Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
Aktualizacja: 18 sierpnia 2026
§ 1.Przepisy art. 444, art. 445, art. 4451 i art. 4461 stosuje się odpowiednio w sprawach o unieważnienie małżeństwa.
§ 2.Przepis art. 4461 stosuje się w sprawach o ustalenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa.
Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.
Częste pytania:
Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.
Fragment uzasadnienia
… instancji. Apelująca wniosła także o zasądzenie kosztów postępowania apelacyjnego. Pozwana spółka zaskarżyła także wyrok uzupełniający w całości, zarzucając naruszenie art. 451 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 332 § 1 k.p.c. , art. 321 § 1 k.p.c. w zw. z art. 187 § 1 k.p.c. , a także art. 455 k.c. w zw. z art. 481 § 1 k.c. oraz w zw. z art. 410 § 2 k.c. , wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i oddalenie wniosku powoda o…
Fragment uzasadnienia
… wyrokiem. Prawidłowym było jednak zaliczenie wpłat na należności już wymagalne, stąd zmniejszały one odpowiednio kapitał, odnosząc także skutek w zakresie należności ubocznej ( art. 451 § 1 – 3 kpc ). W pozostałej natomiast części powództwo jako nieuzasadnione zostało oddalone, z mocy art. 720 kpc . Wobec powyższego zmieniono kwestionowany wyrok w sposób wyżej wskazany, na zasadzie art. 386 § 1 kpc . Jeżeli chodzi o…
Fragment uzasadnienia
… w transakcjach handlowych wraz z odsetkami w wysokości 77,75 zł., oraz na poczet należności głównej do kwoty 200.620,73 zł. ( pismo powoda k.279-280). Zgodnie z art. 451 . § 1. K.p.c. dłużnik mający względem tego samego wierzyciela kilka długów tego samego rodzaju może przy spełnieniu świadczenia wskazać, który dług chce zaspokoić. Jednakże to, co przypada na poczet danego długu, wierzyciel może przede wszystkim zaliczyć na…
Fragment uzasadnienia
… należnych, a nadto trzy faktury, które nie zostały uregulowane wprost zostały rozliczone fakturami korygującymi. Pozwana podniosła, że powódka w kontekście treści przepisu art. 451 § 1 k.p.c. nie była uprawniona do dowolnego rozliczenia wpłat. Dodatkowo, pozwana stwierdziła, że powódka wystawiała faktury VAT w sposób niezgodny z umową nie dokonując wyliczenia zużycia na podstawie informacji przekazywanej prze (...) co…
Wyświetlone orzeczenia: 4
PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 451: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.
Podsumuj orzecznictwoArt. 451 KPC jest przepisem odsyłającym, czyli takim, który nie tworzy samodzielnej, nowej reguły postępowania, lecz nakazuje stosować normy przewidziane już wcześniej dla innego rodzaju spraw. W § 1 ustawodawca przesądził, że w sprawach o unieważnienie małżeństwa stosuje się odpowiednio art. 444, art. 445, art. 445(1) oraz art. 446(1) KPC, a więc przepisy zamieszczone w części poświęconej postępowaniu odrębnemu w sprawach małżeńskich. Słowo "odpowiednio" oznacza, że przepisy te należy zastosować z uwzględnieniem odmienności sprawy o unieważnienie małżeństwa - część z nich zadziała wprost, część z konieczną modyfikacją, a część może okazać się nieprzydatna. W § 2 zakres odesłania jest węższy: w sprawach o ustalenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa stosuje się wyłącznie art. 446(1) KPC, który reguluje skutki procesowe śmierci jednego z małżonków dla toczącego się postępowania. Konstrukcja ta pozwala uniknąć powtarzania tych samych rozwiązań przy każdym rodzaju sprawy małżeńskiej.
Przepis znajduje zastosowanie dopiero wtedy, gdy przed sądem toczy się sprawa jednej z kategorii wymienionych w art. 451 KPC, a więc sprawa o unieważnienie małżeństwa albo sprawa o ustalenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa. Nie dotyczy on samych przesłanek materialnoprawnych unieważnienia - te wynikają z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego - lecz wyłącznie sposobu prowadzenia postępowania. Sąd stosuje odesłanie z urzędu, bez potrzeby powoływania się na nie przez strony. Warunkiem jest, aby dana instytucja procesowa dała się pogodzić z charakterem sprawy, w której ma być zastosowana; to właśnie wyraża zastrzeżenie "odpowiednio" zawarte w § 1.
Małżonek wytacza powództwo o unieważnienie małżeństwa, a jednocześnie przed innym sądem toczy się wcześniej wszczęta sprawa dotycząca kwestii objętych art. 445 lub art. 445(1) KPC. Dzięki art. 451 § 1 KPC sąd nie musi poszukiwać osobnej podstawy prawnej - stosuje mechanizm przewidziany dla spraw o rozwód, dostosowując go do specyfiki sprawy o unieważnienie. Jeżeli natomiast w toku sprawy o ustalenie nieistnienia małżeństwa jedna ze stron umiera, sąd sięgnie po art. 446(1) KPC, do którego odsyła § 2. Skutek procesowy będzie więc taki sam jak w sprawie rozwodowej, mimo że przedmiot sporu jest inny.
Najczęstszym błędem jest zakładanie, że skoro art. 451 KPC odsyła do przepisów rozwodowych, to sprawa o unieważnienie małżeństwa toczy się w całości "jak rozwód". Odesłanie ma charakter punktowy i obejmuje wyłącznie wymienione jednostki redakcyjne. Drugim nieporozumieniem jest rozciąganie § 2 na sprawy o unieważnienie lub odwrotnie - zakresy obu paragrafów są różne i nie wolno ich mieszać. Wreszcie "odpowiednie" stosowanie bywa mylone ze stosowaniem dosłownym, tymczasem wymaga ono oceny, czy dana norma pasuje do konkretnego rodzaju sprawy. W sprawie indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem.
To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.
Jest to przepis odsyłający, który nakazuje stosować wybrane przepisy o postępowaniu w sprawach małżeńskich do spraw o unieważnienie małżeństwa oraz o ustalenie jego istnienia lub nieistnienia.
Oznacza to, że przepis stosuje się z uwzględnieniem odmienności danej sprawy: niekiedy wprost, niekiedy z modyfikacją, a czasem w ogóle nie da się go zastosować.
Nie. Paragraf 1 odsyła do art. 444, art. 445, art. 445(1) i art. 446(1) KPC, natomiast paragraf 2 wyłącznie do art. 446(1) KPC.
Nie. Przepis ma charakter procesowy i dotyczy sposobu prowadzenia postępowania, a nie materialnych przesłanek unieważnienia małżeństwa.
Nie, sąd stosuje ten przepis z urzędu. Powołanie się na niego przez stronę nie jest warunkiem jego zastosowania, choć w konkretnej sprawie warto skonsultować się z prawnikiem.
Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.
Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.
Zapytaj o art. 451