Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
Do wyroku sądu pierwszej instancji zasądzającego świadczenie w pieniądzu lub rzeczach zamiennych przepisy art. 492 § 1 i 2 stosuje się odpowiednio.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Art. 458(13) KPC nakazuje stosować odpowiednio przepisy art. 492 § 1 i 2 KPC do wyroku sądu pierwszej instancji, który zasądza świadczenie w pieniądzu lub w rzeczach zamiennych. Przepisy te dotyczą pierwotnie nakazu zapłaty wydanego w postępowaniu nakazowym i przewidują, że taki nakaz z chwilą wydania stanowi tytuł zabezpieczenia wykonalny bez nadawania mu klauzuli wykonalności, a także określają sposób wykonania zabezpieczenia oraz możliwość ograniczenia lub uchylenia zabezpieczenia przez sąd. Przez odesłanie zawarte w art. 458(13) KPC podobny skutek uzyskuje wyrok wydany w postępowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych. Oznacza to, że powód, który wygrał sprawę w pierwszej instancji, nie musi czekać na prawomocność orzeczenia, aby zabezpieczyć zasądzone roszczenie na majątku dłużnika. Słowo "odpowiednio" jest istotne: przepisy o nakazie zapłaty stosuje się z uwzględnieniem różnic między nakazem a wyrokiem oraz specyfiki postępowania gospodarczego.
Przepis działa w sprawach rozpoznawanych w postępowaniu odrębnym w sprawach gospodarczych, a więc w sporach między przedsiębiorcami i w innych sprawach zaliczonych przez ustawę do tej kategorii. Warunkiem jest wydanie przez sąd pierwszej instancji wyroku zasądzającego, a nie wyroku ustalającego czy oddalającego powództwo. Świadczenie musi mieć postać pieniężną albo dotyczyć rzeczy zamiennych, czyli oznaczonych co do gatunku, na przykład określonej ilości paliwa, zboża lub materiałów budowlanych. Przepis nie znajdzie zastosowania do świadczeń niepieniężnych o charakterze niezamiennym, takich jak obowiązek złożenia oświadczenia woli czy wydanie indywidualnie oznaczonej rzeczy. Zabezpieczenie na podstawie tego przepisu ma znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy pozwany wnosi apelację, a postępowanie odwoławcze przedłuża czas oczekiwania na możliwość egzekucji.
Spółka transportowa pozwała hurtownię o zapłatę 180 000 zł za wykonane przewozy. Sąd gospodarczy pierwszej instancji uwzględnił powództwo i zasądził tę kwotę, a pozwana hurtownia zapowiedziała apelację. Dzięki art. 458(13) KPC spółka transportowa może potraktować wyrok jako tytuł zabezpieczenia i wystąpić do komornika o zajęcie rachunku bankowego dłużnika na zabezpieczenie, bez potrzeby uzyskiwania klauzuli wykonalności i bez odrębnego wniosku o udzielenie zabezpieczenia. Zajęte środki nie zostaną jednak wypłacone wierzycielowi, lecz pozostaną zablokowane do czasu, aż orzeczenie stanie się wykonalne.
Najczęstszym błędem jest utożsamianie tytułu zabezpieczenia z tytułem wykonawczym. Zabezpieczenie służy jedynie zablokowaniu majątku dłużnika, a nie zaspokojeniu wierzyciela, więc na tym etapie nie dochodzi do wypłaty pieniędzy. Drugim nieporozumieniem jest przekonanie, że skutek ten dotyczy każdego wyroku sądu gospodarczego, podczas gdy przepis obejmuje wyłącznie zasądzenie świadczenia pieniężnego lub w rzeczach zamiennych. Nie należy też zakładać, że zabezpieczenie jest nienaruszalne - dłużnik może wnioskować o jego ograniczenie lub uchylenie na zasadach wynikających z odpowiednio stosowanego art. 492 KPC. W indywidualnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem, który oceni zasadność i zakres planowanych czynności.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Nie. Art. 458(13) KPC daje jedynie możliwość zabezpieczenia roszczenia, czyli zablokowania składników majątku dłużnika. Wypłata środków wymaga wykonalnego tytułu wykonawczego.
Nie. Przez odesłanie do art. 492 § 1 KPC wyrok stanowi tytuł zabezpieczenia wykonalny bez nadawania klauzuli wykonalności.
Wyłącznie świadczeń w pieniądzu oraz w rzeczach zamiennych, czyli oznaczonych co do gatunku, na przykład określonej ilości towaru masowego.
Tak. Na zasadach wynikających z odpowiednio stosowanego art. 492 § 2 KPC dłużnik może domagać się ograniczenia lub uchylenia zabezpieczenia.
Tak, właśnie w takiej sytuacji ma największe znaczenie praktyczne, bo pozwala zabezpieczyć roszczenie przed zakończeniem postępowania odwoławczego.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 458(13)