Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.

Art. 446.

Aktualizacja: 12 lipca 2026

  • Treść przepisu
  • Wyjaśnienie
  • 10 orzeczeń

W razie śmierci jednego z małżonków postępowanie umarza się.

Ten przepis w Twojej sprawie

Odpowiedź z cytowanymi przepisami i sygnaturami orzeczeń, bez zakładania konta.

Częste pytania:

Orzecznictwo do tego przepisu

Wyroki i postanowienia, w których sąd powołał ten przepis.

III Ca 970/14Sąd Okręgowy w Gdańsku

Klauzula waloryzacyjna w umowie przedwstępnej – wyrok SO

Streszczenie

Sąd Okręgowy w Gdańsku stwierdził, że prawidłowości ceny wpisanej do aktu notarialnego nie można oceniać bez odniesienia do podstaw jej wyliczenia. Jeżeli te podstawy wynikały z umowy przedwstępnej zawierającej klauzulę waloryzacyjną, to zawarcie umowy ostatecznej nie usuwało wad tej klauzuli. To ważny precedens dla sporów o ceny…
III APa 17/14Sąd Apelacyjny w Rzeszowie

Śmierć rodzica a pogorszenie sytuacji dziecka – wyrok SA

Fragment uzasadnienia

… D. domagała się zasądzenia od pozwanej (...) sp.j. w S. kwoty 90.000 zł wraz z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu do dnia zapłaty, tytułem zadośćuczynienia z art. 446 § 4 kpc oraz zasądzenia od strony pozwanej kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 7.200 zł oraz opłaty skarbowej od pełnomocnictwa w wysokości 17 zł. Powodowie małoletnia I. D. i A. D. w pozwach z dnia 8 marca 2013 r.…
  • odszkodowanie
  • zadośćuczynienie
Czytaj orzeczenie
I ACa 818/14Sąd Apelacyjny w Katowicach

Wspólnik spółki cywilnej nie odpowiada za wcześniejsze zobowiązania

Fragment uzasadnienia

… W. W. , w którym zostali oni uniewinnieni. W ocenie Sądu pozwani ponoszą w stosunku do powodów odpowiedzialność cywilną na podstawie przepisu art. 429 kc w związku z art. 446 § 3 i 4 kc. Powierzenie M. G. nadzoru nad pracami ziemnymi nastąpiło bowiem bez dochowania aktów staranności co do kwalifikacji osoby, która miała te prace nadzorować. Poprzestano na zapewnieniu M. G. , że ma stosowne uprawnienia i wiedzę ze względu na…
  • czyny niedozwolone
  • spółka cywilna
Czytaj orzeczenie
XI C 409/13Sąd Rejonowy w Olsztynie

Zadośćuczynienie za śmierć siostry w wypadku – wyrok SR

Fragment uzasadnienia

… pozew przeciwko pozwanej (...) SA w Ł. o zapłatę kwoty 20 000 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 8 listopada 2011 roku do dnia zapłaty tytułem zadośćuczynienia zgodnie z art. 446§4 kpc . Ponadto powódka wniosła o zasądzenie kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu swojego żądania powódka podniosła, ze wnosi o zasądzenie należnego zadośćuczynienia z powodu śmierci jej siostry D. O. , która w dniu…

Wyświetlone orzeczenia: 4

PrawMi zestawi linię orzeczniczą do art. 446: co sądy przyjmują zgodnie, a w czym się różnią.

Podsumuj orzecznictwo

Wyjaśnienie przepisu

Przepis Art. 446 Kodeksu postępowania cywilnego (KPC) ustanawia regułę, że w przypadku śmierci jednego z małżonków wszczęte postępowanie umarza się. Oznacza to, że przedmiotowa sprawa nie jest dalej rozpatrywana przez sąd, a postępowanie zostaje zakończone bez wydania merytorycznego rozstrzygnięcia. Norma ta dotyczy sytuacji, gdy stroną lub jedną ze stron jest jeden z małżonków i w czasie trwania sprawy dochodzi do jego śmierci. Zgodnie z przepisem postępowanie ulega umorzeniu z mocy prawa, co skutkuje przerwaniem procesu i wstrzymaniem dalszych działań sądu wobec danej sprawy.

Przepis znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy postępowanie jest prowadzone z udziałem małżonka jako strony i w toku tego postępowania dochodzi do jego śmierci. Ma to znaczenie przede wszystkim w sprawach cywilnych, gdzie małżonek pełni rolę powoda, pozwanego lub innej strony procesu. Zasada ta obejmuje wszystkie typy postępowań przewidzianych w KPC, bez względu na ich przedmiot, o ile stroną jest osoba pozostająca w związku małżeńskim, która umiera w trakcie sprawy. W efekcie następuje umorzenie postępowania i konieczne staje się analizowanie dalszych kroków prawnych wobec spadkobierców lub innych uprawnionych podmiotów.

Przykładem może być postępowanie o zapłatę, w którym powodem jest jeden z małżonków. Jeśli w toku sprawy dochodzi do śmierci tego powoda, sąd zgodnie z art. 446 KPC umorzy postępowanie. Nie będzie ono kontynuowane wobec zmarłego, chyba że spadkobiercy podejmą odpowiednie działania prawne. Takie rozwiązanie chroni interesy prawne spadkobierców, którzy mogą wnieść odrębne roszczenia lub wystąpić w charakterze stron w nowych postępowaniach.

Często spotykanym nieporozumieniem jest mylny pogląd, że śmierć jednego z małżonków zawsze prowadzi do zakończenia całego postępowania, bez względu na udział innych stron lub charakter sprawy. Należy pamiętać, że umorzenie dotyczy tylko sytuacji, gdy postępowanie prowadzone jest z udziałem tego małżonka jako strony. Ponadto błędy pojawiają się przy interpretacji skutków prawnych umorzenia, które nie oznacza wygaśnięcia roszczenia, lecz przerwanie postępowania proceduralnego. W konsekwencji spadkobiercy mogą kontynuować ochronę swoich praw w osobnym postępowaniu, jeśli zdecydują się na to prawnie.

Artykuł 446 KPC wprowadza ważną regułę dotyczącą wpływu śmierci małżonka na trwające postępowanie cywilne. W sytuacji indywidualnej warto skonsultować się z prawnikiem, aby właściwie ocenić konsekwencje prawne i możliwości działania po umorzeniu sprawy.

To wyjaśnienie ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W sprawach indywidualnych skonsultuj się z profesjonalnym prawnikiem.

Najczęściej zadawane pytania

Czy postępowanie zawsze się umarza, gdy umrze jeden z małżonków?

Tak, art. 446 KPC stanowi, że w razie śmierci jednego z małżonków postępowanie umarza się, jeśli był stroną tego postępowania.

Co się dzieje z roszczeniami po umorzeniu postępowania z powodu śmierci małżonka?

Umorzenie postępowania nie powoduje wygaśnięcia roszczeń, spadkobiercy mogą je dochodzić w odrębnym trybie.

Czy umorzenie postępowania dotyczy wszystkich spraw z udziałem małżonka?

Dotyczy spraw, w których stroną jest małżonek, który zmarł w trakcie postępowania.

Co zrobić po umorzeniu postępowania z powodu śmierci małżonka?

Warto skonsultować się z prawnikiem w celu rozważenia możliwości kontynuacji ochrony prawnej przez spadkobierców.

Czy sąd może kontynuować postępowanie mimo śmierci małżonka-strony?

Nie, zgodnie z art. 446 KPC postępowanie umarza się w razie śmierci jednego z małżonków.

Obserwuj zmiany tego artykułu

Powiadomimy Cię, gdy pojawią się nowe orzeczenia lub nowelizacje.

Potrzebujesz analizy tego przepisu w konkretnej sprawie?

Odpowiedź z powołaniem przepisów i sygnatur orzeczeń, każdą pozycję sprawdzisz w źródle.

Zapytaj o art. 446