane, a zabezpieczona dokumentacja utraciła znaczenie dla rozstrzygnięcia. Pozwany, powołując się na art. 479(105) KPC w związku z art. 742 KPC, może wystąpić do sądu o uchylenie zabezpieczenia z uwagi na odpadnięcie jego przyczyny. Sąd rozpoznaje takie żądanie i - jeżeli uzna je za zasadne - zmienia albo uchyla wcześniejsze postanowienie.

Częste nieporozumienia

Pierwszym błędem jest przyjmowanie, że do zabezpieczenia środka dowodowego stosuje się wszystkie przepisy o zabezpieczeniu roszczeń - art. 479(105) KPC wymienia tylko konkretne jednostki redakcyjne. Drugim jest pomijanie zastrzeżenia, że odesłanie działa wyłącznie w zakresie nieuregulowanym w samym rozdziale; przepisy szczególne mają pierwszeństwo. Trzecim nieporozumieniem bywa założenie, że tylko wnioskodawca może domagać się zmiany lub uchylenia zabezpieczenia, podczas gdy przepis wyraźnie przyznaje to uprawnienie również pozwanemu. Warto też pamiętać, że "odpowiednie" stosowanie nie oznacza mechanicznego przenoszenia treści przepisów, lecz ich dostosowanie do celu, jakim jest zachowanie dowodu, a nie zaspokojenie roszczenia. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, ponieważ ocena zakresu odesłania zależy od okoliczności konkretnego postępowania.